Haber Detayı
İşe girişte yeni dönem: Uyuşturucu testi şartı yaygınlaşıyor
Artan uyuşturucu operasyonlarının ardından birçok şirket, işe alım süreçlerine “bağımlılık yapıcı madde tarama testi”ni dahil etti. İstanbul’da laboratuvarlara günlük 20 bini aşkın başvuru yapılırken, testlerin ortalama maliyeti 2.200 TL’ye ulaşıyor. Uygulama enerji ve savunma başta olmak üzere pek çok sektörde standart hale geliyor.
Türkiye’de son dönemde hız kazanan uyuşturucu operasyonları, iş dünyasında da yeni bir uygulamayı yaygınlaştırdı.
Daha önce sürücülük, güvenlik ve ağır sanayi gibi yüksek riskli alanlarla sınırlı olan madde tarama testleri, artık birçok sektörde işe alımın rutin bir parçası haline geliyor.Laboratuvar yetkilileri, işveren kaynaklı test taleplerinin son aylarda 6-7 kat arttığını belirtiyor.
Sadece İstanbul’da günlük 20 binden fazla test yapıldığı ifade ediliyor.
Artan talep üzerine laboratuvarlar toplu anlaşmalar, mobil numune ekipleri ve kurumsal paketler sunmaya başladı.
Ortalama test ücreti 2.200 TL civarında seyrederken, toplu başvurularda fiyatların düştüğü belirtiliyor.HANGİ KURUMLAR TEST TALEP EDİYOR?Enerji, lojistik, ağır sanayi, savunma, kimya, güvenlik, sağlık ve yazılım sektörleri uygulamanın en yaygın olduğu alanlar arasında gösteriliyor.Öne çıkan bazı kurumlar:Tüpraş (stajyerler dahil adaylardan test talebi)TCDDASELSANROKETSANHAVELSANTUSAŞSavunma ve havacılık alanında faaliyet gösteren şirketlerde uygulamanın güvenlik gerekçesiyle sistematik hale geldiği ifade ediliyor.
Uzmanlar, bu sektörlerde çalışan personelin dikkat ve karar verme kapasitesinin doğrudan kamu güvenliğiyle ilişkili olduğuna dikkat çekiyor.Küresel ölçekte de ExxonMobil, BP, UPS ve FedEx gibi firmalarda madde testleri standart uygulamalar arasında yer alıyor.HUKUKİ ÇERÇEVE: AÇIK RIZA ŞARTHukukçulara göre işverenlerin madde testi talep etmesi tamamen yasak değil; ancak bunun:İşin niteliğiyle bağlantılı olması,Adayın açık rızasının alınması,Sonuçların gizli tutulması gerekiyor.Aksi halde özel hayatın gizliliği ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında hukuki sorunlar doğabiliyor.Öte yandan işyerinde uyuşturucu kullanımı veya bulundurulması, İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” sayılabiliyor ve işverene tazminatsız fesih hakkı tanıyabiliyor.TEST SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?Testler genellikle idrar, kan veya tükürük örneği üzerinden gerçekleştiriliyor.
Sonuçlar yalnızca test yapılan kişiye veriliyor; işverene iletilebilmesi için adayın yazılı onayı gerekiyor.
Sonuçlar çoğunlukla kapalı zarfla ya da kişisel dijital erişim sistemi üzerinden paylaşılıyor.Artan operasyonların gölgesinde, şirketlerin risk yönetimi ve güvenlik gerekçeleriyle bu uygulamayı daha da yaygınlaştırması bekleniyor.
