Türk bayraklı gemilere Kod3 güvenlik uyarısı geldi

AYSEL YÜCEL / İSTANBUL Seyir duyurularının takip edilmesi ve gerekirse Ana Arama ve Kurtarma Koordinasyon Merkezi (AAKKM) ile temas kurulması önem taşıyor.

Sosyal medya üzerinden yapılan bilgilendirmede de aynı uyarılar paylaşıldı.

Sektör yetkilileri, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin küresel navlun ve petrol piyasaları üzerinde kısa ve orta vadede belirgin etkiler yaratacağını, özellikle tanker taşımacılığı ve stratejik petrol rotalarında dalgalanmalara yol açabileceğini ifade ediyor.

Türkiye’nin İran’a ihracatı 2025 yılında yıllık bazda yüzde 2,5 azalarak yaklaşık 2,3 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Ocak 2026’da bazı sınır kapılarının kapanmasıyla ihracat yıllık bazda yüzde 39’un üzerinde düşerek 266,6 milyon dolar oldu.

Türkiye’den İran’a yapılan ihracatın yaklaşık yüzde 90’ı karayolu ile gerçekleştiriliyor.

ABD’nin yaptırımları nedeniyle armatörler İran’a gitmeyi tercih etmiyor.

UND: TIR işlemleri yavaşladı Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) yetkilileri, İran güzergâhına ilişkin güncel durumu paylaştı.

Gürbulak ve Esendere gümrük kapıları ile Tahran Büyükelçiliğiyle yapılan görüşmelere göre, İran genelinde bombalamalar nedeniyle internet ve GSM şebekelerinde yaşanan ciddi kesintiler sınır kapılarındaki sistemleri olumsuz etkileyiyor.

Bu durum araç giriş-çıkış işlemlerini yavaşlatıyor, işlem süreleri normalin üzerine çıkıyor.

Savaş ortamı ve olağanüstü şartlar da gecikmeleri artırıyor.

Özellikle Sero ve Bazargan kapılarında pasaport sistemlerindeki teknik aksaklıklar nedeniyle TIR işlemleri oldukça yavaş ilerliyor, bekleme süreleri uzuyor.

Mevcut koşullar sürerse yoğunluk ve yığılma riskinin artabileceği belirtiliyor.

Yetkililer, firmaların operasyon planlamalarını savaş koşulları ve teknik sorunları dikkate alarak yapmasını; sevkiyatların kademeli ve kontrollü organize edilmesini, takvimlerin revize edilmesini ve olası gecikmelere karşı tedbirli olunmasını tavsiye ediyor.

En çok büyük tonaj etkilenecek Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) Başkan Yardımcısı Salih Zeki Çakır, gelişmelerin kısa vadede özellikle hava, kara ve deniz lojistiğini olumsuz etkileyeceğini belirterek şunları söyledi: “Bölge koster filosu zaten uzun süredir zor şartlarda çalışıyor.

İran ve çevresindeki gelişmeler ek bir yük getirmez; ancak büyük tonajlı pasifik kuru yük, tanker ve konteyner navlunları olumsuz etkilenecektir.

Bu durum, nispeten iyi olan Atlantik navlunlarını da etkileyebilir.

Gelişmelerin süresi uzadıkça olumsuzluk artar ve piyasalar açıldığında ilk tepkiler indekslere yansıyabilir.” Tanker piyasasında dalgalanma Navis Danışmanlık Koordinatörü Engin Koçak, Hürmüz Boğazı’nın önemli bir tanker geçiş noktası olduğunu hatırlatarak, tanker girişlerinin uzun süre engellenmesi halinde navlunların ciddi şekilde etkileneceğini belirtti.

İlk etapta Körfez’e giremeyen tankerler dolayısıyla tonaj arzının artması ve navlunların düşmesi söz konusuyken krizin uzamasıyla Körfez’den temin edilemeyen petrolün daha uzak mesafelerden sağlanabileceğini, Çin talebinin karşılanması için Batı Afrika’ya kaymalar yaşanabileceğini ve uzun mesafeli tanker navlunlarının yeniden yükselebileceğini ifade etti.

Koçak, Türkiye’den İran’a taşımaların ağırlıklı olarak karayolu ile yapıldığını, gemiyle yapılan ihracatın sınırlı olduğunu hatırlattı.

Doğalgaz hattı ve göç sorunu ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı hava saldırısı, Türkiye açısından çeşitli riskler oluşturuyor.

En kritik başlık, İran’dan doğalgaz tedariki.

Türkiye 1996’da başlayan ve 2001’de 25 yıllık hale getirilen anlaşma kapsamında gaz ithal ediyor; sözleşme Temmuz 2026’da sona erecek.

Ayrıca Mart 2025’te İran üzerinden swap yöntemiyle Türkmenistan gazı alımı başladı.

İran’da oluşabilecek hasar ve siyasi gelişmeler tedarikte sorun yaratabilir.

Diğer risk ise olası göçmen akını.

İran’da iç karışıklık çıkması halinde Türkiye’ye sığınmacı akışı değerlendiriliyor.