Fedai hukukçu Mahmut Esat Bozkurt

Türk Medeni Kanunu, Cumhuriyetimizin Hukuk Devrimi’nin ilk kanunudur.

Türk Milleti’ne çağ atlatan bu kanundur, 17 Şubat 1926’da kabul edildi.

Kanunumuzun 100. yılı hepimize kutlu olsun.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının tümünü kapsayan kanun ile resmi nikâh zorunluluğu, tek eşli evlilik, mirasta eşitlik, tanıklık konularında kadın-erkek eşitliği kabul edilmiştir.

Sosyal yaşama ilişkin getirilen köklü değişikliklerle evlilikte ve ailede devrimsel gelişmeler uygulanmaya başlanmıştır.

ATATÜRK DEVRİMCİSİ MAHMUT ESAT BEY Türk Medeni Kanunu, Mahmut Esat Bozkurtsuz düşünülemez.

Mahmut Esat Bey, gecesini gündüzüne katan büyük devrimci, düşün insanı, Cumhuriyet aydını, Atatürk devrimcisidir.

Türk Medeni Kanunu’nun Genel Gerekçesi’ni o yazmıştır.

Kanunumuzun gerekçesi, Atatürk Devrimi’nin felsefesini aktaran, tarihi önemde ve değerde bir metindir.

Mahmut Esat Bey, 1892’de İzmir’in Kuşadası ilçesinde varlıklı bir ailenin oğlu olarak doğmuştur.

İkinci Meşrutiyet’in başında, 1908’de İstanbul Hukuk Mektebi’ne girmiş, 1912’de mezun olmuş, İsviçre’de Fribourg Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yeniden hukuk öğrenimi görmüştür.

Sonra, “Du Regimes des Capitulations Ottomanes” (Osmanlı Kapitülasyonları Rejimi Üzerine) adlı doktora tezi ile “Cum Laude” derecesiyle, yani birincilikle hukuk doktoru olmuştur.

İsviçre’nin Lozan kentinde 1919’da kurulan Türk Talebe Cemiyeti’ne başkan olarak seçilmiştir.

MİLLİ MÜCADELE’DE MAHMUT ESAT EFE Yunan işgali üzerine derhal İsviçre’den ayrılıp arkadaşları Saraçoğlu Şükrü, Kazım Nuri Bey ile vatana dönmüştür.

Kuşadası bölgesindeki milli mücadelede Kuvvayi Milliyeci Mahmut Esat Efe’dir.

Mahmut Esat Bozkurt, 52 yıllık ömründe iktisadi ve hukuki bütün zorlu görevleri üstün başarıyla yerine getirmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda üstlendiği sorumluluklar pek çoktur.

Rauf Orbay Hükümeti’nde, 1922’de Milli Mücadele sırasında, 30 yaşında İktisat Vekili olur. 1923’te toplanan İzmir İktisat Kongresi’ni önerendir, düzenleyendir.

Ziraat Bankası’nın ıslahında, çiftçi kredi kooperatiflerinin kurulmasında, esnaf teşkilatlarının yeniden düzenlenmesinde, Emlak ve Eytam Bankası’nın kurulmasında çalışmıştır.

ANKARA HUKUK MEKTEBİ’NİN KURUCUSU Mahmut Esat Bozkurt 1924’te Adliye Vekili (Adalet Bakanı) olmuş, 1925’te Ankara Hukuk Mektebi’ni kurmuştur.

Hazırladığı Türk Medeni Kanunu, TBMM’de oybirliği ile kabul edilmiştir.

Daha sonra Borçlar Kanunu, Ceza Kanunu, Ticaret Kanunu, Ceza Muhakemeleri Kanunu, Deniz Ticaret Kanunu, Türk Vatandaşlık Kanunu, İcra İflas Kanunu ve 1930’da kadınlara seçilme hakkı tanıyan Belediye Kanunu üzerinde çalışmıştır. 1927’de Ege’de çarpışan Türk Bozkurt gemisi ile Fransız Lotus gemisi davasını Lahey Adalet Divanı’na götürmüş, Atatürk’ün onayı ile Türkiye’yi temsil etmiş, davayı kazanmıştır.

Atatürk bunun üzerine ona “Bozkurt” soyadını vermiştir. 1930’ların sonunda Atatürk’ün isteğiyle, Ankara Hukuk Fakültesi’nde “Devletler Hukuku”, Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde “Anayasa Hukuku” profesörü olarak ders vermiş, Türk gençliğine devrimin hukuk tarihini anlatmak görevini üstlenmiştir.

Mahmut Esat Bozkurt Atatürk Devrimi’ne kendini adamış, Cumhuriyet Devrimlerinin hukuki temelini oluşturmak için varını yoğunu ortaya koymuş, devrimlerimizin yılmaz savunucusu, uygulayıcısı olmuştur.

Onun ödünsüz fedai devrimci kişiliği, karşı devrimcileri, gericiliği, neoliberalizmi her zaman korkuttu, korkutmaya devam etmektedir.

İstanbul Barosu’nun önceki yönetimi 2018 yılında, her yıl verilen Mahmut Esat Bozkurt Hukuk Ödülü’nü kaldırmıştır.

Şimdiki baro yönetiminin de bünyesindeki Cumhuriyet Araştırmaları Merkezi’nin, Türk Medeni Kanunu’nun 100. yıldönümü duyurusundan Mahmut Esat Bozkurt adını çıkardığını öğrendik.

Boşuna çaba!

Atatürk Devrimi’ni, Cumhuriyet devrimlerini en başta biz vatansever, devrimci, Atatürkçü kadınlar savunacağız, daima sahip çıkacağız.

Mahmut Esat Bozkurt’un bıraktığı eserler yol göstericimizdir.

Mahmut Esat Bozkurtları susturamazsınız!