Haber Detayı
Uçak penceresindeki küçük delik neden var, ne işe yarıyor?
Uçak penceresinin alt kısmındaki minik delik, estetik bir kusur değil. Mühendislerin özellikle eklediği bu yapı, basınç ve sıcaklık değişimlerinin camlara zarar vermesini önleyen gizli bir denge mekanizması olarak çalışıyor. İşte bilmeniz gerekenler...
Gökyüzünde, binlerce metre yükseklikte süzülürken cam kenarında oturan pek çok yolcu, uçak penceresinin alt kısmındaki o minik, gizemli deliği fark etmiştir.
İlk bakışta bir üretim hatası ya da bir çatlak başlangıcı gibi görünse de, "soluma deliği" veya "tahliye deliği" olarak adlandırılan bu küçük boşluk aslında uçağın güvenliği için hayati bir önem taşıyor.
Mühendislerin zekice kurguladığı bu detay, uçağın gövdesi ile dış dünya arasındaki devasa basınç farkını dengeleyen gizli bir emniyet valfi görevine sahip.
Bir yolcu uçağı yaklaşık 10 bin metre yüksekliğe çıktığında, dışarıdaki hava basıncı insanın bilincini koruyamayacağı kadar düşük bir seviyeye iniyor.
Yolcuların güvenle nefes alabilmesi için kabin içi basınç, dışarıya oranla çok daha yüksek bir seviyede tutuluyor.
Fizik kuralları gereği yüksek basınç her zaman düşük basınçlı alana doğru hareket etmek istediği için, kabin içindeki hava sürekli olarak uçağın duvarlarını ve pencerelerini dışarıya doğru itiyor.
Metal gövdeye göre daha hassas olan pencereler, bu baskıya dayanabilmek için özel bir yapıya ihtiyaç duyuyor.Basınç dengesi ve pencerenin üç katmanlı yapısıÇoğu ticari uçakta pencereler, dayanıklı sentetik reçineden üretilen üç ayrı katmandan oluşur.
Yolcuların dokunabildiği en içteki katman aslında sadece bir koruyucu kapak niteliğinde; asıl yapısal yükü ise orta ve dış cam üstleniyor.
İşte o meşhur küçük delik tam burada, yani orta camda devreye giriyor.
Bu delik, kabin içindeki havanın orta ve dış cam arasındaki boşluğa sızmasına imkan tanıyor.
Böylece kabin içi basıncın asıl yükü, en güçlü şekilde tasarlanan en dıştaki cama biniyor.
Eğer çok nadir görülen bir durum gerçekleşir ve dış cam hasar görürse, orta cam basıncı göğüslemek üzere yedek güç olarak hazır bekliyor.Tahliye deliğinin tek marifeti basıncı dengelemekle de sınırlı değil.
Uçak yükselirken veya alçalırken yaşanan ani sıcaklık değişimleri, camlar arasındaki hava boşluğunun genleşmesine ya da daralmasına yol açabiliyor.
Bu küçük boşluk, havanın tahliye edilmesini sağlayarak camın çatlamasını veya deforme olmasını engelliyor.
Aynı zamanda bir havalandırma kanalı gibi çalışarak camlar arasında nem birikmesinin önüne geçiyor; yani bulutların üzerinden aşağıyı izlerken camın buğulanmamasını veya buz tutmamasını bu küçük deliğe borçluyuz.
