Enflasyonla işimiz çok zor

ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFESBirleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı ve Fenerbahçe Futbol AŞ Yönetim Kurulu Üyesi Sinan Öncel, kârlılığın ikinci plana itildiğini, satışların ancak indirim kampanyalarıyla yapıldığını söyledi.Satışların düşmesinin beraberinde mağaza kapatmaları ve işten çıkarmaları getirdiğini vurgulayan Sinan Öncel ile perakende sektörünün geleceğini ve sorunları konuştuk.* 2025 yılı perakende açısından zorlu geçti, nasıl bir hasar bıraktı?Üyelerimizin yüzde 46’sı, 2025 cirolarındaki artışın TÜİK’in açıkladığı yıllık enflasyonun altında kaldığını beyan etti. 2024’e göre adet satışlarını artıran üyelerimizin oranı ise yüzde 55 oldu.

Adet satışlarındaki sınırlı artış tamamen indirimlerden kaynaklandı.

Fiyatlar yüksek olmamasına rağmen indirim yapılıyor.

Hepimiz tüketiciyiz, iyi teklif gelmediği sürece almıyoruz.Tüketicinin geliri azaldığı ya da arttığı zamanlarda ilk ayakkabı ve hazır giyim etkileniyor.

Satışların azalması mağaza kapatmaları ve işten çıkarmaları da beraberinde getiriyor.

İşten çıkarma ve mağaza kapatma haberlerini bundan sonra duyacağız.

Orta ölçekli bir firmanın 100 kişi çıkarması haber değil ama büyük bir firmanın 3 bin kişiyi çıkarması önemlidir.Bu çok ciddi istihdam kaybına işaret eder.

Hazır giyimde istihdam 515 binlere geriledi.

Ücret artışları şimdi maaşlara yansıyor, Ocak 2026 verisinde işsizliğin arttığını göreceğiz.

İşveren ya az zam yapacak ya da işten çıkarma yapacak.

Maalesef üçüncü bir seçenek bulamıyor.EKONOMİ KARTLA DÖNÜYOR* En büyük sıkıntı hangi alanda?Hazır giyim ve ayakkabıda.

Merter, Osmanbey, Laleli ve Bayrampaşa gibi yerlerde üreticiler mağazalar açtı, bunların çok azı tutunabiliyor.

Bu bölgelerde çok ciddi sıkıntı var.

Kasım ayında perakende ticaret hacmi yüzde 14 civarında artarken hazır giyim yüzde 1.2 daralmış.* Pazartesi gününden itibaren kredi kartı limitlerinde kısıtlamaya gidilecek, bu perakendeyi nasıl etkiler?İnsanlar market alışverişini kartla yapıyor.

Çekle yapılan işlerin büyük kısmı kredi kartıyla alışverişe döndü.

Mesela 5 milyon liralık mal satacaksınız çek yerine karttan 5 taksit çekiyorsunuz.

İki üç gün sonra bankaya gidip faizini ödeyip o parayı alıyorsunuz.Küçük esnafın hepsi kredi kartıyla dönüyor.

Gidip bakkalına süt alacaksa kartla alıyor.

Kafe işletiyorsa oraya kahveyi kartla alıyor.

Ekonomi şu anda kartla dönüyor.

Nakdin fiziki olarak taşınma durumu mümkün değil.

Bu adam üretim yapıyor.

İstihdam sağlıyor.CEKET ALMAYA PARA KALMIYOR* Kart limitleri tıraşlanınca bunun enflasyonu düşürmeye etkisi olur mu?

Tüketim düşer mi?Gıda üretimini, hayvancılığı, besiciliği artırmadığımız müddetçe bizim enflasyonla işimiz zor.

Enflasyonu düşürmeye tarım politikalarından başlamalıyız.

Özellikle gıda dışı perakende enflasyonu düşünmede işin son halkası.

İnsanların birinci önceliği et süt, ekmek almak.İnsanlar okul taksitini mi kirayı mı ödesin, gelsin ceket mi alsın.

Para kalmıyor ki ceket almaya.

İnsanlar mülk sahibiyle ya da AVM yönetimiyle karşı karşıya gelmek istemiyor.

Vatandaş ev sahibiyle kavga etmek istemiyor.

Onunla iyi geçinmek için onun artış rakamlarına uymak zorunda kalıyor.* Hâlâ AVM yönetimleriyle kira sorunları yaşanıyor mu?10 yıllık kiracılıktan sonra sebepsiz fesih maddesi büyük sorun.

Yüzde 350 zam dayatılıyor.

Maalesef düzenlemeler yapılmadan düze çıkamayız.TÜM SÜRPRİZLERE HAZIR OLMALIYIZ* Yurt dışından getirilen eşyada vergi muafiyetinin kaldırılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?Eşit vergilendirme koşullarında, gerekli test aşamalarından geçirilerek ithal edilen, vergisi ödenip buradaki antrepolardan dağıtımı yapılan ürünler ülkemizde elbette her platformda satılabilir.Diğer türlü haksız rekabet oluyor.

Ben yurt dışından mal getiriyorum, yüzde 50 gümrük vergisi veriyorum.

Bütün ürünleri teker teker teste gönderiyorum, en az 20 gün antrepoda malım bekliyor.

Biri de çıkıyor “Ben direkt satacağım” diyor.

Öyleyse vergi herkese sıfırlansın.* Bu yılın en büyük zorluğu ne olacak?Kelebek kanadı etkisi vardır, Amazon’daki, bir kelebeğin kanat çırpışı, Uzakdoğu’daki bir şehirde fırtınaya sebep olur.

Trump’ın açıklamaları emtia piyasalarında ciddi dengesizlik yaratıyor.

İklim hareketleri etkiliyor. 2026’da ekonomide bütün sürprizlere hazırlıklı olmalıyız.BÜYÜME HAYAL OLUR* İç piyasada ne tür riskler var?Normal seyre dönülecek güne kadar herkes gemisini yüzdürmeye çalışıyor.

Markaların yüzde 87’si İstanbul’daki mağazalarında 2024’e göre yabancıya satışlarının düştüğünü söylüyor.

Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre, 2022’de yurt içindeki toplam kartlı harcamanın yüzde 9.2’si yabancılar tarafından gerçekleştirilmişti.Oran 2024’te yüzde 4.8’e, 2025 Ocak-Kasım döneminde ise yüzde 4.2’ye geriledi.

Turiste satış artmazsa, iç piyasadaki talep canlı olmazsa, büyümeler hayal olacak. 2026’da turizmde artış beklemiyoruz.

Ancak sermayesi güçlü firmalar gemisini yüzdürecektir.

Borçla iş yapmayan nakit kısmını iyi yönetebilenler, hep gözü dikiz aynasında olan firmalar bu süreçten güçlü çıkacak.* 2026, 2025’ten daha mı zor olacak?Gerçekten öngörülebilir bir durum değil.

Her şey anlık değişiyor.

Bu yılı öngöremeyeceğiz.

Kim derse ki ben öngörüyorum bravo derim.

Borcunu, giderini, gelirini iyi yönetirsen su yüzünde kalıyorsun.

Ama hesapsız borçlanıyorsan işin zor.'TARAFTARI SARAN ŞAL' YOK SATIYOR* Aynı zamanda Fenerbahçe Futbol AŞ Yönetim Kurulu üyesisiniz, son dönemlerde tribünlerde yağmurluk, şal, bere atılımlarınız oldu.

İlgi nasıl?FB taraftarı Fenerium’a çok hızlı reaksiyon gösteriyor.

Hızlı aksiyon alıyoruz, Fenerbahçe’nin şalı şu anda yok satıyor.

Hızlı kampanyalar yapıyoruz.

FB GS maçının olacağı gün havanın yağmurlu olacağını biliyorduk.

Yöneticimiz Adem Köz, “Yağmurluk dağıtalım” düşüncesini başkana (Sadettin Saran) iletiyor.

Başkan da “Ben vereceğim parasını” diyor. 25 bin civarında yağmurluk dağıtıldı.

Rakibin geri planda kalması, bizim koreografimiz dikkat çekti.

Bu sosyal medyada viral oldu.

Hemen ertesinde bu yağmurluğu Fenerium’da satışa çıkardık.

Üstüne ‘Sadece 1 defa kullanmak için tasarlandı ama bir ömür saklanacak hatıraya dönüştü’ yazısı koyduk. 250 TL’ye satılıyor, mağazaya gelenler 5-10 tane birden alıyor.

Dağıttığımız yağmurluğa harcanan parayı satışlarla 6’ya katladık. ‘Taraftarı saran şal’ımız yok satıyor. 2 üreticiyle 3 vardiya çalışarak talebe yetişmeye çalışıyoruz.

Taraftarın çok yüksek bir bağlılığı var.

Özellikle ocak ayında Fenerium cirosunda büyük artış var.