Haber Detayı
Reklam Gelirleri Yabancı Platformlara Akıyor! Uzmanlardan 'Dİjital İşgal' Uyarısı
Yabancı dijital platformlar Türkiye’de yatırım yapmadan milyarlarca liralık reklam geliri elde ederken, uzmanlar bu sürecin hem ekonomi hem de toplumsal yapı açısından ciddi riskler barındırdığı uyarısında bulundu.
Yabancı sanal ağlar ve dijital platformlar Türkiye’de uzun süredir faaliyet yürütüyor, bu süreçte yatırım ve istihdam sağlamadan yüksek gelir elde ediyor.
Söz konusu platformlar yıllar içinde sessiz bir şekilde etkilerini artırıyor ve bu da ciddi sonuçlar doğuruyor.
Uzman değerlendirmelerine göre, yabancı dijital platformlar Türkiye’ye yatırım yapmıyor, istihdam sağlamıyor ancak ülkeden elde ettikleri yüksek gelirleri yurt dışına aktarıyor.
Bu platformların uzun yıllardır Türkiye pazarında etkin olduğu, buna karşın yerel ekonomiye katkı sunmadığı vurgulanıyor. 2024 yılı verilerine göre X, Meta, Google ve TikTok gibi yabancı platformlara Türkiye’den reklam yoluyla yaklaşık 158 milyar lira aktarıldığı ifade ediliyor.ETKİLERİ ARTIYORZamanla dijital medya ve sanal platformların yalnızca iletişim alanı olmaktan çıktığı, yeni bir etki ve operasyon merkezi haline geldiği belirtiliyor.
Uzmanlar, bu platformların algoritmalar aracılığıyla özellikle gençleri hedef aldığını ve belirli içeriklere yönlendirdiğini dile getiriyor.
Bu süreçte suç, şiddet ve toplumsal değerleri aşındırabilecek içeriklerin yaygınlaştırıldığı, bunun da bilinçli bir yönlendirme olduğu görüşü öne çıkıyor.Dijital platformların etkisinin artmasıyla birlikte bazı Avrupa ülkeleri yaş sınırlaması ve içerik denetimi gibi önlemleri hayata geçiriyor.
Bu gelişmeler, Türkiye’nin de benzer adımlar atıp atmayacağı sorusunu gündeme getirdi.
Uzmanlar, Türkiye’nin bu konuda gecikmeden politika geliştirmesi gerektiğini vurguluyor.PASTANIN NEREDEYSE TAMAMINI ALIYORLARBilişim Uzmanı Osman Demircan, "Farklı üç durumu değerlendiriyor olmamız gerekiyor.
Ekonomik anlamda ciddi bir şekilde reklam altyapı bağımlılığımız bulunuyor.
Türkiye’de dijitalin payı yapılan birçok araştırmada yüzde 74’ler seviyesinde.
Bu durum yerli medya için bir gelir sıkışması, haber ekosistemi içinde finans krizi anlamına gelmekte" dedi ve şu detayları verdi:"Bir diğer durum ise bilginin bulunduğu ortamdaki riskleri.
Yani algoritmik dağılım.
Bu algoritmalar istenildiği gibi yönlendirilebildiği sürece gündem belirleme sadece algoritmanın ve o algoritmayı yaratanların inisiyatifine kalmış olur.
Bu durumun yarattığı en büyük gerçek ise, dezenformasyon, kutuplaşma ve koordineli manipülasyon risklerinin artması.'MİLLİ GÜVENLİK SORUNU' UYARISISon olarak konunun milli egemenlik sorunu olarak algılanması ve yerel kanunların ciddi şekilde gözden geçirilmesi, yeniden oluşturulması ve kurallara uyulmasının sağlanması gerekli.
Yabancılar sırf yabancı oldukları için kurallara uymama hakkına sahip değiller.
Ülke sınırlarımızda yayın yapan tüm dijital platformlar bu kurallara uymalı."'DİJİTAL İŞGAL'Bilişim Uzmanı Prof.
Dr.
Ali Murat Kırık da bu konunun bir milli güvenlik sorunu olduğunun ısrarlar altını çizdi, "Türkiye bugün sessiz ama derinden ilerleyen bir ‘dijital işgal’ ile karşı karşıyadır.
Yıllardır hayatımıza sızan yabancı dijital platformlar, artık sadece birer iletişim aracı değil, ülkemizin ekonomik damarlarını kurutan ve toplumsal yapımızı hedef alan birer milli güvenlik sorunu haline gelmiştir.
Kendi topraklarımızda, bizim vatandaşımız üzerinden milyarlarca dolar kazanan bu yapılar ne Türkiye’ye yatırım yapıyor ne de topladıkları devasa verileri bizimle paylaşıyor" dedi.YERLİ MEDYA ERİYORUzmanlara göre dijital reklam pastasında yabancı platformların payı dramatik biçimde arttı.
Prof.
Dr.
Ali Murat Kırık, 2024 yılında yalnızca reklam gelirleri üzerinden Türkiye’den Google, Meta, TikTok ve X’e yaklaşık 158 milyar lira aktarıldığını belirterek, 2014’te yüzde 20 olan payın bugün yüzde 74’e çıktığını söyledi.
Yerel medyanın payının ise yüzde 26’ya kadar gerilediğine dikkat çeken Kırık, bunun yerli basın için ekonomik bir çöküş anlamına geldiğini vurguladı.Kırık ayrıca sorunun yalnızca maddi olmadığını, algoritmaların toplum üzerinde yönlendirici bir araç haline geldiğini ifade etti.
Gençlerin zararlı içeriklere yönlendirilmesi, bağımlılık yaratan sistemler ve değer aşındırıcı içeriklerin yaygınlaşmasının ciddi toplumsal risk oluşturduğunu söyledi.ÇÖZÜM ÇAĞRISIBilişim uzmanı Osman Demircan, yasakların çözüm olmayacağını ancak güçlü yasal düzenlemelerin şart olduğunu belirtti.
Demircan şu önerilerde bulundu:• Dijital reklamlarda tam şeffaflık sağlanmalı • Reklam bütçeleri ve hedefleme sistemleri kamu tarafından denetlenebilmeli • Kurallara uymayan platformlara ciddi yaptırımlar uygulanmalı • Çocuklar için yaş doğrulama zorunlu hale getirilmeli • Zararlı algoritmaların çalışması engellenmeliAyrıca algoritmaları denetleyecek özel bir kamu kurumunun kurulması gerektiğini vurguladı.DİJİTAL DEVLERE GERİ ADIM ATTIRAN ÜLKELERProf.
Dr.
Kırık, bazı ülkelerin dijital platformlara karşı somut kazanımlar elde ettiğini hatırlattı.
Avustralya, platformları yerel medya içerikleri için ödeme yapmaya zorlayan ilk ülke olurken, Kanada da Google’ı yıllık 74 milyon dolar telif ödemeye mecbur bıraktı.
Bu örneklerin Türkiye için de yol gösterici olduğunu belirten Kırık, bir Dijital Telif Yasası’nın artık zorunluluk haline geldiğini söyledi.
Kırık, öte yandan bu platformların Türkiye'deki ekonomik hareket alanının derhal daraltılması gerektiğini söyledi ve ekledi:"Yerli şirketlerimizin haksız rekabet altında ezilmesini engellemek için mali denetim şarttır.
Bu kapsamda, bu devlerin ülkemizden zahmetsizce çıkardığı milyarlarca liranın önünü kesmek adına Dijital Hizmet Vergisi oranları vakit kaybetmeden artırılmalı ve bu gelirler yerli medyanın güçlendirilmesi için kullanılmalıdır.
Dijital egemenliğimizi kazanmak bizim için bir varoluş mücadelesidir.
TBMM gündeminde bekleyen Dijital Telif Yasası ivedilikle ve tavizsiz bir şekilde yasalaşmalıdır.
Kendi algoritmalarımızı ve yerli medya ekosistemimizi kurmadığımız her saniye, milli servetimiz ve geleceğimiz dışarı akmaya devam edecektir.
Türkiye, bu dijital işgale karşı hem hukuki hem de mali kalkanını bugün kuşanmalıdır; yarın çok geç olabilir!"MHP'den Yerli Medya Platformlarını Güçlendirecek Adım!
Teklif HazırGüncel Bakan Bayraktar Açıkladı!
İşte Next Sosyal'ın Kullanıcı SayısıGüncel MHP’li Özdemir’den Kritik Çağrı... 'Türk Basını Küresel Sosyal Medya Kıskacında'Güncel