Gereksiz antibiyotik kullanımına dikkat: Yılda 1,5 milyon kişi bu yüzden ölüyor

Başkent Üniversitesi Adana Dr.

Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'ndan Prof.

Dr.

Yusuf Ziya Demiroğlu, tüm dünyada giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu haline gelen antibiyotik direncine karşı uyarılarda bulundu.

Demiroğlu, antibiyotiklerin tıbbi tarihçesine ve günümüzdeki durumuna değinerek, "Antibiyotikler, modern tıbbın en önemli buluşlarından biri olarak insanlık tarihine damgasını vurdu. 1928 yılında penisilinin keşfiyle başlayan bu süreç, 1940'lı yıllarda klinik kullanıma girmesiyle birlikte milyonlarca insanın hayatını kurtardı.

Ancak bugün, bu ilaçların etkinliği dünya genelinde ciddi bir tehdit altında" diye konuştu.

Antibiyotiklerin bilinçsiz ve yaygın kullanımının, bakterilerde güçlü direnç mekanizmalarının oluşmasına neden olduğunu vurgulayan Demiroğlu, bu durumun özellikle Türkiye, bazı Akdeniz ve OECD ülkelerinde kritik seviyelere ulaştığını söyledi.

HER YIL MİLYONLARCA KİŞİ HAYATINI KAYBEDİYOR Direnç gelişiminin tedavileri geçersiz kıldığını ve bunun ölümcül sonuçlar doğurduğunu belirten Demiroğlu, şu ifadeleri kullandı: "Bir bakteri belirli bir antibiyotiğe direnç geliştirdiğinde artık o tedavi yöntemi geçerliliğini yitiriyor.

O ilacı kullanımdan kaybediyoruz ve tedavi edilemeyen enfeksiyonlar hasta kayıplarına yol açıyor.

Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre her yıl 700 bin ile 1,5 milyon arasında insan, doğrudan dirençli bakteriyel enfeksiyonların tedavi edilememesi nedeniyle hayatını kaybediyor.

Dolaylı etkilerle bu sayı 5 milyon kişiye kadar ulaşabiliyor." Prof.

Dr.

Yusuf Ziya Demiroğlu, antibiyotiklerin sadece insan sağlığında değil, hayvancılık sektöründe de yoğun olarak kullanıldığına dikkat çekti.

Dünyadaki antibiyotik tüketiminin yaklaşık yüzde 70'inin büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliğinde gerçekleştiğini belirten Demiroğlu, bu durumun dirençli bakterilerin tarımsal ve çevresel alanlarda yayılımını hızlandırdığını ifade etti.

DİRENÇ ORANLARI YÜZDE 60'I AŞTI Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) FAO ve diğer çevresel paydaşlarla yürüttüğü çalışmalara değinen Demiroğlu, "Bu iş birliğinin temel hedefleri gereksiz antibiyotik kullanımını azaltmak, farkındalığı artırmak ve küresel bir eylem planı oluşturmaktır.

Ülkelerin 'tek sağlık yaklaşımı' çerçevesinde tarım, gıda ve sağlık sektörlerini birlikte değerlendirerek ortak stratejiler geliştirmeleri gerekmektedir" dedi.

Türkiye'de reçetesiz satış yasağının önemli bir adım olduğunu ancak yeterli olmadığını vurgulayan Demiroğlu, "Buna rağmen hâlâ gidilecek çok yol var.

Özellikle bazı dirençli gram - negatif bakterilerde direnç oranları yüzde 60'ın üzerine çıktı.

En güçlü antibiyotiklere karşı bile etkisiz hale gelen bakterilerle karşılaşıyoruz.

Bu durum hastalar için hayat kaybettiren sonuçlar doğurabiliyor" uyarısında bulundu.

ANTİBİYOTİK ATEŞ DÜŞÜRÜCÜ DEĞİLDİR Yanlış kullanımın en sık görülen nedeninin, antibiyotiklerin ateş düşürücü veya ağrı kesici gibi algılanması olduğunu belirten Demiroğlu, şu bilgileri paylaştı: "Üst solunum yolu enfeksiyonlarının çok büyük bölümü viral kaynaklıdır.

Gereksiz antibiyotik alımı vücuttaki yararlı bakterilerin yok olmasına, dirençli bakteri türlerinin çoğalmasına ve bu bakterilerin diğer kişilere bulaşmasına neden olmaktadır.

Semptomları olan kişiler en az 3-4 gün sıvı desteği, istirahat ve destekleyici tedavilerle takip edilmesi gerekir.

Ancak bu yaklaşım çocuklar, ileri yaşta olanlar ve kronik hastalığı bulunanlar için geçerli değildir." İlaç kullanımında doktor önerisinin esas alınması gerektiğini, özellikle idrar yolu enfeksiyonlarında kültür ve antibiyogram sonucuna göre hareket edilmesinin önemini vurgulayan Demiroğlu, sözlerini şöyle tamamladı: "Antibiyotik tedavisinin mutlaka doğru dozda ve önerilen sürede kullanılması gerekir.

Hastaların, birkaç gün içinde kendilerini iyi hissettiklerinde tedaviyi yarıda bırakmaları ciddi bir direnç problemine yol açar.

Ayrıca gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçmek, direnç gelişimini azaltmanın en güçlü yoludur.

Her bireyin bu konuda sorumluluk taşıdığını unutmamalıyız."