Fidye ve fitre arasındaki fark nedir? Fitre farz mıdır? Fitre kimlere verilmez? Fidye ve fitre neye göre n...

Ramazan ayı ve Bayram döneminde Müslümanlar arasında sıkça gündeme gelen konulardan biri de fidye ve fitredir.

Bu ibadetlerin amacı, toplumda yardımlaşmayı sağlamak ve bayram sevincini herkesin yaşamasına katkıda bulunmaktır.

Peki, Fidye ve fitre arasındaki fark nedir?

Fitre farz mıdır?

Fitre kimlere verilmez?

Fidye ve fitre neye göre nasıl hesaplanır?

Detaylar...

FİDYE VE FİTRE ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Fidye ve fitre, halk arasında bazen aynı anlamda kullanılsa da aslında farklı kavramlardır.Fidye, bir kişinin oruç tutamaması veya oruç ibadetini yerine getirememesi durumunda, bu eksikliği telafi etmek amacıyla verilen bir ödemedir.

Fidye, bir kişiyi bir gün doyuracak yiyecek miktarı veya bunun ücretine eşdeğerdir.

Bu miktar, sadaka-i fıtır ile aynıdır ve asgari ölçüyü temsil eder.

İmkanı olanlar fidye miktarını artırabilir. (el-Bakara, 2/184; Merğînânî, el-Hidâye, 1/124)Fitre (sadaka-i fıtır) ise Ramazan ayının sonunda, dinen zengin sayılan Müslümanların, belirli kimselere vermesi gereken bir sadakadır.

İnsan olarak yaratılmanın ve Ramazan Bayramı'na ulaşmanın şükrü olarak verilir.

Fitrenin vâcip oluşu sünnetle sabittir. (Buhârî, Zekât, 70-78 [1503-1512]; Müslim, Zekât, 12-21 [984-985])Günümüzde fitre miktarı, bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak şekilde belirlenmektedir.

Bu yöntem, hem dini ölçülere hem de toplumsal adalet anlayışına uygundur.

FİTRE FARZ MIDIR?

Fitre, Ramazan ayının sonunda verilen bir sadaka olarak, vâcip bir ibadettir.Hz.

Peygamber (s.a.s.), köle-hür, büyük-küçük, kadın-erkek her Müslüman için fitre vermenin gerekli olduğunu belirtmiştir. (Buhârî, Zekât, 70; Ebû Dâvûd, Zekât, 20 [1619])Kişi, kendi fitresinin yanı sıra küçük çocuklarının da fitresini vermekle yükümlüdür.Bu nedenle, fitre vermek hem ibadet hem de toplumsal bir sorumluluk olarak kabul edilir.

FİTRE KİMLERE VERİLMEZ?

Fitre, yalnızca fakir ve muhtaçlara verilecek bir ibadettir.

Ancak bazı kişiler fitre alamaz:Dinî açıdan zengin sayılanlarUsûlüne göre yakın olanlar: anne, baba, dedeler, ninelerFürû'una göre yakın olanlar: çocuklar, torunlarEşFitre bir fakire verilebileceği gibi, aynı miktar birkaç fakire dağıtılabilir.

Ancak bir kişiye verilen miktarın bir fitreden az olmaması gerekir. (Kâsânî, Bedâ'i, 2/75) FİDYE VE FİTRE NEYE GÖRE NASIL HESAPLANIR?

Hem fidye hem de fitre, bir kişiyi bir gün doyuracak yiyecek miktarı veya bunun parasal karşılığı olarak hesaplanır.Fidye ve fitrenin asgari miktarı aynıdır.İmkanı olan kişiler, daha fazla vermeyi tercih edebilir.Fitrenin hedefi, fakirin toplumun hayat standardına uygun şekilde bir günlük gıda ihtiyacını karşılayarak bayram sevincine iştirak etmesini sağlamaktır.Bu hesaplama yöntemi, hem dini ölçülere hem de toplumsal yardımlaşma ilkelerine uygun olarak uygulanır.

FİTRE NE ZAMAN VERİLİR?

Fitrenin verilme zamanı, mezhepler ve uygulamalar açısından farklılık gösterse de temel prensipler aşağıdaki gibidir:Vâcip olma zamanı: Ramazan Bayramı'nın birinci günü.Bayramdan önce verilmesi: Daha faziletlidir; bayram namazından önce verilmesi müstehap kabul edilmiştir.Bayram günü veya sonrası: Bayramdan sonraya bırakılması mekruhtur.Şâfiî mezhebine göre, fitreyi meşru bir mazeret bulunmadıkça bayramın birinci gününün gün batımından sonraya bırakmak haramdır.

Ramazan'ın ilk günlerinde de fitre vermek caizdir. (Nevevî, el-Mecmû', 6/128)