İsrail'de İran'dan 'önleyici saldırı' alarmı... Trump sınırlı ve kademeli operasyonu değerlendiriyor... AWACS'ların Batı Asya'ya ulaşması ne anlama geliyor?

ABD askeri yığınağı devam ederken İsrail olası ilk darbe senaryolarını çalışıyor.

Tahran yönetimi daha önce tehdit oluşmadan karşılık verebileceğini ilan etmişti.

ABD basını Trump'ın ilk aşamada sınırlı bir saldırıyla Tahran'a taleplerini dayatmayı planladığını yazdı.

Bölge artık ilk hamlenin kimden geleceğini tartışıyor.

İran ile ABD arasındaki gerilim her geçen saat yükseliyor.

İsrail'in olası savaşta nasıl bir rol oynayabileceği de son günlerde tartışmaya açıldı.

Bu bağlamda ülkenin kamu yayıncısı Kan, Tel Aviv yönetiminin İran’ın İsrail’e ilk saldırıyı düzenleyebileceği ihtimaline karşı hazırlık yaptığını bildirdi.

Haberde bu senaryonun neden gündeme geldiğine dair herhangi bir kaynak gösterilmezken ayrıntılı bilgi de paylaşılmadı.

İRAN CEPHESİNDEN ÖNLEYİCİ SALDIRI MESAJLARI Ancak Tahran önleyici saldırı olasılığını son dönemde dile getirmişti.

İran Devrim Lideri Ali Hamaney’in Siyasi Danışmanı Ali Şemhani, gerilimin tırmanmaya başladığı aralık ayı sonunda “İran'ın savunma doktrininde tehditler uygulama aşamasına gelmeden önce bile bazı yanıt biçimleri önceden belirlenir.” ifadelerini kullanmıştı.

İran Savunma Konseyi de ocak ayı başlarında “Tahran, somut tehdit göstergelerini de güvenlik denkleminin bir parçası olarak kabul edecek ve buna göre hareket edecektir.” açıklamasında bulunmuştu.

İran Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi ise şubat ayında yaptığı bir konuşmada ordunun geçen hazirandaki 12 Gün Savaşı’nın ardından savunma doktrinini revize ederek “saldırgan tepki modeline” geçtiğini bildirmişti.

İSRAİL’İN SAVAŞ SENARYOLARI Kamu yayıncısı Kan, bir gün önce yayımladığı haberde de bir diğer ihtimali gündeme getirerek İran’ın olası bir ABD saldırısına karşılık İsrail’i hedef alması halinde Tel Aviv yönetiminin de İran’a doğrudan saldırı düzenleyeceğini bildirdi.

İsrailli siyasi ve askeri liderler bu yaklaşımı daha önce kamuoyu önünde defalarca dile getirmişti.

Habere göre İsrail ordusu, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri müdahale tehdidinde bulunmasının ardından ocak ayından bu yana yüksek alarm seviyesinde bulunuyor.

İsrail Savunma Kuvvetleri, bu süreçte hava savunma sistemleri, saldırı planları, istihbarat faaliyetleri ve İç Cephe Komutanlığına yönelik kapsamlı hazırlıklar yürüttüğünü açıkladı.

Bunlar arasında 12 Gün Savaşı’nda hızla tükenen savunma füzesi stoklarını yeniden doldurma çabası da yer alıyor.

Kan’a göre İsrail ordusundaki hazırlık seviyesi, 12 Gün Savaşı öncesindeki askeri hazırlık düzeyiyle benzerlik gösteriyor.

RADAR UÇAKLARI NEYE İŞARET EDİYOR?

ABD cephesinde ise yoğun askeri hazırlıklar sürüyor.

Kamuoyunun ilgisini F-35 ve F-22 savaş uçaklarıyla uçak gemileri çekerken, E-3 Sentry Havadan Erken İhbar ve Kontrol Sistemi (AWACS) radar uçaklarının Batı Asya’ya sevk edilmesi saldırının yaklaştığı yönünde yorumlandı.

Irak gazisi, eski ABD Deniz Piyadeleri subayı ve eski Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Matthew Hoh, altı AWACS uçağının Batı Asya’daki üslere indiğini ve bunun İran’a yönelik tehdidin ciddiyetini gösteren en güçlü işaret olduğunu söyledi.

Hoh’un dikkat çektiği asıl nokta ise ABD’nin elindeki AWACS kapasitesinin sınırlı olması.

Eski deniz piyadesi subayına göre E-3 filosunun görev yapabilirlik oranı yaklaşık yüzde 55 seviyesinde.

Bu da teoride 16 uçaktan yalnızca 9’unun operasyonel olduğu anlamına geliyor.

Tam görev kabiliyetine sahip uçak sayısı muhtemelen 7-8 adet civarında.

Kısacası ABD Hava Kuvvetleri mevcut operasyonel E-3’lerin neredeyse tamamını sahaya sürmüş olabilir.

Hoh’un yorumu şöyle: “ABD Hava Kuvvetleri böyle bir dağıtımı mutlak zorunluluk olmadan yapmaz.” TRUMP’TAN ‘10 GÜN’ MESAJI Trump, perşembe günü Gazze Barış Kurulu toplantısında yaptığı konuşmada İran ile “10 gün içinde” anlaşmaya varmayı umduğunu söyledi.

Bu sözler kimilerince “en geç 10 gün içinde saldırı başlayabilir” şeklinde yorumlanırken, bazıları ise Trump’ın açıklamasını diplomatik bir aldatmaca olarak değerlendirdi.

The Wall Street Journal ise Trump’ın İran’ı nükleer anlaşma konusunda kendi şartlarını kabul etmeye zorlamak amacıyla sınırlı ve öncü askeri saldırı seçeneğini değerlendirdiğini yazdı.

KADEMELİ SALDIRI SEÇENEĞİ Habere göre Washington yönetimi, İran’ın sert bir askeri karşılık vermesine yol açabilecek kapsamlı bir savaş yerine ilk aşamada daha dar kapsamlı operasyonları masada tutuyor.

ABD’li kaynaklar WSJ’ye, Trump’ın onay vermesi halinde ilk saldırıların günler içinde düzenlenebileceğini, operasyonun İran’daki bazı askeri veya devlet hedeflerini vurmayı amaçlayacağını söyledi.

Haberde, İran yönetiminin uranyum zenginleştirme programından vazgeçmeyi reddetmesi halinde ABD’nin askeri operasyonun kapsamını genişleteceği öne sürüldü.

Bu aşamada rejim hedeflerinin de vurulabileceği ve nihai amacın yönetimi iktidardan uzaklaştırmak olabileceği ifade edildi.

Haberde yer verilen bir kaynağa göre Trump yönetimi, önce sınırlı saldırılarla başlayıp baskıyı aşamalı biçimde artırmayı planlıyor.

Stratejinin, İran’ın nükleer programını tamamen sökmeyi kabul etmesine ya da yönetimin devrilmesine kadar tırmandırılabileceği iddia ediliyor.

TAHRAN’DAN AÇIK UYARI İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Amir Said İravani de perşembe akşamı yaptığı açıklamada, “Askeri saldırıya maruz kalması durumunda İran, BM Antlaşması'nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkını kullanarak kararlı ve orantılı bir şekilde karşılık verecektir.” dedi. “Bölgedeki düşmana ait tüm üslerin, tesislerin ve varlıkların meşru hedefler olacağını” belirten İravani, ABD’nin “öngörülemeyen ve kontrol edilemeyen sonuçlardan tam ve doğrudan sorumlu olacağını” kaydetti.