İstihdamda denge değişti: Kamuda arttı, özel sektörde azaldı

Parasal sıkılaştırmanın de­vam ettiği 2025 yılında ekonomisi küresel ekono­mideki çalkantılar ve olumsuz jeopolitik gelişmelerden büyük oranda etkilenen Türkiye’de ka­mu dışı istihdam azalırken, kamu istihdamı sınırlı da olsa artışını devam ettirdi.Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerine göre Ara­lık 2025 itibarıyla Türkiye’de toplam istihdam bir yıl önceki düzeyine göre yüzde 0,2 oranın­da 77 bin kişi azalarak 32 milyon 685 bine geriledi.

Cumhurbaş­kanlığı Strateji ve Bütçe Başkan­lığı’nın Aralık 2025 durumunu yansıtan verilerine göre ise tüm kamu birimlerindeki çalışanla­rın sayısı aynı dönemde yüzde 1,8 oranında net 92 bin 326 kişi arta­rak 5 milyon 342 bin 254’e ulaş­tı.Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, toplamda en büyük bölümü oluşturan özel sektör is­tihdamı yüzde 0,6 oranında 169 bin 326 kişi azalarak 27 milyon 342,7 bine indi.

Özel sektör ça­lışanlarının toplam istihdam­da 2024 sonu itibarıyla yüzde 84 olan payı 2025 sonunda yüz­de 83,7’ye düşerken, kamu istih­damının payı yüzde 16’dan yüzde 16,3’e çıktı.3,5 MİLYON MEMUR BULUNUYORKamuda çalışanların 3 milyon 501 bin 260’ını 657 sayılı yasaya tabi kadrolu personel (memurlar) oluşturuyor.

Memurlar ülkedeki toplam istihdamın yüzde 10,7’sini oluşturuyor.

Kamuda istihdamda olanların 462 bin 90’ı sözleşmeli personel, 1 milyon 240 bin 647’si sürekli ve 40 bin 371’ini geçici statüde çalışan işçi, 97 bin 886’sı da diğer statülerde çalışan kamu personeli. 2025 yılında memur sayısı 13 bin 465, sözleşmeli sayı­sı 62 bin 664, sürekli işçi sayısı 15 bin 765, geçici işçi sayısı 2 bin 285 kişi arttı, diğer kamu çalışanları 1.853 kişi azaldı.OECD VE TÜRKİYE’DE DURUMEkonomi çevrelerinde Türkiye’de kamu istihdamının yüksekliğine ilişkin tartışma sıcaklığını korurken, kamu çalışanlarının toplam istihdamdaki payı OECD ortalamasına göre makul bir düzeyi işaret ediyor.OECD, üye ülkelerde kamu istihdamını, en son geçen yıl haziranda ve 2023 sonu itibarıyla açıkladı.

Ülkelerin federatif ve benzeri siyasi yapıda, eyalet sistemi gibi nedenlerle farklı yerel yönetim biçimlerine sahip oluşları nedeniyle sadece merkezi yönetimde (general government) istihdam edilenleri kapsayan verilerine göre 38 ülke ortalamasında kamu istihdamı oranı yüzde 18,4 düzeyinde.OECD ülkeleri içinde söz konusu oran yüzde 30,08’le Norveç’te.

Bu ülkeyi yüzde 28,15’le İsveç, yüzde 27,26 ile Danimarka, yüzde 25,24’le Finlandiya, yüzde 23,6 ile Letonya izliyor.Daha sonra yüzde 23,41’le Estonya, yüzde 22,78’le Hırvatistan, yüzde 21,22 ile Litvanya, yüzde 20,74’le Fransa, yüzde 20,16 ile Kanada geliyor.

Türkiye ise aynı veri setinde anılan yıl itibarıyla yüzde 13,03 oranı ile 38 ülke içinde 31’inci sırada yer alıyor.

Merkezi yönetim bazında kamu çalışanlarının payı Türkiye’de 2025 sonu itibarıyla da yüzde 13,3’le yaklaşık aynı düzeylerde. 2023 OECD verisine göre listede kamu istihdam oranı Türkiye’den daha düşük sadece 7 ülke bulunuyor.Bunlardan Japonya, yüzde 4,94’le tüm ülkeler içinde de en düşük kamu istihdamına sahip ülke.

Kamu istihdamı oranı ayrıca Kosta Rika’da yüzde 12,81, Hollanda’da yüzde 12,34, Almanya’da yüzde 11,53, İsviçre’de yüzde 11,48, Güney Kore’de yüzde 8,60 ve Şili’de yüzde 8,46 ile Türkiye’den daha düşükMERKEZİ YÖNETİM 66 BİN, BELEDİYELER 26 BİN KİŞİ ALDI2025 sonu itibarıyla kamu personelinin 4 milyon 355 bin 336’sı genel bütçeye dahil kuruluşlar, YÖK ve üniversiteler, özel bütçeli idareler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeler ve kefalet sandıklarını kapsayan merkezi yönetim bünyesindeki kurum ve kuruluşlarda çalışıyor.Aynı tarih itibarıyla belediyeler ve bağlı kuruluşları, mahalli idare birlikleri, il özel idareleri, belediye iktisadi teşekkülleri (BİT) olmak üzere yerel yönetimlerde istihdam edilen 853 bin 401 kişi bulunuyor.233 sayılı yasa kapsamındaki KİT’ler, özelleştirme kapsamındakiler ve özel kanunu olan kuruluşları kapsayan diğer kamu birimlerinde çalışanlarını sayısı da 133 bin 517.2025 yılında kamuda çalışan sayısı merkezi yönetim birimlerinde 66 bin 216, yerel yönetimlerde 25 bin 673, diğer kesimde 437 kişi arttı.Odatv.com