Haber Detayı
Kimler akciğer kanseri taraması yaptırmalı? Risk grupları neler?
Göğüs Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Nezih Onur Ermerak, akciğer kanserinin erken evrede çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebildiğini; bu nedenle risk grubundaki kişilerde düşük doz bilgisayarlı tomografi ile taramanın gündeme alınması gerektiğini vurguladı.
Akciğer kanseri, hem dünyada hem de Türkiyede en sık görülen kanser türleri arasında yer alıyor.
Hastalığın erken dönemde sessiz ilerleyebilmesi, tanının gecikmesine yol açabiliyor.
Bu nedenle bilimsel kılavuzlar, belirli risk grubundaki kişiler için düşük doz bilgisayarlı tomografi ile taramayı gündeme getiriyor.
Tarama uygulamaları, şikâyet başlamadan önce olası bulguların yakalanmasına ve gerekli durumlarda erken değerlendirme yapılmasına yardımcı olabiliyor.Akciğer kanseri taraması nedir?Akciğer kanseri taramasında en sık kullanılan yöntem düşük doz bilgisayarlı tomografidir.
Bu yöntem, standart tomografiye kıyasla daha düşük radyasyon içerir ve akciğerdeki küçük nodüllerin erken dönemde fark edilmesine yardımcı olabilir.
Tarama, tek başına kesin tanı koymaz; risk grubundaki kişilerde olası erken bulguları saptamayı amaçlar.
Şüpheli bir bulgu görüldüğünde ileri değerlendirme planlanır.Kimler tarama açısından öncelikli değerlendirilir?Akciğer kanseri riskinde en önemli faktör sigara maruziyetidir.
Genel olarak 50 yaş ve üzerindeki, uzun yıllar sigara içmiş (yoğun sigara öyküsü olan), hâlen içen veya bırakmış olsa bile geçmişte belirgin sigara yükü bulunan kişiler tarama açısından öncelikli grupta ele alınır.
Bunun yanında ailede akciğer kanseri öyküsü, asbest gibi mesleki maruziyetler, uzun süre yoğun hava kirliliğine maruz kalma ve bazı kronik akciğer hastalıkları da risk artışıyla ilişkilendirilebilir.Her sigara içen tarama yaptırmalı mı?Tarama kararı herkese aynı şekilde uygulanmaz; kişisel risk profiline göre verilir.
Yaş, toplam sigara maruziyeti, eşlik eden hastalıklar ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Amaç, doğru kişiyi doğru zamanda taramaya yönlendirmek ve gereksiz tetkiklerden kaçınmaktır.
Bu nedenle tarama planı hekim muayenesi sonrası oluşturulmalıdır.Belirti yoksa yine de gerekli mi?Akciğer kanseri erken dönemde sessiz seyredebildiği için tarama, şikâyet varlığına göre değil risk durumuna göre gündeme gelir.
Erken evrede saptanan olgularda tedavi seçenekleri daha geniş olabilir ve hastalığın seyri açısından belirgin fark oluşabilir.Hangi bulgular varsa gecikmeden değerlendirme gerekir?Risk grubunda olsun ya da olmasın; geçmeyen öksürük, kanlı balgam, açıklanamayan kilo kaybı, göğüs ağrısı, nefes darlığı veya tekrarlayan akciğer enfeksiyonları gibi bulguların varlığında değerlendirme geciktirilmemelidir.
Bu şikâyetler her zaman kanser anlamına gelmez; ancak ayırıcı tanı için tıbbi değerlendirme önemlidir.Akciğer kanserinde tarama, herkes için değil; belirli risk grubundaki bireyler için planlanan bir değerlendirme yöntemidir.
Risk faktörleri bulunan kişilerin uzman değerlendirmesiyle uygun görülmesi halinde tarama programına dahil edilmesi ve sonuçların hekim tarafından izlem planıyla birlikte yorumlanması önem taşır.
