Haber Detayı
Nehirler taştı, tarım alanlarını su bastı! Suyu yönetemedik
Adana ve Aydın’da son yağışlar, nehirleri taşırdı. Söke’de 200 bin dekar ekili alan, Adana’da da ovadaki buğday tarlaları ve portakal bahçeleri sular altında kaldı. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, Çatalan Barajı’nın sel risklerine karşı acilen yükseltilmesini önerdi.
Yaşanan kuraklığın ardından son bir aydır yağan aşırı yağmurlar, ırmakları taşırdı, evleri, yolları, köprüleri ve tarım alanlarını sular altında bıraktı.
Geçen hafta Adana’da yağışların ardından ani sıcaklık yükselmesi sonucunda karlar eridi, Seyhan Nehri taştı.
Seyhan Barajı’na gelen su miktarının artmasıyla kontrollü su tahliyesi yapıldı.
Önce saniyede 500 metreküp, ardından 700-800 metreküp su salındı.
Suların ırmak yataklarındaki setlerin içinde kalması daha büyük bir felaketi önledi.
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, son durumu anlattı, suyun ırmak yatağına girdiğini belirtti.
Doğan, “Seyhan Nehri yatağında risk oluştu, çiftçilerimizi hemen uyardık.
Irmak yatağı ve etrafındaki sete kadar olan alan, su altında kaldı.
Ovada bahçeler vardı, buğdaylar ve ağaçlar sele maruz kaldı.
Dün sabah itibariyle su çekildi ve ırmak yatağına girdi.
Şu anda su, ırmak yatağında, bahçelerdeki su da yatağa doğru gidiyor.” dedi.
ÖNGÖRÜSÜZLÜK Mandalina ve portakal bahçelerinde hasadı yapılmayan ürünler olduğunu bildiren Doğan, “Buğdaylar altı gün boyunca su altında kaldı.
Ne olacak tam bilmiyoruz.
Bahçelerde sıkıntı olacak gibi.
Ağaçların kökleri altı gün boyunca su altında kaldı ve oksijen alamadı.
Kök kısımda biraz zayıflama olursa verim düşer.” diye konuştu.
Doğan, bu felaketin öngörüsüzlük nedeniyle yaşandığını da ifade ederek, şöyle konuştu: “Kapaklar birkaç gün önce açılsaydı bu risk oluşmazdı.
Irmağa bırakılan suyun 4 katı kadar barajlara su girişi oldu.
Hava sıcak, yağmur yağdı, karlar eridi.
Hesaplayamadılar bunu.
Mecbur kapakları açtılar.
Irmak yatağı taştı, etrafta setler vardı.
Su, set dışına çıksaydı ova komple su altında kalacaktı.” ÇATALAN’I YÜKSELTELİM Doğan, aynı felaketlerin tekrar yaşanmaması için şu öneriyi yaptı: “Adana’da Seyhan Barajı var, onun üstünde Çatalan Barajı var, daha yukarıda Yedigöze Barajı var.
Bizim kotumuz Çatalan Barajı.
Çatalan’da 2 milyar 100 milyon metreküp su var.
Bu suyun üçte birini içme suyu olarak kullanıyoruz.
Üçte ikisini kullanamıyoruz.
Çatalan Barajı’nı 10 metre yükseltelim.
Bu yükselti olursa baraj, mevcut durumun iki katı su alacak.
Yükselince üstten hazne genişliyor.
Bu yapılırsa sel riski tarih olacak. “Arka tarafta orman var diyorlar ama burası yılın 365 günü ekimin yapıldığı, hasadın yapıldığı bir yer.
Orman da tabii ki önemli ama tarım da önemli.
Bazı yerlerde köyler yukarı taşınmıyor mu?
Hasankeyf yapılırken evler taşınmadı mı?
Birkaç köy var, taşınabilir buralar…” SULAR DENİZE AKIYOR “DSİ yönetimi adım atmadığı sürece bu felaketlerle hep karşı karşıya kalacağız.” diyen Doğan, DSİ’nin sınıfta kaldığını belirtti, şöyle devam etti: “Temiz ve tatlı su rezervlerimiz her geçen gün azalırken Seyhan Nehri’nin suyu denize akıyor, boşa akıyor.
Gelecekte su savaşları olacak, diyoruz.
Kuraklık göçleri başlatacak, diyoruz.
Bizim en önemli kaynağımız su.
Seyhan ve Ceyhan gibi nehirlere sahibiz ama hâlâ ilkel sulama yapıyoruz.
İlkel yöntemlerle tarlaya su geliyor.
Bu, DSİ’nin beceriksizliği.” Buğday tarlaları heba oldu Aydın Söke Ziraat Odası Başkanı Mustafa Tanyeri, Menderes Nehri’ndeki taşkın nedeniyle Söke Ovası’nda 80 bin dönüm buğday ekili alanların sular altında kaldığını belirtti, “Tüm emekler gitti.” dedi.
Dinar’dan gelerek barajlara giremeyen suların Menderes Nehri’ne döküldüğünü, Koçarlı’ya geldiğinde ise arazilere taştığını belirten Tanyeri, şu bilgileri verdi: “Bölge şu anda sular altında.
Bu suyun tamamen gitmesi en az iki-üç ay sürer. 80 bin dönümde ekili buğday ve yem bitkisi heba oldu.
Yağmurlar yaz sulaması açısından iyi ama ekili alanlarımız su altında kaldığı için de üzülüyoruz.” Üreticinin 3 yıldır pamuktan kazanamadığı için bu yıl risk alarak buğday ektiğini belirten Tanyeri, “Bakanlıktan isteğimiz Aydın’da 200 bin dekara yakın arazi, sular altında kaldı.
Buraların afet kapsamına alınmasını istiyoruz.” dedi.
Yağmur suyu depolama sistemleri zorunluluk Adana Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Şahin Bilgiç, yağışların tarım açısından hem risk hem fırsat barındırdığını söyledi, yağmur suyu depolama sistemlerinin zorunluluk olduğunu belirtti.
Bilgiç, kısa sürede gerçekleşen kontrolsüz yağışların özellikle taban araziler, nehir yataklarına yakın bölgeler ve drenaj altyapısı yetersiz alanlarda verim kaybı riski oluşturabildiğine dikkat çekerek, “Yağışın miktarı kadar zamanlaması ve yoğunluğu da belirleyicidir.” dedi.
Aşırı yağışların doğru planlama ile avantaja dönüştürülebileceğini vurgulayan Bilgiç, başta Seyhan Barajı ve Çatalan Barajı olmak üzere barajlarda suyun kontrollü biçimde tutulmasının kritik olduğunu ifade etti.
Mevcut depolama alanlarının iyileştirilmesi ve suyun israf edilmeden muhafaza edilmesinin üretim güvenliği açısından büyük önem taşıdığını belirtti. “Yağmur suyu depolama sistemleri artık bir tercih değil zorunluluktur” diyen Bilgiç, özel sektör yatırımlarının teşvik edilmesi, üreticilerin hibe, uygun finansman ve teknik desteklere erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini ifade etti.
