Müzakereler bitince Trump komutanları topladı... ABD hangi başlıklarda ısrarcı? İran'ın reddettiği talepler neler?

İran-ABD arasındaki nükleer müzakerelerin üçüncü turunun tamamlanmasının ardından dikkat çekici bir gelişme yaşandı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik olası askeri seçenekleri içeren bir brifing verdi.

Jerusalem Post’un aktardığına göre toplantıya ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine de katıldı.

Geçen hafta Amerikan basını Caine’nin İran’a yönelik bir operasyona karşı çıktığını, CENTCOM Komutanı’nın ise süreçle ilgili toplantılara çağrılmadığını ileri sürmüştü.

Trump daha sonra General Caine’in İran’a saldırıdan yana tavır almadığı yönündeki haberleri yalanlamıştı.

Amerikalı kaynaklara göre iki komutanın da katıldığı üst düzey toplantı, Trump yönetiminin artık kritik bir karar noktasına geldiğini gösteriyor: İran’la diplomasi devam mı edecek yoksa askeri seçenek mi devreye girecek?

İRAN BASININA GÖRE NELER GÖRÜŞÜLDÜ?

Cenevre’de perşembe günü yapılan dolaylı müzakerelerin üçüncü turu, Umman arabuluculuğunda saatler sürdü.

Yapılan açıklamalar genel olarak olumlu bir çizgiye işaret etti.

İran medyasında yer alan haberlerde Tahran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı ve sıfır zenginleştirme şartını kabul etmediği belirtildi.

Görüşmelerde İran’a uzun yıllardır uygulanan yaptırımlar da gündeme geldi.

İran basınına göre İsrail’in ısrarla masaya getirmek istediği balistik programı ve bölgesel güçlere destek gibi konular yine ele alınmadı.

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio müzakerelerden önce yaptığı açıklamada İran’ın kıtalararası ve balistik füze programlarının “önünde sonunda masaya geleceğini” söylemişti. 'WITKOFF HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRADI' Axios sitesi ABD’li yetkililerin görüşmelerden sonra ılımlı konuşmayı tercih ettiğini aktardı.

Ancak aynı yayın, Amerikan heyetine liderlik eden Özel Temsilci Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner’ın toplantının ilk turundan “hayal kırıklığıyla” ayrıldığını belirtti. “İran’ın önerisinin pek yeni bir şey getirmediğini düşünüyorlar” diyen Axios, bu görüşün müzakereler tamamlandıktan sonra da hâkim olup olmadığının bilinmediğini vurguladı.

Axios’a göre Washington şu üç talepte ısrarcıydı: - Anlaşmanın süresiz geçerli olması - İran’ın yaklaşık 10 bin kilogram zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesi (bunun 400 kilogramı yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş durumda) - Uzun vadeli denetim mekanizmasının kabul edilmesi ABD tarafı, İran’ın düşük seviyede uranyum zenginleştirme hakkına sınırlı esneklik gösterebileceğini ancak bunun nükleer silaha giden hiçbir yol olmadığının kanıtlanmasına bağlı olduğunu belirtti.

ABD BASININA GÖRE İSRAİL'İN TALEPLERİ DE MASADA Wall Street Journal ise ABD’nin masaya getirdiği başlıkları şöyle sıraladı: - Uranyum zenginleştirmenin sıfırlanması - Zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ABD’ye devredilmesi - Fordov, Natanz ve İsfahan’daki ana nükleer tesislerin sökülmesi - İran’ın füze programının sınırlandırılması - Bölgedeki direniş gruplarına desteğin kesilmesi TEL AVİV'İN ENDİŞESİ Tahran yönetimi bu talepleri şimdiye kadar kesin biçimde reddetti.

İsrail’in Washington’a bu şartlarda geri adım atmaması için yoğun baskı yaptığı belirtiliyor.

Maariv gazetesi, İsrailli yetkililerin ABD’nin bu şartlardan vazgeçmesinden endişe duyduğunu bildirdi.

ERAKÇİ MEMNUN İran heyetine liderlik eden Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu son turun bugüne kadarkilerin “en iyisi” olduğunu vurguladı.

İranlı yetkililer müzakerelerden sonra Al Jazeera’ye yaptıkları açıklamada, “ABD'nin pozisyonu gerçeklere yaklaşıyor.

Üçüncü taraflarca sabote edilmediği sürece bir anlaşmaya varma olasılığı yüksek” ifadelerini kullandı.

SIRADAKİ RANDEVU: VİYANA Görüşmeler, Irak işgalinden bu yana bölgede görülen en büyük ABD hava ve deniz gücü yığınağı ile artan askeri tehditler eşliğinde yürütülüyor.

Bir sonraki buluşmanın pazartesi günü Viyana’da yapılması bekleniyor.

Gelecek turun teknik düzeyde tutulacağı açıklandı.