Türkiye’de yastık altında ne kadar altın var?

Küresel jeopolitik risklerin etkisiyle ons altının 5 bin doların üzerine çıkması, Türkiye’deki altın stokunun değerini tarihi seviyelere taşıdı.

Reuters analizine göre, Türkiye’nin toplam altın varlığı yaklaşık 760 milyar dolara ulaşırken bunun yaklaşık 600 milyar dolarlık kısmını hanehalkı ve şirketlerin bankacılık sistemi dışında tuttuğu “yastık altı” altın oluşturuyor.Bu büyüklük, 1,565 trilyon dolarlık gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 49’una karşılık geliyor.

Son bir yılda altın fiyatlarında görülen yüzde 80’e yakın artışın 311 milyar dolarlık bir servet etkisi yarattığı hesaplanıyor.

Sadece ocak ayında dolar bazında yaklaşık yüzde 25’lik artış, 80 milyar dolarlık ek bir değer artışı anlamına geldi.Ekonomistler, altın kaynaklı servet etkisinin özellikle konut ve otomotiv gibi kalemlerde harcamaları artırarak iç talebin beklenen ölçüde yavaşlamasını engellediğini belirtiyor.

Bu durumun, para politikasının etki alanı dışında kalarak dezenflasyon sürecini karmaşık hale getirdiği ifade ediliyor.Bankacılık sisteminde 80 milyar doların üzerinde altın mevduatı ve fon bulunurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın altın rezervlerinin değeri de 80 milyar doların üzerinde hesaplanıyor.

Ancak toplam stok içinde en büyük payı fiziki ve sistem dışı tutulan altın oluşturuyor.Merkez Bankası’nın daha önce yayımladığı analizlerde, altın mevduat oranının yüksek olduğu illerde konut fiyatlarının daha hızlı arttığına dikkat çekilmiş, bu durum “belirgin bir servet etkisi” olarak tanımlanmıştı.Uzmanlara göre, altındaki sert yükseliş hem tasarruf tercihlerinde hem de tüketim eğiliminde önemli bir kırılma yarattı.

Geçmişte “ev satıp altın alma” eğilimi görülürken, son dönemde altın bozdurup konut veya otomobil alma yönündeki işlemlerin arttığı belirtiliyor.