Çin-Japonya geriliminde son perde: Çin'den ticari yasak geldi

Çin ile Japonya arasında aylardır süren diplomatik gerilim yeni bir boyut kazandı.

Çin Ticaret Bakanlığı, 20 Japon şirketine "çift kullanımlı" (sivil ve askeri amaçlarla kullanılabilen) ürünlerin ihracatını yasakladığını duyurdu.

Kararın, Japonya'nın askeri gücünü artırmasına yanıt olarak alındığı belirtilirken, Tokyo yönetiminden sert tepki geldi.

ÇİN'İN GEREKÇESİ: 'JAPONYA'NIN ASKERİ GÜCÜ ARTIYOR' Çin Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Japon şirketlerine çift kullanımlı ürün ihracatının kısıtlanmasının "ulusal güvenlik ve çıkarları korumak ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi gibi uluslararası yükümlülükleri yerine getirmek" için gerekli olduğu belirtildi.

Açıklamada, söz konusu şirketlerin "Japonya'nın askeri gücünü artırmaya" dahil olduğu ifade edildi.

Çinli ihracatçıların artık her bir şirket için, "çift kullanımlı ürünlerin Japonya'nın askeri gücünü artıracak herhangi bir amaçla kullanılmayacağına" dair risk değerlendirme raporu sunması gerekiyor.

TOKYO'DAN TEPKİ: "KABUL EDİLEMEZ" Japonya Başbakan Yardımcılığı Sekreteri Sato Kei, düzenlediği basın toplantısında Çin'in kararını "üzücü" olarak nitelendirdi ve Tokyo'nun bu duruma "müsamaha göstermeyeceğini" söyledi.

Sato, kararı resmen protesto ettiklerini duyurdu.

Japon hükümeti, Çin'in ihracat kısıtlamalarına karşı diplomatik kanallardan girişimlerini sürdüreceğini bildirdi.

HANGİ ŞİRKETLER ETKİLENDİ?

İhracat yasağından etkilenen şirketler arasında Mitsubishi Heavy Industries'in gemi inşa grubu, havacılık ve deniz makineleri yan kuruluşları, Kawasaki Heavy Industries, Japonya Ulusal Savunma Akademisi ve Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı bulunuyor.

Çin Ticaret Bakanlığı ayrıca otomobil üreticisi Subaru, ENEOS Corporation ve Mitsubishi Materials Corporation dahil 20 şirketi daha ihracat kısıtlama listesine ekledi.

GERİLİMİN FİTİLİ: TAKAİCHİ'NİN AÇIKLAMALARI Tokyo ile Pekin arasındaki gerilim, Kasım ayında Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin Tayvan konusunda yaptığı açıklamalarla tırmanmıştı.

Takaichi, milletvekillerine yaptığı konuşmada, Çin'in Tayvan'a saldırmasının Japonya için "hayatta kalma tehdidi" oluşturacağını ve askeri müdahaleyi gerektirebileceğini söylemişti.

Japonya'nın pasifist anayasası askeri güç kullanımını kısıtlarken, Takaichi Tayvan'a yönelik bir saldırının Tokyo'nun ordusunu (Öz Savunma Kuvvetleri) harekete geçirmesine yasal olarak izin verebileceğini belirtmişti.

PEKİN'DEN SERT YANIT: SEYAHAT UYARISI VE NADİR TOPRAK KISITLAMASI Takaichi'nin açıklamaları Pekin'de öfkeyle karşılanmış, Çin vatandaşlarına Japonya'ya seyahat etmeme çağrısı yapılmıştı.

Bu durum, Çinli ziyaretçilerden elde edilen turizm gelirinde büyük bir düşüşe yol açmıştı.

Ocak ayında Çin, savunma amaçlı kullanılabilecek galyum, Germanyum, grafit ve nadir toprak mıknatısları gibi minerallerin Japonya'ya ihracatına kısıtlama getirmişti.

ABD merkezli düşünce kuruluşu CSIS, bu önlemleri "Çin'den Boğaz'daki ilişkiler konusunda açık tavır alan ülkelere yönelik keskin bir uyarı" olarak nitelendirmişti.