Haber Detayı

Hangi solcular bu geleneği başlattı: Basında Ramazan sayfaları tarihi
Kültür - sanat odatv.com
19/02/2026 07:05 (1 saat önce)

Hangi solcular bu geleneği başlattı: Basında Ramazan sayfaları tarihi

Tenbihnamelerden 'Yeryüzü Sofraları'na: Solun ve seküler basının Ramazan arşivi... Ahmet Rasim'den Çetin Altan'a, Yaşar Nuri Öztürk'ten Okan Konuralp'e; maneviyatı "sosyal adalet" ve "kültür" süzgecinden geçiren kalemlerin 191 yıllık serüveni. Cemile Y. Çetin yazdı...

Türk basın tarihinde sol kimlikli gazetecilerin, yazarların veya CHP çizgisindeki isimlerin hazırladığı Ramazan sayfaları, sadece dini birer içerik değil; aynı zamanda "kültürel Müslümanlık", "sosyal adalet" ve "gelenekle barışma" çabası olarak okunabilir.

Bu konu, Osmanlı’nın resmi duyurularından günümüzün modern teolojik tartışmalarına kadar uzanıyor.BASINDA RAMAZAN SAYFALARININ GELİŞİMİBasın tarihimizde Ramazan içerikleri, 1831 yılında Takvim-i Vekayi’de yayınlanan "Tenbihnameler" ile başladı.

Bu metinler dini bilgiden ziyade; fırınlardaki ekmeğin kalitesi, et fiyatları ve sokak asayişi gibi toplumsal düzeni sağlayan devlet emirlerini içeriyordu.Modern anlamda "kültürel Ramazan sayfası" geleneğini başlatan isim ise Ahmed Rasim oldu. 1927 yılında Atatürk'ün talebiyle milletvekili olan ve 1932'deki ölümüne kadar görevini sürdüren Rasim'in 1913 yılında İkdam ve Sabah gazetelerinde yazdığı "Ramazan Sohbetleri", dini vecibeleri edebiyatla harmanlayarak İstanbul’un mahalle kültürünü, Karagöz oyunlarını ve iftar neşesini kağıda döktü.

Yazılar, "Ramazan Sohbetleri" ismiyle kitaplaştı.Ahmet RasimMİLLİYET VE HÜRRİYET EKOLÜ: RASYONEL VE AYDINLANMACI DİNDARLIK VE AYDINLIK'IN "FELSEFİ" BAKIŞICumhuriyet döneminde özellikle Milliyet ve Hürriyet gazeteleri, bu sayfaları bir "sosyolojik inceleme" alanı olarak kurguladı.

Milliyet'in 1979 yılında öldürülen genel yayın yönetmeni Abdi İpekçi'nin döneminde, Ramazan sayfaları "hurafelerden arındırılmış, bilimsel ve felsefi bir dille" hazırlandı.Yaşar Nuri Öztürk etkisi: Bir dönem CHP milletvekilliği de yapan ilahiyatçı Prof.

Dr.

Yaşar Nuri Öztürk, Hürriyet gazetesinde sol-seküler kesimin İslam’a bakışını kökten değiştirdi. "Kur'an'daki İslam" vurgusuyla, dini akıl ve bilimle birleştiren bir dil kurdu.

Yaşar Nuri, daha sonra Aydınlık ve Yurt gazetelerinde yazdı.

Özellikle Aydınlık gazetesi, Yaşar Nuri ile birlikte Ramazan'ı felsefi, ve ahlaki açıdan irdeledi.SAĞLIK ODAKLI BİR ANLAYIŞÇetin Altan’ın dokunuşu: Her ne kadar doğrudan bir sayfa hazırlamasa da "Taş" köşesinde Ramazan'ı yoksulluğun estetiği ve toplumsal hoşgörü üzerinden analiz etti.

Altan'ın seküler açıdan yaklaştığı yazılar bir hayli ses getirdi.Beslenme ve sağlık odaklı modern sayfalar: Milliyet ve Hürriyet, 1980’lerden sonra Ramazan sayfalarında bilimsel yaklaşımı öne çıkardı.

Örneğin, günümüzde de devam eden bir gelenek olarak, orucun tıbbi faydalarını ve sağlıklı beslenme yöntemlerini sayfalarına taşıdı.Milliyet gazetesi İslam Kültürü Eki Ramazan 1983RUŞEN ÇAKIR: "TEORİK YAZILAR YAYINLANIYORDU"Bir dönem Ruşen Çakır da Milliyet gazetesinde Ramazan sayfası hazırladı.

Çakır, 2007'de hayatını kaybeden Habertürk'ün kurucusu Ufuk Güldemir'in telkiniyle Ramazan sayfası hazırlamasını şu sözlerle anlatacaktı:"Ben bir ara Milliyet’te Ramazan sayfası yaptım.

Ama Milliyet’teki Ramazan sayfasında, Ufuk Güldemir genel yayın yönetmeniydi.

Bana verdi, 'Abi ne yapıyorsun sen?' falan dedi sonra.

O öyle bir sayfa oldu ki apar topar birileri devreye girmişler, bir iki tane dışarıdan ilahiyatçıya bir şeyler yazdırdılar.

Ben çünkü, neydi? 'Din, devlet, toplum' başlıklı… Böyle bayağı teorik yazılar yayınlanıyordu."Cumhuriyet gazetesi tarihinde bir ilk: Ramazan sayfası (18 Haziran 2015)CUMHURİYET'TEN 91 YIL SONRA BİR İLKBu geleneğin en modern ve şaşırtıcı örneklerinden biri 2015 yılında yaşandı.

Cumhuriyet gazetesi, gazetenin 91 yıllık tarihinde bir ilki gerçekleştirerek Ramazan sayfası hazırladı.

Gazete, “Cumhuriyet ramazanı ‘siyasetin aç gözlü sofralarına karşı Gezi’nin yeryüzü sofraları’ şiarıyla karşılıyor.

Ve bambaşka bir ramazan sayfasının mümkün olduğunu göstermeyi amaçlıyor.

Hayırlı ramazanlar!” sözleriyle gelişmeyi okurlarına duyurdu.

Sayfa, antropolog Prof.

Dr.

Tayfun Atay tarafından hazırlandı.Yeryüzü sofraları teması: Bu sayfa, geleneksel ilmihal bilgilerinden ziyade, Gezi süreciyle sembolleşen "Yeryüzü Sofraları" felsefesine dayanıyordu.Anti-kapitalist vurgu: Antikapitalist Müslümanlar derneğinin kurucusu ilahiyatçı İhsan Eliaçık gibi isimlerin de katkı sunduğu bu içerikler, "Saray’ın lüks iftarlarına karşı halkın mütevazı sofrası" temasını işleyerek, Ramazan’ı bir "sınıf bilinci" ve "sosyal adalet" ayı olarak sundu.OKAN KONURALP FARK YARATTICHP'den milletvekili adayı olan ancak seçilemeyen gazeteci Tayfun Talipoğlu, hazırladığı program ve yazılarla ramazanı bir "Anadolu dayanışması hikayesi" olarak kitlelere aktarırken, CHP Ankara Milletvekili Okan Konuralp de gazetecilik kariyerinde Hürriyet gazetesinde hazırladığı Ramazan sayfalarıyla adından söz ettirdi.

Öyle ki Odatv, 2012 tarihli haberinde Konuralp için "Okan Konuralp, ODTÜ sosyoloji mezunu.

Yıllardır din tarihi üzerine çalışıyor.

Din sosyolojisi konusunda lisans üstü öğrenim gördü.

CHP muhabirliği yapıyor ama son iki yıldır Hürriyet’in Ramazan sayfasını hazırlıyor.

Ve kamuoyunun pek bilmediği ayrıntıları güzel bir üslupla yazıyor" diyecekti.Odatv.com

İlgili Sitenin Haberleri