Mahkeme iptal etti, Trump dozu artırdı: Tüm dünyaya yüzde 50 gümrük vergisi masada!

ABD’de Yüksek Mahkeme’nin ABD Başkanı Donald Trump ’ın acil durum yetkilerine dayanarak yürürlüğe koyduğu kapsamlı gümrük vergilerini iptal etmesi, ticaret savaşlarında yeni bir süreci başlattı.

Mahkeme, 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’nın (IEEPA) başkana geniş çaplı ithalat vergisi uygulama yetkisi tanımadığına hükmetti.

Ancak uzmanlara göre karar, tarifelerin tamamen sona erdiği anlamına gelmiyor; yalnızca hukuki zemin değişiyor. 133 MİLYAR DOLARLIK GELİR TARTIŞMASI IEEPA kapsamında uygulanan vergiler, geçen yıl sonuna kadar yaklaşık 133 milyar dolar lık gelir sağladı.

Şimdi ise ithalatçı şirketlerin bu tutarlar için geri ödeme talebinde bulunup bulunamayacağı alt mahkemelerin vereceği kararlara bağlı olacak.

Binlerce şirketin hukuki hazırlık yaptığı belirtilirken, bu sürecin önümüzdeki dönemde ticaret politikalarına ilişkin belirsizliği artırabileceği ifade ediliyor.

BEYAZ SARAY’IN YENİ ADIMLARI Ekonomim'den Evrim Küçük'ün haberine göre Beyaz Saray’ın farklı yasal seçenekleri gündemde tutması, müzakere gücünün tamamen ortadan kalkmadığına işaret ediyor.

Trump, mahkeme kararının ardından 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesine dayanarak yüzde 10’luk küresel tarife uygulama niyetini duyurdu, ardından bu oranı yüzde 15 ’e çıkardı.

Söz konusu madde, ödemeler dengesi gerekçesiyle 150 güne kadar geçici vergi uygulanmasına imkan tanıyor.

Süre kısıtlı olsa da hızlı biçimde devreye alınabilmesi nedeniyle yönetim açısından kritik bir araç olarak görülüyor.

Daha kalıcı ve hedefli düzenlemelerin ise 301 ve 232. maddeler çerçevesinde gündeme gelebileceği belirtiliyor. 301. madde “ haksız ticaret uygulamaları ”na karşı soruşturma ve tarife imkanı sunarken, 232. madde ulusal güvenlik gerekçesiyle sektörel vergilere izin veriyor.

Çelik, alüminyum, otomotiv ve stratejik mineraller yeniden odak noktası olabilir.

Daha sert bir seçenek olarak değerlendirilen 1930 tarihli Gümrük Tarifesi Yasası’nın 338. maddesi ise ABD’ye karşı ayrımcılık yaptığı öne sürülen ülkelere yüzde 50 ’ye kadar vergi uygulanmasına olanak tanıyor.

TİCARET ANLAŞMALARI DAĞILIR MI?

Uluslararası analistlere göre mahkeme kararına rağmen geçen yıl imzalanan ticaret anlaşmalarının toplu şekilde bozulması beklenmiyor.

Otomotiv ve çelik gibi sektörlere yönelik tarifelerin farklı yasal dayanaklarla yürürlükte kalması bu görüşü destekliyor.

Uluslararası Ticaret Odası yetkilileri, hükümetlerin kısa vadede geri adım atmasının olası olmadığını belirtiyor.

Lozan’daki IMD İşletme Okulu’ndan Simon Evenett , Washington’un baskı kapasitesinin sona ermediğini, yalnızca araç setinin değiştiğini vurguluyor. 150 günlük geçici vergi süresinin dahi müzakere sürecinde baskı unsuru oluşturduğu değerlendiriliyor.

HİNDİSTAN VE BREZİLYA TEMKİNLİ ABD-Hindistan ticaret anlaşmasının tamamlanma sürecinin yavaşlayabileceği ifade edilirken, Yeni Delhi yönetimi temkinli mesajlar veriyor.

Trump ise “ Hiçbir şey değişmiyor ” açıklamasında bulundu.

Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva da aceleci bir yaklaşım benimsemeyeceklerini belirtti.

Analistler, Avrupa Birliği, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin otomotiv ve çelik sektörlerinde yeniden yüksek tarifelerle karşı karşıya kalma riskini dikkate aldığını aktarıyor.

TARIM VE EMTİA PİYASALARINDA BEKLE-GÖR Tarım ve emtia piyasaları gelişmeleri ihtiyatlı biçimde izliyor.

ABD tahıl piyasasında faaliyet gösteren aktörler, özellikle Çin ile olası gerilimlerin soya fasulyesi ve mısır ihracatını etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Piyasa kaynakları, misilleme riskinin fiyat dalgalanmalarını artırabileceğini belirtiyor.

Körfez çıkışlı mısır ve yem hammaddelerinde oynaklık sinyalleri güçlenmiş durumda.

Uzmanlara göre en büyük risk belirsizliğin uzaması.

Yeni tarifelerin kapsamı ve uygulanma hızı netleşmeden ihracatçı ve ithalatçıların uzun vadeli kontratlarda temkinli davranması, küresel ticaret akışında geçici yavaşlamalara neden olabilir.

TRUMP’IN ALTERNATİF YASAL DAYANAKLARI 122.

Madde: 150 güne kadar yüzde 10–15 arası küresel tarife 301.

Madde: Haksız ticaret soruşturmaları sonrası hedefli vergiler 232.

Madde: Ulusal güvenlik gerekçeli sektörel tarifeler 336.

Madde: Ayrımcı ülkelere yüzde 50 ’ye kadar vergi BELİRSİZLİK ALTIN FİYATLARINI DESTEKLEDİ Mahkeme kararının ardından dolar gerilerken altın fiyatları yükseldi.

Ons altın 5 bin 100 dolar ın üzerine çıkarken, gümüş bir gün içinde yüzde 6 ’yı aşan artışla 82 dolar seviyesini geçti.

Analistler, tarifelerin geri ödenme ihtimalinin bütçe üzerinde baskı oluşturabileceğini, bunun da düşük faiz beklentilerini güçlendirdiğini ifade ediyor.

Düşük faiz ihtimali ve jeopolitik riskler güvenli liman talebini artırırken, İran’a yönelik ABD söylemleri de küresel risk algısını canlı tutuyor.