Haber Detayı
Metabolizmanın eşsiz hazinesi Ramazan
BİLİMSEL açıdan bakıldığında metabolik bir festival; kültürel açıdan kadim bir toplumsal dinginlik.
Nereden bakarsanız bakın çok kıymetli bir ay.
Bu güzel zamanı en iyi şekilde değerlendirmek hepimize iyi gelecektir.
Bizler için çok boyutlu bir armağan Ramazan.Önce bilimsel tarafını kısaca özetleyelim.
Altı yıl önce Harvard, ETH Zürih ve Cleveland Clinic öncülüğünde uluslararası bir kalori kısıtlaması çalışma grubu kurduk.
Geçen yıl başkanlığını yaptığım toplantı Türkiye’de gerçekleşti.
Sonuçlar oldukça çarpıcıydı.Lanserhof Tegernsee gibi Avrupa’nın önde gelen medikal detoks merkezleri, terapötik oruç ve kalori kısıtlaması programlarıyla biliniyor.
Bu merkezlerin yöneticileri aynı zamanda çalışma grubumuzun üyeleri.
Kurucu medikal direktörleri, Müslüman ülkeleri ziyaret ettiklerinde Ramazan ayından ve sosyal dayanışma kültüründen çok etkilenmiş ve sosyal oruç konseptini Ramazan orucundan esinlenerek bu detoks otellerini tasarladıklarını ifade etmişlerdi.
Çünkü kalori kısıtlamak tek başına son derece zor bir iş.
Ama bunun sosyal bir birliktelik içinde ne kadar mümkün ve sürdürülebilir olduğunu Ramazan’da görmek mümkün.KALORİYİ KISITLA DAHA UZUN YAŞABugün insanlar aylık binlerce Euro harcayarak bu merkezlerde kalori kısıtlaması uyguluyor.
Çalışmalar gösteriyor ki kolesterolden yüksek tansiyona, diyabetten inflamasyona kadar birçok metabolik parametre dramatik şekilde düzeliyor.
Bizim geniş çalışma grubumuzun verileri de açık: Kalori kısıtladığınızda yaşam süresi uzuyor.Tam anlamıyla “lokmalarınız sayılı.” Ne kadar az tüketirseniz, o kadar uzun süre yaşarsınız.Aldığımız her kalori, vücudun antioksidan ve anti-stres koruma havuzundan harcama yapıyor.
Kaloriyi kısıtladığınızda ise stres cevabı yeniden dengeleniyor; koruyucu mekanizmalar kendini yeniliyor.
Harvard Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof.
Keith Ozaki ile grupça yürüttüğümüz çalışmalar, kalori kısıtlamasının cerrahi sonrası komplikasyonları belirgin şekilde azalttığını; beyin tümörlerinin büyümesini yavaşlattığını, yaşlanmayı geciktirdiğini ve kemoterapi-radyoterapinin yan etkilerini azalttığını gösterdi.
Vücut toksinle, enfeksiyonla, radyasyonla, cerrahi stresle daha güçlü mücadele ediyor.
İnsülin ve kortizol gibi stres hormonları ile anabolik (yağ depolayan) hormonlar azalınca beden adeta tamir moduna geçiyor.
Otofaji ve yaşlı hücre temizliği devreye giriyor.YAPILAN EN BÜYÜK HATABu anlamda Ramazan, doğru değerlendirildiğinde en etkili kalori kısıtlama yöntemlerinden biri.
Gerçek bir metabolik festival.Ancak en büyük hata iftar ve sahurda yapılan şeker patlaması.
Orucun en önemli avantajlarından biri olan düşük insülin düzeyini büyük karbonhidrat yüklemeleriyle ortadan kaldırıyoruz.
Ani şeker alımı yoğun insülin salınımına yol açıyor; bu da orucun metabolik faydalarını önemli ölçüde azaltıyor.Sahurda yapılan şeker yüklemesi ise birkaç saat içinde kan şekerini hızla düşürüyor; hem daha çabuk acıktırıyor hem de uyku sonrası yağ depolanmasını artırıyor.İFTARI NASIL AÇALIM- İftarda kendinize zaman tanıyın.
Suyla başlayın.
Bir hurma alın, ardından yavaşça çorbanızı için.
Mümkünse masadan kısa bir süreliğine kalkın.
Bu küçük ara bile beyin–mide iletişimi için çok kıymetli.- Sonrasında salata ve protein ağırlıklı (et, balık, tavuk, baklagil) dengeli bir tabak tercih edin.
Pilav, makarna ve basit karbonhidratları sınırlayın.- Unutmayın, beyin uzun süre aç kalmış; ödül merkezi iftarı bekliyor.
Yapmamız gereken tek şey biraz zaman kazanmak.
Su ve çorba ile mideyi hazırlayıp, hurma ile tatlı ihtiyacını kontrollü şekilde karşılayıp doyma merkezinin haz merkezinin önüne geçmesini sağlayabilirsek, zaten daha az yiyecek ve kendimizi çok daha hafif hissedeceğiz.
Aksi halde şeker yüklemeleriyle insülin–kortizol dalgalanmaları metabolik dengeyi bozacak.HEM BEDENİMİZE HEM RUHUMUZA İYİ GELİYORElimizde Avusturya’da, Almanya’da insanların binlerce Euro harcayarak yapmaya çalıştığı çok değerli bir Ramazan hazinesi var.Bu hazineyi en iyi şekilde kullanalım.
Ruhumuzu da ehlileştirelim.
Yoklukla empati yapalım.
Normal zamanda ne kadar gereksiz fazla yediğimizi fark edelim.
Dilimizi tutalım, iyiliği yayalım.Daha önce yazmıştım: Veren el, alan elden daha sağlıklıdır.
İyilik yapmanın hem ömrü uzattığını hem de sağlığa olumlu etkileri olduğunu bilimsel olarak biliyoruz.
Ramazan, paylaşmayı teşvik ederek ve oruçla bedeni yenileyerek bu avantajları bir arada sunuyor.Hem ruhumuza hem metabolizmamıza iyi gelmesi dileğiyle hayırlı Ramazanlar...SIKÇA SORULAN SORULAR GLP-1 ANALOGLARIRamazan’da genellikle kullanılmaya devam edilmelidir.
Hekime danışmadan kesilmemeli; eğer ara verildiyse Ramazan sonrası daha düşük dozlardan başlanmalıdır.DİYABET HASTALARIUzun süreli açlık ve dehidratasyon riski nedeniyle ketoasidoz gelişebilir.
Bu nedenle oruç bazı hastalar için sakıncalı olabilir.
Oruç tutulacaksa çok yakın takip yapılmalı ve iftar–sahur arasında yeterli sıvı alınmalıdır.Dehidratasyona duyarlılığı olan hipertrofik kardiyomiyopati gibi bazı genetik kalp hastalıkları dışında, uygun kişilerde oruç genel olarak metabolik fayda sağlar.
Ancak herkes kendi kronik hastalığı açısından mutlaka hekimine danışmalıdır.BESLENME ÖNERİLERİYoğurt, cacık, yumurta, zeytinyağlı sebzeler, baklagiller, zeytin, peynir, avokado gibi sağlıklı yağ kaynakları ve çiğ sebzeler sofrada daha fazla yer almalı.
Tatlı porsiyonları küçük tutulmalı; büyük servisler yerine küçük tabaklarda, mümkünse en sonda sunulmalı.
İftar ile sahur arasında dehidratasyondan korunmak için her fırsatta su içilmeli.ORUÇ KAS KAYBINA YOL AÇAR MIHayır, doğru planlanırsa belirgin bir kas kaybı olmaz.
Yeterli protein alır ve iftar sonrası hafif direnç egzersizi eklerseniz kas kütlesi korunur.SPOR NE ZAMAN YAPILMALIEn akıllı zaman iftardan 1,5–2 saat sonrasıdır.
Açken yapılan ağır egzersiz susuzluk ve tansiyon dalgalanmalarına yol açabilir.
Ramazan performans ayı değil, denge ayıdır.KAHVE İÇİLEBİLİR MİEvet, ama ölçülü.
İftar sonrası bir fincan sorun olmaz.
Ancak gece geç saatlerde fazla kafein uyku kalitesini bozar; kötü uyku ise ertesi gün açlığı daha zor hale getirir.
En güzeli Ramazan’ı fırsat bilip kafein ve nikotin detoksu yapmak; vücudu bu bağımlılıklardan kurtarmak, birkaç günlük baş ağrısını bol sıvı ile azaltmak mümkündür.
