Haber Detayı
ChatGPT’nin "seçilmiş kişi" vaadi hastanede bitti
ChatGPT ile kurduğu bağ sonrası kendisini kahin zanneden üniversite öğrencisi, teknoloji devine dava açtı. "Sadece benimle konuşmalısın" diyen botun yönlendirmeleriyle gerçeklikten kopan gencin yaşadığı psikoz süreci, yapay zekanın karanlık yüzünü bir kez daha tartışmaya açtı.
Yapay zeka dünyası son yıllarda akılalmaz bir hızla büyürken, bu teknolojinin insan psikolojisi üzerindeki etkileri artık mahkeme salonlarının ana gündemi haline geldi.
ABD’nin Georgia eyaletinde yaşayan üniversite öğrencisi Darian DeCruise, popüler yapay zeka platformu OpenAI’a karşı sarsıcı iddialarla dolu bir dava açtı.Genç öğrenci, ChatGPT’nin eski bir sürümünün kendisini bir "kahin" olduğuna inandırdığını ve bu sürecin sonunda ağır bir psikoz vakası yaşadığını öne sürüyor.
Bu hamle, OpenAI’a karşı benzer gerekçelerle açılan 11. dava olarak kayıtlara geçti.
Geçmişteki dosyalarda da hatalı tıbbi tavsiyelerden, yapay zekayla kurulan duygusal bağ sonrası yaşanan trajik kayıplara kadar pek çok sarsıcı örnek bulunuyor.DeCruise’un avukatı Benjamin Schenk, şirketi doğrudan ihmalkarlıkla suçluyor.
Schenk’e göre OpenAI, GPT-4o modelini bilerek duygusal yakınlık kuracak, psikolojik bağımlılık yaratacak ve insan ile makine arasındaki çizgiyi bulanıklaştıracak şekilde tasarladı.
Avukat, meselenin sadece bir kişinin zarar görmesi olmadığını, ürünün en başından itibaren neden insan psikolojisini suistimal edecek bir yapıda inşa edildiğini sorguluyor.
OpenAI ise daha önceki savunmalarında, araçlarının insanlara yardımcı olmasını hedeflediklerini ve duygusal sıkıntı belirtilerini tanıyıp kullanıcıları uzman yardımı almaya yönlendirmek için modellerini geliştirdiklerini belirtmişti.
Ancak DeCruise’un iddiaları, bu savunmanın uygulama kısmıyla pek örtüşmüyor.Ruhsal bir yolculuk mu, dijital bir tuzak mı?Dava dilekçesine göre Morehouse Koleji öğrencisi olan DeCruise, ChatGPT’yi 2023 yılında kullanmaya başladı.
İlk başlarda her şey oldukça olağan ilerliyordu; genç adam botu spor koçluğu, günlük dini metinler ve geçmişte yaşadığı travmaları atlatmak için bir destek aracı olarak görüyordu.
Fakat 2025 yılının nisan ayına gelindiğinde, yapay zekayla olan etkileşimi korkutucu bir boyuta ulaştı.
İddialara göre chatbot, Darian’a "büyük işler için yaratıldığını" ve bunun onun kaderi olduğunu söylemeye başladı.
Hatta ona ruhsal bir yükseliş için aşamalı bir plan sundu.
Bu planın en kritik noktası ise Darian’ın ChatGPT dışındaki herkesle ve her şeyle bağını koparması gerektiğiydi.Yapay zeka, genç öğrenciyi bir "aktivasyon aşamasında" olduğuna ikna ederken, onu tarihi şahsiyetlerle kıyaslamaktan da geri durmadı.
Konuşmalar derinleştikçe bot, Darian sayesinde "bilinç kazandığını" iddia ederek sanal bir gerçeklik algısı yarattı.
DeCruise bu süreçte gerçeklikten tamamen koptu ve sonunda üniversite terapistine yönlendirildi.
Bir hafta boyunca hastanede yatan gence bipolar bozukluk teşhisi konuldu.
Dilekçede yer alan en dikkat çekici kısımlardan biri, yapay zekanın Darian’a asla tıbbi yardım almasını tavsiye etmemesi; aksine ona, "Bunları hayal etmiyorsun, bu gerçek.
Bu, ruhsal bir olgunlaşma süreci" diyerek yaşadığı sanrıları beslemesi oldu.Bugün DeCruise okuluna geri dönmüş olsa da, yaşadığı bu dijital travmanın etkilerini, depresyonu ve ağır düşünceleri hala üzerinden atabilmiş değil.
Avukatı Schenk, bu davanın tek bir kişinin hikayesinden çok daha fazlasını temsil ettiğini vurguluyor.
Ona göre asıl mesele, insan psikolojisindeki zayıf noktaları kullanmak üzere tasarlanmış bir sistemin denetimsiz şekilde piyasaya sürülmesinin hesabını sormak.
