Haber Detayı
Süreç raporunun tamamı yayınlandı
TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun, 47'ye 2 ret ve 1 çekimser oyla kabul edilen süreç raporunun tamamı, TBMM'nin internet sitesinde yayımlandı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM), 'Terörsüz Türkiye' hedefiyle kurulan "Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu" raporunun tamamı, TBMM'nin internet sitesinde yayımlandı.İki günce 21 sayfası açıklanan raporun bu kez 107 sayfa halinde tam hali yayınlandı.Ortak rapor, 47 evet, 2 ret ve 1 çekimser oyla kabul edilmişti.107 sayfadan oluşan rapor, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un takdimiyle başlıyor.Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.RAPORDA NELER VARRapor, terörün tamamen sona erdirilmesi, terör örgütünün feshi ve silah bırakma sürecinin hukuki ve idari çerçevesinin belirlenmesi ile demokratikleşme ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini hedefleyen kapsamlı bir yol haritası ortaya koyuyor.MECLİS ZEMİNİNDE “TÜRKİYE MODELİ”Komisyon, çalışmalarını TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında yürüttü. 51 üyeden oluşan ve Meclis’te temsil edilen siyasi partilerin büyük bölümünün katıldığı komisyon, 5 Ağustos 2025’te çalışmalarına başladı ve toplam 21 toplantı gerçekleştirdi.Rapor, sürecin ilk kez geniş temsile dayalı, Meclis merkezli ve nitelikli çoğunluk esasına göre yürütüldüğünü vurgularken, bu yaklaşımın uluslararası literatürde “Türkiye Modeli” olarak anılabileceğini savunuyor.
Komisyon, 137 kişi ve kurum temsilcisini dinledi; bakanlar, güvenlik bürokrasisi, sivil toplum kuruluşları, şehit aileleri, insan hakları örgütleri ve akademisyenler sürece katkı sundu.SÜRECİN SİYASİ ARKA PLANIRaporda, sürecin siyasi zeminine ilişkin kronolojiye de yer verildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2024 yılı sonbaharındaki “iç cepheyi tahkim” vurgusu ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Ekim 2024’te yaptığı çağrılar sürecin başlangıç adımları olarak gösterildi.27 Şubat 2025’te Abdullah Öcalan’ın örgüte silah bırakma ve fesih çağrısı yaptığı; 11 Temmuz 2025’te ise Irak’ın Süleymaniye kentinde 30 PKK mensubunun sembolik törenle silahlarını yaktığı hatırlatıldı.
Raporda, silah bırakma sürecinin “herhangi bir pazarlığın sonucu değil, millet iradesinin yansıması” olduğu ifade edildi.ÜÇ TEMEL HEDEF: GÜVENLİK, DEMOKRASİ, KALKINMAKomisyon raporu üç ana hedefe odaklanıyor.Terörsüz türkiye hedefi: PKK’nın kendisini feshetmesi ve silah bırakmasının güvenilir biçimde teyidiyle birlikte kamu düzeninin korunması, hak ve özgürlüklerin genişletilmesi ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi öngörülüyor.Demokrasinin güçlendirilmesi: Sürecin yalnızca güvenlik boyutuyla ele alınamayacağı belirtilirken, hukuk devleti ilkesinin tahkimi, AİHM ve AYM kararlarının dikkate alınması, yargılama ve infaz düzenlemelerinde değişiklikler ile yerel yönetimlere ilişkin başlıklar raporda yer aldı.Kalkınma ve ekonomik refah artışı: Terörün Türkiye’ye yıllık ortalama 140 ila 240 milyar dolar arasında ekonomik kayba yol açtığı ifade edilen raporda, bölgesel kalkınma farklarının giderilmesi, gençlere istihdam alanı açılması ve üretim kapasitesinin artırılması hedeflendi.
Bölgenin GSYH’ye katkısının yüzde 5’in altında, ihracata katılımının ise yüzde 1,4 düzeyinde kaldığına dikkat çekildi.YASAL DÜZENLEME ÖNERİLERİRapor, örgütün silah bırakmasının “kritik eşik” olduğunu vurguluyor.
Bu aşamanın ardından toplumsal bütünleşmeyi güçlendirecek yasal düzenlemeler, örgüt mensuplarının durumuna ilişkin hukuki çerçeve, izleme ve raporlama mekanizması kurulması ve süreçte görev alanlara yasal güvence sağlanması gibi başlıklarda düzenleme yapılması öneriliyor.Metinde, “af” algısı oluşturacak düzenlemelerden kaçınılacağı ve kamu vicdanının gözetileceği özellikle belirtiliyor.“TÜRK-KÜRT KARDEŞLİĞİ” VURGUSURaporun önemli bölümlerinden biri, Türk-Kürt ilişkilerinin tarihsel köklerine ayrıldı.
Selçuklu’dan Osmanlı’ya, Milli Mücadele’den Cumhuriyet’e uzanan ortak tarih ve kader birliğine vurgu yapılırken, kardeşlik hukukunun eşitlik temelli vatandaşlık anlayışıyla güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.Toplumsal bütünleşmenin; eğitim, yerel kalkınma, kültürel politikalar ve sosyal adalet alanlarında atılacak somut adımlarla desteklenmesi gerektiği kaydedildi.YENİ ANAYASA VE MECLİS REFORMLARIKomisyonun görev alanı dışında olmakla birlikte, yeni ve sivil bir anayasa ihtiyacına işaret edilen raporda; TBMM İçtüzüğü, Siyasi Partiler Kanunu ve seçim kanunlarında demokratik değişikliklerin de gündeme alınması gerektiği belirtildi.“NİHAİ DEĞİL, BAŞLANGIÇ METNİ”TBMM Başkanı Kurtulmuş, raporu “bir nihayet değil, atılacak kararlı adımların mihenk taşı” olarak tanımladı.
Komisyonun çalışmalarıyla, terörün Türkiye gündeminden çıkarılması ve kalıcı toplumsal barışın tesis edilmesi için kurumsal bir zemin oluşturulduğu vurgulandı.Rapor, silah bırakma sürecinin tamamlanması ve hukuki düzenlemelerin hayata geçirilmesiyle birlikte Türkiye’nin yeni bir siyasi ve toplumsal döneme girebileceği değerlendirmesiyle sona eriyor.Odatv.com
