Haber Detayı
Engellilerin emeklilik şartlarında neler değişti?
Soru: Eşim Bahar 15.03.1973 doğumlu. Sigorta başlangıç tarihi 8.6.2002 olup 3984 günü var. Eşimin vergi indirimli 5 yıl süreyle (MS) raporu var. 2027 başında raporu bitecek. Raporu yenileyemezse çalışmadığı için doğum borçlanması gerekiyor mu ve ne zaman emekli olabilir? Nadim K.
Cevap: 1 Ekim 2008 öncesi sigortalı olanlar Gelir İdaresi Başkanlığı’nca tespit edilen vergi indirimine esas engellilik derecelerine, gerekli prim gün ve sigortalılık sürelerine göre yaş şartı aranmadan emekli olabiliyorlar ve gelir vergisi indirimi alıyorlardı. 1 Ekim 2008’den sonra sigortalı olanlar ise emeklilik için vergi indirimi belgesi almak zorunda değillerdi ve SGK, sağlık kurulu tarafından verilen çalışma gücü kaybına yani engellilik derecesine göre emekli oluyorlardı.
Yani 1 Ekim 2008 öncesi sigortalı olanlar Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından vergi indirimine esas engellilik derecesine göre emekli olurlarken; 2008 sonrası sigortalı olanlar SGK raporuna göre emekli oluyorlardı.2008 öncesi ve sonrası şartlar eşitlendi. 2008 öncesi sigortalı olanların Gelir İdaresi Başkanlığı ile ilişkileri kesildi, SGK sağlık kurulları raporuna göre engellilik derecesi belirlenip, bu şartlara göre emekli oluyorlar.
Eşiniz gibi 2008’den önce sigorta olanlar SGK sağlık kurullarından engellilik raporu alacak, çalışma gücü kaybı raporuna göre de sigortalılık süresi ve prim gün sayısını tamamlayanlar emekliliğe hak kazanacak. 2027 başında eşiniz de SGK’dan engelli raporu alacak.
Rapor konusunda değişiklik bu şekilde. 2008 öncesi sigortalılardan yüzde 40-49 engelliliği olanlar 18 yıl çalışıp 4100 prim gün, yüzde 50-59 engelliliği olanlar 16 yıl çalışıp 3700 prim gün, yüzde 60 ve üzeri engeli olanlar 15 yıl, 3700 prim gün ile emekli olabiliyor.2008 SONRASI SİGORTALI OLANLAR ÇİFT MAAŞ ALAMAYACAK Soru: Bir şirkette çalışıyoruz; kimimiz 2009 sigorta girişli, kimimiz 2011 ve 2007 girişli.
Emekliliğimize daha var.
Emekliliğimiz gelse bile çalışmaya devam etmek istiyoruz.
Emekli olduğumuzda çift maaş alamayacağımız ile ilgili duyumlar alıyoruz.
Söylenenler doğru mu?
Yoksa sosyal medyada dolaşan yanlış bilgi mi?
Tarık S.Cevap: Duyumlarınız doğru.
Mevcut durumda, emekli olup, emekli aylığı bağlananlardan yaşlılık aylığı kesilmeden yeniden çalışabilmeleri için Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) adı altında kesinti yapılıyor.
Bu sayede emekliler emekli maaşı ile birlikte çalıştığı işyerinden de maaş alabiliyor.
Bir başka ifadeyle çift maaş alabiliyorlar.
Ancak Ekim 2008 tarihinde çıkan yasa ile emeklilik şartları değişti.
Bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olanlar, bugünkü gibi, emekli olduklarında SGDP ödeyerek çalışamaya devam edemeyecek.
Ekim 2008 sonrası sigorta başlangıcı olanlar emekliliklerinde iki seçenekleri olacak.
Ya çalışmayıp, emekli maaşı alacaklar ya da çalışmaya devam edip emekli maaşı alamayacaklar.
Yani, emekli olduğunuzda çift maaş alamayacaksınız.
İçinizde 2007 sigorta girişli olan kişi için bu şartlar geçerli değil; emekli olduğunda hem emekli maaşı hem de çalıştığı işyerinden maaş alabilecek. 2009 ve 2011 sigorta girişli olanlar ise emekli olduklarında çift maaş alamayacak.
YURTDIŞI BORÇLANMASI SİGORTANIZI ÖNE ÇEKER Soru: 2001 sigorta girişim, 4.400 iş günüm var. 1996-2001 arasında yurtdışında çalıştım.
Yurtdışı borçlanması yaparsam giriş tarihini öne çeker mi?
Günlük ne kadar?
Mustafa S.Cevap: 18 yaşını doldurduktan sonra yurtdışında geçen süreler borçlanılabilir.
Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılırsa, sigorta başlangıcı borçlanılan gün sayısı kadar geriye gider.
Yurtdışındaki süreniz, sigorta başlangıcınızdan önce olduğu için sigorta tarihinizi geri çekecektir. 2026 yılı için borçlanma tutarı günlük en düşük 495, en yüksek de 4.459 liradır.
Örneğin, yurtdışında geçirdiğiniz 1.800 günün tamamını borçlanmak ister ve bunu da en düşük tutar olan 495 lira üzerinde yaparsanız; ödeyeceğiniz tutar 891.000 lira olacaktır.
