Kimi muhafazakârlar iddia ediyor: Erdoğan müceddit* mi... İslam ve Osmanlı tarihinin en tartışmalı kavramı

AKP’nin inanç kimliği ağır basan kimi muhafazakâr çevrede fısıltıyla konuşulan soru var; “Erdoğan müceddit mi?”Önce kavram nedir bunu açalım:“Müceddit” kavramı İslam düşüncesinde doğmuş, tarihsel ve teolojik bağlama sahip bir terim...Kaynağı, -sahabe Ebu Hüreyye’ye dayandırılan- hadis: “Her yüzyılın başında Allah ümmete dinini yenileyen birini gönderir.”Bu bağlamda “müceddit”; dini aslına döndüren, zamanla oluşmuş bozulmaları gideren, fakat yeni bir din ya da hüküm icat etmeyen kişi…Şükrullah’ın “Behçetü’t- Tevarih”, Abdülvasi Çelebi'nin “Halilname”, Niğdeli Kadı Ahmet’in “el-Veledü’ş-Şefik vel-Hafidül-Halik”, Bistami’nin “Fevaihül-Miskiyye” gibi nice eserlere konu oldu kavram...Kimileri Emevi Ömer b.Abdülaziz’i “müceddit” ilan etti!İdris-i Bitlisi de, II.

Beyazıt’a “müceddit” dedi…İslam ve Osmanlı’nın en tartışmalı kavramı “müceddit”...GELELİM GÜNÜMÜZE Günümüzde ise bu kavram, yalnızca dini alanla sınırlı kalmaksızın siyaset, toplum ve devlet tartışmalarında da kullanılmaya başlandı.

Bu noktada ciddi bir kavramsal sorun ortaya çıktı.Eğer “müceddit” yalnızca dini bir rol ise, siyasette bu sıfatla anılan kişileri nasıl açıklayacağız?Eğer siyasette de “müceddit”lik mümkünse, bu durumda kavramı salt İslami bir terim olarak kullanmak ne kadar tutarlı olur?

Bu çelişki, bizi zorunlu bir soruyla baş başa bırakır:“Müceddit”, dini bir sıfat mı; yoksa daha genel, evrensel bir işlev mi ifade etmekte?TÜRK SİYASETİNDEKİ YERİTürk siyaseti, “müceddit” kavramının en fazla zorlandığı ve bulanıklaştığı alanlardan biri.

Bunun temel nedeni; dini kavramların uzun süredir ahlâki bir sınır çizmekten çok, siyasal meşruiyet üretmek için kullanılması.Türkiye'de “müceddit”lik iddiası ya da ima yoluyla atfedilmesi, çoğu zaman şu üç unsurla birlikte görülüyor:-“Eski düzen bozulmuştu” söylemi..-“Biz aslına döndürüyoruz” iddiası..-“Buna karşı çıkanlar ya cahil ya da kötü niyetli” varsayımı..Bu noktada “müceddit” kavramı, dini bir ıslah işlevinden çıkarak, siyasal üstünlük argümanına dönüşüyor.

Oysa klasik anlamda “müceddit”, iktidarı değil yanlışı hedef alır.

Gücü değil; ilkeleri onarır…Türkiye pratiğinde ise sorun burada:Siyasi lider hem iktidarın sahibi, hem de kendisini -doğrudan ya da dolaylı biçimde- “yenileyici”, “düzeltici”, hatta “tarihsel misyon taşıyıcısı” olarak konumlandırılabilir.

Ama buna “müceddit” kavramı yüklenemez.Eğer Türkiye gibi modern, çoğulcu ve anayasal bir düzende “müceddit” kavramı siyasetle birlikte kullanılacaksa, bu kullanımın kutsallıktan arındırılması zorunludur.

Aksi halde siyasal kararlar eleştirilemez hale gelir.Bu noktada kavramı iki seçenek beklemektedir:Ya dini bağlamında bırakılacak ve siyasete taşınmayacaktır,ya da evrensel bir siyasal-ahlâki kategori olarak yeniden tanımlanacaktır…BAŞLIKTAKİ SORUNUN YANITIAltını çizdiğimiz tüm bu çerçevede “müceddit” kavramı, Türk siyaseti için ancak şu anlamda kullanılabilir:“Müceddit”, bir siyasal düzeni yıkmadan onu kurucu ilkelerine, hukuka ve ahlâki sınırlara geri döndürmeye çalışan politik liderdir…Bu tanımda kutsallık yoktur, tarihsel misyon iddiası yoktur, yanılmazlık yoktur.

Sınır vardır, ilke vardır, hesap verebilirlik vardır… Bu özellikler yoksa, ortada “müceddit” değil, meşruiyet diliyle güç tahkimi vardır.Türkiye’de sorun, kimi muhafazakâr çevrelerin “müceddit” kavramını konuşması değildir.

Sorun, bu kavramın siyasetin üzerinde bir zırh olarak kullanılmasıdır!Dini ya da tarihsel referanslar, iktidarı sınırlamak yerine onu dokunulmaz kılıyorsa, bu artık kavramsal istismardır.Gerçek yenilenme, kişileri yüceltmekle değil, kuralları güçlendirmekle olur.Sonuç itibariyle, Erdoğan “müceddit” değildir.Bunu siyasi tercih, beğeni ya da karşıtlık üzerinden değil; bizzat “müceddit” kavramının kendi ölçütleri söylüyor…Kuşkusuz Erdoğan güçlü, etkili ve dönüştürücü bir siyasi lider.

Ama ne İslami ne evrensel anlamda “müceddit” değildir.Erdoğan’ı “müceddit” olarak adlandırmak; kavramı boşaltır, siyaseti kutsallaştırır, eleştiriyi gayri meşru kılar...Odatv.com