Haber Detayı
Sosyal medya devlerinden büyük kuşatma: Lobi Savaşı
Meta ve Google başta olmak üzere ABD’li teknoloji devleri, Avrupa’da gençlerin sosyal medyaya erişimini sınırlamayı hedefleyen düzenlemelere karşı yoğun bir lobi faaliyeti yürütüyor. Podcast’lerden billboard kampanyalarına uzanan bu strateji, küresel ölçekte yakından izleniyor.
Meta, Google ve diğer Silikon Vadisi şirketleri yıllardır veri gizliliği, rekabet ve yapay zekâ düzenlemeleri konusunda Avrupa ile karşı karşıya.
Ancak şimdi daha kritik bir sınavla karşı karşıyalar:Avrupa hükümetlerinin, Instagram, YouTube ve TikTok gibi platformlara milyonlarca gencin erişimini sınırlamayı planlaması.Bu uygulamaların bağımlılık yarattığı, aşırı ekran süresinin depresyon ve intiharla ilişkilendirildiği yönündeki endişeler, yasa girişimlerini hızlandırdı.AVUSTRALYA’DAN AVRUPA’YA DALGA DALGA YASAKLARNew York Times'ta yer alan makaleye göre Aralık ayında Avustralya, 16 yaş altına sosyal medya yasağı getiren ilk ülke oldu.
Ardından Fransa, Almanya, İspanya, İngiltere ve Danimarka benzer düzenlemeleri duyurdu.
ABD’de ise sekiz eyalet benzer yasalar üzerinde çalışıyor.Bu tablo, Silikon Vadisi açısından Avrupa’daki mücadelenin küresel bir emsal oluşturabileceği anlamına geliyor.BRÜKSEL LOBİCİLERLE DOLDUTeknoloji şirketleri 2025 yılında Avrupa Birliği kurumlarına yönelik lobi faaliyetleri için yaklaşık 151 milyon euro harcadı.
Bu rakam, 2021’e kıyasla yüzde 55’in üzerinde bir artış anlamına geliyor.Brüksel’de görev yapan tam zamanlı teknoloji lobicisi sayısı: 890Avrupa Parlamentosu üye sayısı: 720En büyük harcama: Meta (yaklaşık 10 milyon euro)Google’ın harcaması: yaklaşık 4,5 milyon euroLobiciler yalnızca gençlik yasaklarına değil, aynı zamanda Yapay Zekâ Yasası’nın ertelenmesi ve veri gizliliği kurallarının gevşetilmesi için de çalışıyor.ALTERNATİF STRATEJİ: “DİJİTAL ERGİNLİK YAŞI”Teknoloji şirketleri, doğrudan yasaklar yerine ebeveyn denetimini öne çıkaran modelleri savunuyor.
Meta, kapalı toplantılarda 2024’te devreye aldığı “genç hesapları” örnek gösteriyor.
Bu sistem, ebeveynlere içerik kontrolü sağlıyor.Bir diğer öneri ise “dijital reşitlik yaşı”: 15 ya da 16 yaş altındaki gençlerin sosyal medya uygulamalarını ebeveyn izniyle indirebilmesi.Şirketler ayrıca, yasakların gençleri daha denetimsiz ve karanlık internet alanlarına itebileceğini savunuyor.“BİZİ BOMBARDIMAN ALTINA ALDILAR”Brüksel tren istasyonlarına asılan billboard’lar, Avrupa gazetelerine verilen tam sayfa ilanlar ve far-right (aşırı sağ) parlamenterlerle yapılan toplantılar, bu lobi faaliyetlerinin görünür yüzü.Van Sparrentak, bu süreci şöyle özetliyor: “Bizi adeta bombardıman altına aldılar.”ASIL HEDEF: DİJİTAL ADALET YASASITeknoloji devlerinin asıl endişesi, Avrupa Komisyonu’nun hazırladığı Dijital Adalet Yasası.Bu tasarı; sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, etkileşime dayalı algoritmik öneriler gibi platformların temel işleyiş unsurlarını yasaklamayı hedefliyor.Bu düzenlemenin, şirketleri kapsamlı ve maliyetli tasarım değişikliklerine zorlayacağı belirtiliyor.LOBİ FAALİYETLERİ SONUÇ VERİYOR MU?Avrupa Komisyonu, tam yasak yerine “dijital reşitlik yaşı” seçeneğini değerlendirmek üzere istişare süreci başlatmış durumda.Kurumsal lobi faaliyetlerini izleyen uzman Bram Vranken, tabloyu şöyle değerlendiriyor: “Oldukça etkili görünüyor.”
