Haber Detayı
Sofralarımızın baş tacı ama bu hatayı hepimiz yapıyoruz! İkisi bir araya geldiğinde...
Besinlerle birlikte tükettiğimiz eşlikçiler, yediklerimizin faydasını bazen artırıyor bazen azaltıyor.
Beslenme söz konusu olduğunda ne yediğimiz kadar vücudumuzun o besinlerden nasıl faydalandığı da önem kazanıyor.
Uzmanlar, besinleri hangi eşlikçilerle tükettiğimizin faydasını artırdığına veya azalttığına dikkat çekiyor.
Doğru beslenmenin sadece doğru gıdaları tüketmek anlamına geldiğini sanıyorsanız yanılıyorsunuz.
Zira yiyecekleri nasıl bir araya getirdiğiniz en az ne yediğiniz kadar önemli.
Bazı kombinasyonlar, diğer bileşenlerde hapsolmuş besinlerin serbest kalmasına yardımcı olurken bazı yiyecek kombinasyonları da birbirlerini engelleyerek, yediklerinizin besin değerlerinden yararlanmanızı engelleyebiliyor.
Örneğin demir açısından zengin kahvaltılık tahıl gevreklerinin yanında kahve içmek veya ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeleri peynir veya yoğurt gibi süt ürünleriyle birlikte tüketmek, sağlıklı beslenmeyi sabote ediyor. 'Which?' dergisine konuşan beslenme uzmanlarına göre, yanlış yiyecekleri bir araya getirmek, vücudumuzun demir, kalsiyum, çinko ve B vitaminini absorbe etme yeteneğini engelleyebiliyor.
Sağlıklı besleniyorsanız çok fazla endişelenmenize gerek yok ancak belirli mineral veya vitaminlerde eksikliğiniz varsa, yanlış eşleşmelerle kendinizi faydalı besinlerden mahrum bırakıyor olabilirsiniz.
Bu nedenle, kaçınmanız gereken besin engelleyici gıda kombinasyonları ile denemeniz gereken emilimi artıran kombinasyonları bilmeniz şart.
Kahvaltılık tahıl gevreğinin yanında çay veya kahve içmek, pek çok kişinin ideal kahvaltı tercihleri arasında ilk sıralarda yer alıyor.
Ancak ne yazık ki güne çay ya da kahveyle başlamak, kahvaltınızdaki besin maddelerinden faydalanmanızı engelliyor.
Çay ve kahvedeki polifenoller ve tanenler, antioksidan etkiye sahip faydalı maddeler.
Ancak bu maddeler, sindirim sisteminde bağlandıkları demir moleküllerini emilemeyecek kadar büyük hale getiriyor.
Bu, durum özellikle bitkisel demir kaynaklarına gücenen vejetaryenler için sorun teşkil ediyor.
Çözüm ise kafein alımını yemek saatlerine denk gelmeyecek şekilde ayarlamak.
Araştırmalar, çayı veya kahveyi yemekten yaklaşık bir saat önce veya sonra içmenin demir emilimi üzerinde çok az etkisi olduğunu ancak yemek sırasında içmenin emilimi önemli ölçüde azalttığını gösteriyor.
Besin emilimini engelleyebilecek bir diğer yaygın gıda eşleşmesi de yeşil yapraklı sebzeler ile peynir gibi kalsiyum açısından zengin gıdalar.
Ispanak, pazı ve pancar yaprağı gibi yapraklı sebzelerde oksalat adı verilen bir kimyasal bulunuyor.
Bu sebzeler, süt ürünleriyle birlikte tüketildiğinde kalsiyumun etkili bir şekilde emilmesine engel olacak kadar büyümesine neden oluyor.
Örneğin ıspanaklı ve beyaz peynirli bir börek yediğinizde, peynirin gıdasını tam olarak alamıyor olabilirsiniz.
Kalsiyum emiliminin engellenmesini mümkün olduğunca azaltmak istiyorsanız yeşilliklerinizi önce buharda pişirebilirsiniz.
Çünkü buharda pişirme oksalat seviyelerini önemli ölçüde azaltıyor.
Ancak burada önemli bir risk de söz konusu.
Kalsiyuma bağlanmayan oksalatlar bağırsaktan böbreklere geçiyor ve burada böbrek taşları oluşturabiliyor.
Bu nedenle, özellikle böbrek taşlarına yatkın olanlara, yeşilliklerini peynir gibi bir kalsiyum kaynağıyla birlikte tüketmeleri tavsiye ediliyor.
Kaçınılması gereken bir diğer eşleşme de et ve alkollü içkiler.
Çünkü alkol, sindirim sisteminde belirli besinleri emmekten sorumlu olan hücrelere zarar veriyor.
Araştırmalar, bu zararın B1, B12 vitaminleri ve folik asitin emilimini bozduğunu gösteriyor.
Özellikle kırmızı et ve balık bu vitaminler açısından zengin besinler.
Bu sorunu önlemenin tek yolu ise yemekle içki tüketmemek veya içki içilmeyen zamanlarda vitamin takviyesi almak.
Besinlerin emilimini azaltan eşleşmeler olduğu gibi, yiyeceklerden daha fazla besin maddesi almaya yardımcı olan eşleşmeler de var.
Örneğin ıspanak ve peynir eşleşmesinin aksine, ıspanak ve limon harika bir kombinasyon.
Zira ıspanak ve mercimek gibi besinler hem olmayan demir adı verilen bir demir türü açısından zengin.
Hem olmayan demir, bağırsakta diğer bileşiklerle bağlandığı için genellikle daha az emiliyor ancak C vitamini, daha kolay emilebilen bir forma parçalanmasına yardımcı oluyor.
Bir başka deyişle, ıspanağınıza bir miktar limon veya limon suyu ekleyerek onu çok daha besleyici hale getirebilirsiniz.
Ek olarak zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar, çoğu sebze için mükemmel bir besin eşleşmesi.
Zira A, D, E ve K vitaminleri yağda çözünüyor ve vücut bunları yağ bazlı bir taşıyıcı ile karıştırıldığında daha iyi emebiliyor.
Yemeklere biraz yağ eklemek, vitaminlerin çözünmesine yardımcı olup vücut tarafından emilmelerini kolaylaştırıyor.
Örneğin fırında pişmiş havuçların üzerine biraz zeytinyağı gezdirerek A vitamini alımınızı artırabilir, kale salatasına biraz avokado ekleyerek daha fazla K vitamini alabilirsiniz.
