Bankalar toplanıyor, Visa ve Mastercard egemenliği bitiyor

ABD merkezli ödeme ağlarına bağımlılığı azaltmayı hedefleyen yerli bir ödeme sistemi için ilk toplantı yapılacak.

İngiltere’de banka yöneticileri, Donald Trump’ın ABD’ye ait ödeme sistemlerini kapatma ihtimali konusundaki artan endişeler nedeniyle Visa ve Mastercard’a ulusal bir alternatif oluşturmak üzere ilk toplantılarını yapacak.

Toplantıya Barclays’in Birleşik Krallık CEO’su Vim Maru başkanlık edecek.

Bu perşembe günü gerçekleştirilecek toplantıda, olası bir aksaklık durumunda İngiltere ekonomisinin işlemeye devam edebilmesi için yeni bir ödeme şirketinin maliyetlerini üstlenecek City finansörleri bir araya gelecek.

City tarafından finanse edilen ancak hükümet destekli olan bu girişim yıllardır gündemdeydi.

Ancak Trump’ın son dönemde Grönland konusunda NATO müttefiklerine yönelik tehditleri, ABD şirketlerine aşırı bağımlılığın İngiltere’nin ödeme sistemlerini ve dolayısıyla ekonomiyi riske atabileceği yönündeki kaygıları artırdı.

Birleşik Krallık Ödeme Sistemleri Düzenleyicisi’nin 2025 raporuna göre ülkedeki kartlı işlemlerin yaklaşık %95’i Mastercard ve Visa’ya ait sistemler üzerinden gerçekleştiriliyor.

Nakit kullanımının giderek azalması, bu hakimiyeti daha da kritik hale getirdi.

Projeye aşina bir yönetici Guardian’a yaptığı açıklamada, “Eğer Mastercard ve Visa kapatılırsa bizi 1950’lere geri götürür,” dedi.

Kartların yaygınlaşmasından önce işletmeler tamamen nakde dayanıyordu. “Elbette egemen bir ödeme sistemine ihtiyacımız var.” Olası bir kesintinin etkisi büyük olabilir.

Rusya’da ödemelerin %60’ının Visa ve Mastercard’a dayandığı bir ortamda, ABD yaptırımları nedeniyle bu şirketlerin hizmetlerini durdurması, sıradan insanların paralarına erişememesine ve alışveriş yapamamasına yol açmıştı.

Benzer kaygılar Avrupa Birliği’nde de dile getiriliyor.

Siyasetçiler, yabancı güçler tarafından keyfi biçimde kapatılamayacak yerel ödeme ağlarının kurulması çağrısında bulunuyor.

Avrupa Parlamentosu’nun Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi Başkanı Aurore Lalucq, geçen ay ABD şirketlerine bu kadar hayati bir alanda bağımlı olmanın risklerine ilişkin viral olan sert bir uyarı yaptı.

Lalucq, “Visa, Mastercard… acil mesele ödeme sistemimizdir.

Trump her şeyi kapatabilir,” dedi. “Gerisi şiir.

Komisyonun ödeme sistemleri için bir ‘Avrupa Airbus’ı organize etmesini acilen talep ediyorum: Uyarılmadığınızı söyleyemezsiniz.” Ancak Birleşik Krallık daha az agresif bir yaklaşım benimsiyor.

Visa ve Mastercard, yeni girişimde yer alıyor.

Her iki şirket de yeni finansörler grubunun parçası olacak ve Santander UK, NatWest, Nationwide, Lloyds Banking Group, ATM ağı kuruluşu Link ve Coventry Building Society gibi çok sayıda banka ve ödeme şirketiyle birlikte söz sahibi olacak.

Birleşik Krallık yetkilileri yedek bir sistemin gerekliliğini vurgularken, tedirginliğin kaynağının ABD tehditleri olduğunu açıkça ifade etmekten kaçındı.

İngiltere Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Sarah Breeden da yakın tarihli bir konuşmasında, “Zorlu ve değişen siber ve operasyonel risk ortamı bağlamında, mevcut sistemlerde nadiren yaşanabilecek bir operasyonel aksama durumunda ek bir ödeme kanalı, Birleşik Krallık ödeme altyapısına ilave bir dayanıklılık sağlayabilir,” dedi.

Nationwide’ın eski CEO’su ve Rachel Reeves’in ulusal ödeme vizyonu konusunda hükümete danışmanlık yapan Joe Garner ise Guardian’a şunları söyledi: “Siyasi gelişmelerden bağımsız olarak Birleşik Krallık bunu yapmak zorunda.

Önceden de gerekiyordu, şimdi de gerekiyor… Son olayların bunu değiştirdiğini düşünmüyorum.”