Haber Detayı
SON DAKİKA EMEKLİ HABERİ | SGKda büyük revizyon! Emekli maaşları yeniden şekilleniyor
Yeni yıl zamlarının netleşmesiyle birlikte milyonlarca emekli, dul ve yetimin gelirleri yeniden şekillendi. Zamlı maaşlar hesaplara yatmaya başlarken, hükümetin emekli maaş sisteminde köklü değişiklikler için hazırlık yaptığı konuşuluyor. Özellikle zam hesaplama yöntemleri, taban maaş uygulaması ve aylık bağlama sistemi üzerinde yeni formüller değerlendiriliyor.
Yılın ilk düzenlemesiyle birlikte SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarına yüzde 12,19 oranında zam yapıldı.
Memur ve memur emeklilerinin maaş artışı ise yüzde 18,60 olarak belirlendi.
Kök aylığı düşük seviyede kalan yaklaşık 5 milyon SSK ve Bağ-Kur emeklisinin geliri, memur zammına eşitlenerek artırıldı.Bu düzenleme sonrasında en düşük memur emeklisi aylığı 27 bin 889 liraya yükselirken, en düşük SSK ve Bağ-Kur emekli maaşı da 20 bin TL oldu.
Dul ve yetim aylıkları da hisse oranlarına göre 20 bin TL taban maaş üzerinden hesaplanmaya başlandı.17 MİLYON KİŞİ YENİ ADIMLARI BEKLİYORSGKdan maaş alan emekliler, dul ve yetimler dahil yaklaşık 17 milyon kişi, bir yandan bayram ikramiyelerine yapılabilecek artışı takip ederken, diğer yandan hükümetin hazırladığı yeni maaş sistemi düzenlemelerine odaklandı.
Bu kapsamda kurulan komisyon çalışmalarına başladı.EMEKLİ MAAŞI NASIL HESAPLANIYOR?Mevcut sistemde emekli aylıkları üç ayrı döneme göre hesaplanıyor. 1999 öncesi, 2000–2008 arası ve 2008 sonrası çalışma süreleri farklı kriterlerle değerlendiriliyor.
Her dönem için farklı aylık bağlama oranları (ABO) ve katsayılar kullanıldığı için, özellikle 1999 öncesinde uzun süre çalışmış olanlar daha avantajlı konumda bulunuyor.MAAŞ HESAPLAMASINDA HANGİ UNSURLAR ETKİLİ?Emekli aylığı hesaplanırken sigortalının çalışma hayatı boyunca ödediği primler ve prime esas kazançlar dikkate alınıyor.
Bunun yanında aylık bağlama oranları, güncelleme katsayısı, önceki yılın enflasyon oranı, büyümenin yüzde 30u ve içinde bulunulan yılın enflasyon artışları da hesaplamada rol oynuyor.Yeni sistem tartışmalarında amaç; karma yapının sadeleştirilmesi, zam oranları arasındaki farkların azaltılması, aktüeryal dengenin yeniden kurulması ve sistemde kalmanın daha cazip hale getirilmesi olarak öne çıkıyor.ÜÇLÜ AYLIK SİSTEMİNE TEK FORMÜL ÖNERİSİUzmanlara göre maaşlardaki dengesizliklerin temel kaynağı üç farklı döneme göre yapılan hesaplama yöntemi.
Bu nedenle sistemin sadeleştirilmesi ve tek hesaplama formülüne geçilmesi öneriliyor.
Yeni modelde, çalışma sürecinde yatırılan primler esas alınarak herkes için sabit bir aylık bağlama oranı uygulanması gündemde.REFAH PAYI TARTIŞMALARINI BİTİRECEK ZAM MODELİMevcut uygulamada SSK ve Bağ-Kur emeklileri 6 aylık enflasyon kadar zam alırken, memur emeklileri toplu sözleşme çerçevesinde farklı oranlarda artış görüyor.
Yeni formüller arasında tüm emeklilerin ortak bir zam sistemine dahil edilmesi veya her ay bir önceki ayın enflasyonu kadar artış yapılması gibi seçenekler bulunuyor.
Bu sistemin maaşlardaki erimeyi önleyerek refah payı tartışmalarını azaltabileceği değerlendiriliyor.GÜNCELLEME KATSAYISI İÇİN SABİT MODEL ÖNERİSİGüncelleme katsayısında kullanılan enflasyon ve büyüme verileri her yıl değiştiği için maaşlarda farklılıklar oluşuyor.
Bu durum kamuoyunda emekli maaşı düşüyor algısına neden oluyor.
Çözüm olarak sabit bir güncelleme katsayısı belirlenmesi öneriliyor.
Böylece emeklilik tarihi kaynaklı tartışmaların önüne geçilmesi hedefleniyor.TABAN MAAŞ ÜZERİNDEKİ AYLIKLAR İÇİN YENİ ÇÖZÜMSabah.com'dan Faruk Erdem'in haberine göre, 2019dan bu yana uygulanan taban maaş sistemi düşük aylık alan emekliler için avantaj sağladı.
Ancak taban maaşın hemen üstünde gelir alanlar arasında dengesizlik oluştuğu belirtiliyor.
Örneğin az prim günüyle emekli olan biri taban maaş nedeniyle daha yüksek gelir alırken, uzun yıllar çalışanların maaşları buna yakın seviyede kalabiliyor.Bu sorunu çözmek için taban maaşın kaldırılarak kök maaşlara kademeli seyyanen artış yapılması veya taban maaşın hemen üstündeki aylıklara ek kademeli zam uygulanması seçenekleri değerlendiriliyor.SSK VE BAĞ-KUR ARASINDAKİ FARKLAR AZALABİLİR2008de yapılan reformla sosyal güvenlik kurumları SGK çatısı altında birleşse de emeklilik şartları ve maaş hesaplamalarında farklılıklar devam ediyor.
Yeni düzenlemeler kapsamında SSK ve Bağ-Kur aylık bağlama sistemlerinin eşitlenmesi ve Bağ-Kurda 9 bin gün olan prim şartının 7 bin 200 güne düşürülmesi gibi düzenlemeler gündemde bulunuyor.Sonuç olarak, emekli maaş sisteminde daha sade, adil ve sürdürülebilir bir yapı oluşturulması için kapsamlı değişiklikler masada.
Çalışmaların ilerleyen süreçte netleşmesiyle birlikte milyonlarca emeklinin gelir yapısını doğrudan etkileyecek yeni formüllerin hayata geçirilmesi bekleniyor.
