Ayasofya’dan Arsenale’ye: Bir kültür köprüsü

Ahmet Ertuğ’un objektifi, yarım asrı aşkın süredir taşın hafızasını, kubbenin yankısını, mermerin sessizliğini kayda geçiriyor.

Onun fotoğraflarında mimari yalnızca bir yapı değil; zamanın kendisi.

Venedik’te, Avrupa’nın en prestijli fotoğraf mekânlarından Le Stanze della Fotografia’da açılan ve 6 Nisan’a dek sürecek Beyond the Vanishing Point sergisi, ilk kez bir Türk sanatçıyı ağırlıyor.

Bu cümle bile başlı başına tarihsel bir eşik.

Sergide Ayasofya’nın merkez kubbesi, kırk penceresinden süzülen ışık halkasıyla âdeta havada asılı duruyor.

O görüntüye bakarken insan yalnız İstanbul’u değil, Bizans’tan bugüne uzanan bir mimari aklı izliyor.

Aynı salonda Roma’nın Pantheon’u… Kusursuz geometrisiyle Batı mimarisinin zirvesi.

Rönesans’ın sarmal estetiğini taşıyan Villa Farnese… Ve Venedik’in kalbinde La Fenice Tiyatrosu’nun iç mekân görkemi… Ertuğ, Doğu ile Batı’yı yan yana koymuyor; aralarındaki görünmez hattı görünür kılıyor.

Bir belgeleme pratiğinden öte Ahmet Ertuğ’un yaklaşımı bir belgeleme pratiğinden öte.

Mimarlık eğitiminin verdiği disiplinle mekânı yalnızca kaydetmiyor, yorumluyor.8×10 inçlik büyük format körüklü kamerasıyla çektiği her kare, bir sabır ve dikkat çalışması.

Işığın kubbede dolaşmasını beklemek, mekânın nefesini dinlemek… Kendi sözleriyle, mimariyi “onu yaratanların gözünden deneyimletmek” istiyor.

Bu nedenle sergide çoğu zaman erişimi kısıtlı, ziyaretçinin bakışına kapalı alanlar var.

Ayasofya’nın kubbesi, İstanbul Kültürel destek, küresel sahne Bu serginin Venedik’te hayat bulmasında Trendyol Sanat’ın desteği önemli bir rol oynuyor. 2021’de kurulan platform, çağdaş sanatı dijitalde erişilebilir kılma hedefiyle yola çıktı.

Genç sanatçılara alan açan, kadın sanatçılara özel seçkiler hazırlayan, depremzede öğrenciler için burs fonlarına kaynak yaratan projeler geliştiren bir yapı.

Bienal’de bir başka adım Venedik’teki kültür yolculuğu bununla sınırlı değil.

Trendyol Sanat, bu yıl 9 Mayıs-22 Kasım arasında yapılacak 61.

Venedik Bienali kapsamındaki Türkiye Pavyonu’nun eş sponsoru olarak da yer alıyor.

İstanbul Kültür Sanat Vakfı koordinasyonunda gerçekleşen pavyon, Arsenale’de konumlanıyor.

Bu yıl Türkiye’yi temsil eden isim ise Nilbar Güreş. “Gözlerinizden Öperim” başlıklı sergi, şiirsel ve eleştirel bir dille kimlik, eşitsizlik ve kültürel semboller üzerine düşünmeye davet ediyor.

Küratörlüğünü Başak Doğa Temür’ün üstlendiği bu sergi, Türkiye’nin çağdaş sanat üretimini küresel sahnede görünür kılıyor.

Bir yanda Ayasofya’nın kubbesi, öte yanda güncel sanatın disiplinlerarası dili… Aslında her ikisi de aynı soruyu soruyor: Kültür, zamana nasıl direniyor?

İstanbul’dan Venedik’e Uzanan Hat Benim için bu iki gelişme –Ahmet Ertuğ’un sergisi ve Türkiye Pavyonu’nun güçlü temsili– tek bir hikâyenin parçaları.

Bir fotoğraf sanatçısı, mimari mirasımızı Venedik’te görünür kılıyor.

Bir çağdaş sanatçı, güncel meseleleri Bienal sahnesine taşıyor.

Bir dijital platform, bu iki alan arasında köprü kuruyor.

Venedik Bienali Türkiye Pavyonu Kültürün sessiz gücü Ayasofya’nın kubbesiyle Pantheon’un oculus’u arasında kurulan görsel diyalog, aslında medeniyetlerin ortak aklını hatırlatıyor.

Venedik Bienali’nin Arsenale’sinde açılacak Türkiye Pavyonu ise güncel sanatın evrensel dilini konuşuyor.

Ve bütün bu hikâye, şunu söylüyor: Türkiye’nin kültürel birikimi, yalnız geçmişte değil; bugün de dünya sahnesinde karşılık buluyor.

Benim için bu gelişmeler, bir haberden çok bir işaret.

Kültür, doğru destekle ve sürdürülebilir vizyonla hareket ettiğinde, sınır tanımıyor.

Ayasofya’nın kubbesinden süzülen ışık, şimdi Venedik’te bir salona düşecek.

Ve biz, o ışığın altında yalnız bir fotoğrafı değil; yüzyılları izleyeceğiz.

Zaman katmanları arasında bir mimarlık yolculuğuYaşam Keyfi