3 milyondan fazla kişiye üzücü haber! Emekli maaşları düşecek

Emekli vatandaşlarımızla ilgili son dönemde yaşanan gelişmeler milyonlarca kişi tarafından takip ediliyordu.

Ancak şu anda daha farklı bir durum var.  3 milyondan fazla vatandaşımız emekli olduğunda daha düşük maaş alacak.

Konu hakkında detaylar da belli oldu...

Prime esas kazanç tavanı bu yıl asgari ücretin 9 katına çıkarılırken, uzmanlar ise yaptığı açıklamada, düşük prim ödenen SSK ve Bağ-Kur’luların emekli maaşının da en düşük seviyeden ödeneceğini açıkladı.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, 2024’te Bağ-Kur kapsamında prim ödeyen 3 milyon 66 bin 874 vatandaşın 3 milyon 56 bin 387’si primlerini asgari ücret üzerinden öderken,  asgari ücretin üzerinde kazanç bildirerek prim ödeyen Bağ-Kur’lu sayısı yaklaşık 10 bin kişiyle sınırlı kaldı.

Prime esas kazanç tavanı olan asgari ücretin 7,5 katı üzerinden prim ödeyen kişilerin sayısı ise sadece 543 oldu.

SGK’ya bildirilen prime esas kazancın yüksek olması, kurumun prim gelirlerini artırmasının yanı sıra, emekli maaşını da doğrudan etkiliyor.

Emekli aylığı, çalışma süresi boyunca bildirilen kazançlar göz önünde bulundurularak hesap edilmesi nedeniyle düşük prim ödeyen kişiler gelecekte düşük maaş alma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.

Prim gün sayısı ve kazancı düşük olanların emekli maaşındaki gelir kaybını kısıtlamak için 2019 yılından beri her yıl yasayla belirlenen en düşük emekli maaşı sistemi geçerli olsa da;  uzmanlar, özellikle asgari ücretli SSK’lılar ile primlerini asgari ücret üzerinden yatıran BAĞ-KUR’lu çalışanların gelecek yıllarda sadece bu taban aylıkla yetinmek zorunda kalabileceğini ifade etti.

Öte yandan, çalışanların önemli bir kısmının asgari ücretle istihdam edilmesi nedeniyle SSK’lı çalışanlarda prime esas kazanç düşük bildiriliyor.

Bağ-Kur’lularda ise küçük esnafın ödeme gücünün kısıtlı olması, primlerin asgari ücret seviyesinde yatırılmasının en büyük sebebi olarak dikkat çekiyor.

EMEKLİ MAAŞININ YÜKSEK OLMASI İÇİN NE YAPILMALIPeki emekli maaşının yüksek olması için çalışanların ne yapması gerekiyor...

Araştırmacılar bu detayları da sıraladı...

Brüt Maaşı Yüksek Tutun: Emekli maaşının temel belirleyicisi, SGK’ya bildirilen "Prime Esas Kazanç" (PEK) tutarıdır.

Net maaşa değil, brüt maaşa odaklanın.

Asgari Ücretten Kaçının: Maaşınız asgari ücretten yüksekse ancak kağıt üzerinde asgari ücretten gösteriliyorsa, bu durum emekli maaşınızı her ay düşürür.

İki Yerde Çalışma: Aynı anda birden fazla yerde sigortalı çalışmak, PEK matrahını yükseltir ve maaşı doğrudan artırır.

Ek Ödemeleri Dahil Ettirin: İkramiye, prim ve diğer yan ödemelerin bordroda sigorta matrahına dahil edildiğinden emin olun.

Uzun Süreli Çalışma: Prim gün sayısı arttıkça, özellikle 2000 öncesi ve 2000-2008 arası primler aylık bağlanma oranını (ABO) yükseltir.

Tavan Ücretten Ödeme: Eğer imkanınız varsa, primlerinizi "tavan" (asgari ücretin 7,5 katı) üzerinden yatırmaya çalışın.

Düzenli Hizmet Dökümü Kontrolü: e-Devlet üzerinden primlerinizin eksiksiz ve doğru rakamla yatıp yatmadığını her ay kontrol edin.

Askerlik Borçlanması: Askerlik süresini borçlanmak, özellikle sigorta başlangıcını öne çekiyorsa maaşı artırabilir.

Doğum Borçlanması: Kadın çalışanlar için 3 çocuğa kadar olan borçlanma hakkı, prim gün sayısını ciddi oranda artırır.

Borçlanma Zamanlaması: Borçlanmayı asgari ücretin düşük olduğu dönemlerde yapmak maliyetinizi azaltır; ancak yüksek tutardan borçlanmak maaşı daha çok artırır.

Yurt Dışı Borçlanması: Yurt dışındaki çalışma sürelerini borçlanırken, yüksek rakamdan yatırmak maaşı yükseltir (Ancak 4B statüsüne dikkat!).

Ücretsiz İzin Borçlanması: Memurlar ve belirli çalışanlar için ücretsiz izin sürelerini borçlanmak gün sayısını tamamlar.  2000 Öncesi Primler: Bu dönemdeki primler en yüksek Aylık Bağlanma Oranına ($ABO_1$) sahiptir.

Bu döneme ait eksik günleri borçlanmak çok değerlidir. 2000-2008 Arası Dönem: Bu dönemdeki primler orta derecede etkilidir  2008 Sonrası Dönem: Aylık bağlanma oranının düştüğü bu dönemde, maaşın asgari ücretin en az 3 katı olması gerekir ki maaş erimesin.

Büyüme Hızı ve Enflasyon: Emekli maaşı hesaplanırken önceki yılın büyüme hızı ve enflasyonu (güncelleme katsayısı) baz alınır.

Emeklilik Dilekçesi Tarihi: Bazı yıllarda Aralık ayında, bazı yıllarda Ocak ayında dilekçe vermek (enflasyon farkına göre) maaşı %10-15 değiştirebilir.

Son 2520 Gün Kuralı: Emekli olacağınız statü, son 7 yıllık (2520 gün) fiili prim ödemenize göre belirlenir. 4A (SSK) genellikle daha avantajlıdır.

Bağ-Kur’dan SSK’ya Geçiş: Bağ-Kur’luysanız, emekliliğe 3,5 yıl kala SSK’lı (4A) olarak çalışmak daha yüksek maaş almanızı sağlar.

Tarım Sigortası Detayları: Tarım SSK gibi özel statülerin avantajlarını uzmanına danışarak kullanın.

İsteğe Bağlı Sigorta Riski: İsteğe bağlı ödemeler 4B (Bağ-Kur) sayılır; mecbur kalmadıkça tercih edilmemelidir.

Bakıma Muhtaç Çocuk Avantajı: Engelli çocuğu olan annelerin prim gün sayılarına 1/4 oranında ekleme yapılır, bu da maaşı artırır.

Fiili Hizmet Süresi Zammı: Yıpranma payı olan işlerde çalışmak hem emekliliği öne çeker hem maaşı artırır.

Malulen Emeklilik Analizi: Sağlık sorunu varsa, malulen emekliliğin maaş avantajlarını normal emeklilikle kıyaslayın.

Vergi İndirimi Hakkı: Engelli vergi indirimi almak, emeklilik sürecini kolaylaştırır.

BES ile Destekleme: SGK maaşının yanına mutlaka Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ekleyerek "tamamlayıcı emeklilik" oluşturun.

Kayıt Dışı Çalışmaya "Hayır": Maaşın bir kısmını elden almak, gelecekteki maaşınızdan çalmaktır.

Kendi İşini Yapanlar İçin: Bağ-Kur primlerini sadece asgari ücretten değil, kazancınız oranında yüksekten yatırın.

Prim ve İkramiye Dönemleri: Yüksek prim aldığınız aylarda sigorta tavanının aşılmamasına (devreden PEK) dikkat edin.

Yıllık Güncelleme Takibi: Her yıl açıklanan güncelleme katsayılarını takip ederek başvuru yılınızı seçin.

Uzman Desteği: Karışık hizmet dökümlerinde bir sosyal güvenlik müşavirinden profesyonel hesaplama desteği alın.

Hizmet Tespit Davaları: Geçmişte sigortasız çalıştırıldığınız dönemler varsa dava yoluyla bu günleri kazanın.

Çakışan Sigortalılık: Farklı statülerin çakıştığı durumlarda hangi tarafın baskın olduğunu netleştirin.

İntibak Yasası Takibi: Olası intibak düzenlemelerini ve haklarınızı takip edin.

Yanlış Meslek Kodu: Bordronuzda meslek kodunuzun (örn: mühendis yerine düz işçi) yanlış yazılması maaşınızı etkileyebilir; düzelttirin.

GOP (Gelir Ortaklığı Programları): Varsa şirket içi emeklilik vakıflarının imkanlarını kullanın.

Yüksek Kazançlı Dönemleri Uzatma: Maaşınız çok yüksekse, emeklilik yaşınız gelse bile bir süre daha çalışmak maaşı artırabilir.

Düşük Kazançlı Dönemleri Durdurma: Maaşınız asgari ücret düzeyindeyse, prim gününüz dolduktan sonra çalışmaya devam etmek maaşı düşürebilir (Uzmana danışılmalı).