Mars’taki dev örümcek ağının sırrı çözüldü

Kızıl Gezegen'in gizemlerini çözmek için yıllardır Mount Sharp eteklerinde mesai harcayan emektar keşif aracı Curiosity, son altı ayını Mars'ın en sıra dışı bölgelerinden birinde geçirdi.

Uzaydan bakıldığında devasa bir örümcek ağını andıran bu arazi yapısı, bilim dünyasında "boxwork" (kutu yapısı) olarak adlandırılıyor.

Dünya üzerinde tam bir benzeri bulunmayan bu formasyon, Mars'ın sulu geçmişine dair bildiklerimizi temelden sarsacak ipuçlarına da sahip.

NASA bilim insanları, Curiosity'nin bu labirent benzeri sırtlar arasında yaptığı zorlu yolculuğun, gezegenin bir zamanlar ne kadar misafirperver olduğunu kanıtladığı görüşünde.

Dünya'da mağaralarda veya kurak bölgelerde görülen benzer yapılar genellikle birkaç santimetreyi geçmezken, Mars’taki bu sırtlar 2 metreye kadar ulaşıyor.

Bu devasa mineral duvarların hikayesi ise milyonlarca yıl öncesine, kayaların arasındaki çatlaklardan süzülen yeraltı sularına dayanıyor.

Su, bu çatlaklardan geçerken arkasında kayayı sertleştiren mineraller bıraktı.

Zamanla yumuşak kısımlar aşınıp yok olunca, geriye bu örümcek ağına benzeyen sert mineral duvarlar kaldı.Yaşam için daha fazla zaman mı?Bu keşfin en heyecan verici yanı, Mars'taki suyun ömrüyle ilgili veriler sunması.

Araştırma ekibinden Tina Seeger, bu yapıların dağın bu kadar yükseklerinde görülmesinin, yeraltı su seviyesinin bir zamanlar tahmin edilenden çok daha yukarıda olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Bu durum, Mars'ta yaşamı destekleyebilecek suyun, sanılandan çok daha uzun süre gezegen yüzeyinin altında kaldığı demek.

Bir bölgenin kısa aralıklarla ıslanıp kuruması yerine, suyun orada kalıcı olması yaşamın gelişebilmesi için çok daha elverişli bir ortam hazırladı.Curiosity'nin gönderdiği detaylı görüntüler, sırtların üzerinde koyu renkli merkez hatlar olduğunu doğruladı.

Bu hatlar, suyun geçtiği orijinal çatlakların izlerini taşıyor.

Ayrıca bu duvarların üzerinde yer yer gizemli nodüller, yani küçük mineral yumruları göze çarpıyor.

Bilim insanları bu yumruların tam olarak nasıl oluştuğunu henüz çözebilmiş değil; ancak suyun farklı dönemlerde buralardan defalarca geçtiği ihtimali üzerinde duruluyor.Bir tonluk aracın labirentteki sınavıCuriosity için bu arazide ilerlemek hiç de kolay olmadı.

Yaklaşık bir ton ağırlığında ve bir SUV büyüklüğünde olan keşif aracı, yer yer kendi genişliği kadar dar olan mineral sırtların üzerinden geçmek zorunda kaldı.

Bazı bölgelerde zemin o kadar engebeli ve kumlu hale geldi ki, Curiosity’nin tekerleklerinin kayma riski operasyon ekibine zor anlar yaşattı.Mühendis Ashley Stroupe, bazı kısımların sürüş için bir otoyol kadar düzgün olduğunu, ancak kum dolu çukurlara inildiğinde manevra yapmanın büyük bir ustalık gerektirdiğini ifade ediyor.Mart ayı itibarıyla Curiosity, bu labirentten ayrılarak Mount Sharp’ın sülfat mineralleri açısından zengin olan farklı bir bölgesine doğru yola çıkacak.

Bu yeni durağın, Mars'ın tamamen kuruduğu döneme dair daha net hikayeler sunması bekleniyor.