Türkiye-Mısır askeri çerçeve anlaşması neden önemli?

Türkiye ve Mısır arasında 2013-2022 arasında süren gerilim döneminin ardından başlayan yeni süreç, siyasi ve ekonomik alandan sonra askeri alanda da yansımalarını göstermeye başladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 4 Şubat'ta yaptığı Kahire ziyareti sırasında iki ülke savunma bakanları askeri çerçeve anlaşması imzaladı.Anlaşmaya Türkiye adına Savunma Bakanı Yaşar Güler, Mısır adına Savunma Bakanı ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı General Abdel-Meguid Sakr imza attı.Milli Savunma Bakanlığı kaynakları bugün düzenlenen basın brifinginde, bir soru üzerine, "Söz konusu anlaşmayla belirlenen askeri işbirliği alanlarında bilgi ve uzmanlık teatisi yoluyla savunma işbirliğinin geliştirilmesi hedeflenmektedir" dedi.

Kaynaklar, anlaşmada hangi işbirliği alanlarının belirlendiğini ise açıklamadı.Türkiye'nin birçok ülkeyle imzaladığı askeri çerçeve anlaşmaları genel olarak askeri eğitim, öğrenci değişimi gibi başlıkların yanı sıra personel, teçhizat, bilgi ve tecrübe aktarımını kapsıyor.

Ancak çerçeve anlaşmaları ileride üzerinde uzlaşılacak konularda da sözleşmeler yapılabilmesi için hukuki zemin sağlaması açısından da önemli görülüyor.Türkiye ile Mısır'ın imzaladığı bu çerçeve anlaşma, Doğu Akdeniz'de önemli askeri güce sahip iki ülkenin gelecekte askeri işbirliğini derinleştirmesinin yolunu açması açısından dikkat çekici bir gelişme olarak görülüyor.

Türkiye, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip ve son dönemde özellikle deniz kuvvetlerine yaptığı yatırımla Akdeniz ve Afrika'da etkinliğini artırma arayışında.

Mısır da Müslüman ülkeler arasında en güçlü orduya sahip ülkelerden.

Türkiye ve Mısır ilk tatbikatı 2025'te yaptı Türkiye ve Mısır arasında askeri ilişkilerin gelişmesi açısından ilk önemli adım 2025'te atıldı.Türkiye-Mısır Dostluk Denizi Tatbikatı, 22-26 Eylül'de Muğla'daki Aksaz Deniz Üssü'nde gerçekleştirildi.

İki ülke arasında ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve karşılıklı çalışabilirliğin artırılması amaçlayan tatbikat, 13 yıl aradan sonra gerçekleştirilen ilk askeri işbirliği deneyimi olması açısından dikkat çekti.Aynı dönemde Türkiye ile Mısır arasında üst düzey askeri ziyaretlerin arttığı gözlendi.

Mısır Genelkurmay Başkanı Korgeneral Ahmed Fathi Khalifa, dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Metin Gürak ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile görüşmek üzere Ağustos ayında Ankara'ya ziyaret etmişti.Aynı süreçte Türkiye ile Mısır arasında savunma sanayi alanında da işbirliği arttı.

Mısır'ın 2025'te Türkiye'den satın aldığı silahlı insansız hava araçlarını (SİHA) kullanmaya başladığı ve ilk olarak Sudan'da yaşanan iç karışıklık sırasında bu silahların kullanıldığı ve Türkiye'nin geliştirme aşamasında olduğu KAAN savaş uçağına da ilgi duyduğu bildiriliyor.

Doğu Akdeniz'de denge açısından önemliTürkiye ve Mısır arasında yapılan anlaşma, Doğu Akdeniz'de son dönemde Türkiye aleyhine gelişen güç denkleminin değişmesi ve dengelenmesi açısından da önemli.Mısır, Türkiye ile ilişkilerin soğuk olduğu dönemde Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan ile askeri işbirliğinin geliştirmiş ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de katılımıyla Yunanistan ile askeri tatbikatlar gerçekleştirmişti.Askeri işbirliği kadar önemli bir başka adım da Yunanistan ve Mısır'ın Akdeniz'de deniz yetkilendirme anlaşmasını imzalamış olmalarıydı.

Aynı dönemde Türkiye'nin yer almadığı EastMed Forum oluşturulmuş ve Doğu Akdeniz'de İsrail, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Mısır'ın çıkardığı doğalgazın ortak bir boru hattıyla Avrupa'ya taşınması projesi gündeme gelmişti.Doğu Akdeniz'de Türkiye açısından dikkatle izlenen diğer bir askeri eksen ise Yunanistan-Kıbrıs Cumhuriyeti ve İsrail arasında gelişti.

Üç ülkenin askeri işbirliğini derinleştirmeleri, İsrail'in özellikle Yunanistan'a Ege adalarına konuşlandırmak üzere gelişmiş füze sistemleri satması Ankara'nın tepkisini çeken gelişmeler oldu.Türkiye'nin Mısır ile imzaladığı askeri işbirliği anlaşmasının Doğu Akdeniz'de bu adımların atıldığı bir döneme denk gelmesi açısından da önemi bulunuyor.

İki taraf da ilişkileri geliştirmekten yanaTürkiye ve Mısır arasında gelişmekte olan ikili işbirliğinin daha da geliştirilmesi ve hemen her alana yansıması her iki ülke liderinin söylemlerine yansıyan bir olgu.Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, düzenlenen ortak basın toplantısında, Ortadoğu'da yaşanan gelişmelere değinirken "Bölgemiz çok hızlı bir şekilde krizlere ve çalkantılara gebe kalıyor.

Türkiye ile bu iş birliğini derinlemesine pekiştirmemiz lazım ki, bölgede) sürdürülebilir siyasi çözümlere bir an önce ulaşabilelim" dedi. "Türkiye ile hem bölgesel hem uluslararası iki ülkeyi ilgilendiren konularda iş birliğini artıracağız" diyen Sisi; iki ülkenin Libya, Sudan, Somali, Gazze ve Suriye gibi bölgesel konularda çalışmaya devam edeceği mesajını verdi.Türkiye ve Mısır arasında özellikle Sudan, Suriye, Gazze ve Somali konularında daha fazla ortak nokta var.

Erdoğan, "Libya'da kalıcı istikrarın tesisi için ülkede birlik bütünlüğün korunması, Mısır'la ortak hedefimiz olmayı sürdürüyor" dedi ve Libyalıların önderlik ve sahipliğinde yürütülecek süreçleri desteklemek noktasında Mısır ile fikir birliği içinde olduklarını söyledi.Doğu Akdeniz'de deniz güvenliği de gündemdeCumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye açısından büyük önem taşıyan Suriye konusunda Mısır'ın izlediği tutumu överken de, "Mısır tarafından Suriye'nin birliğinin muhafazasına yönelik yapılan açıklamaları isabetli buluyor ve destekliyoruz" diye konuştu.Mısır ile Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de en uzun kıyı şeridine sahip iki komşu ülke olduklarını kaydeden Erdoğan, ikili deniz ticareti taşımacılığı, seyrüsefer serbestisi ve deniz güvenliği alanlarında iş birliğini arttırmak arzusunda olduklarını dile getirdi.Türkiye ve Mısır arasındaki ticaret hacminin 9 milyar dolar civarında olduğunu kaydeden Erdoğan, Mısır Cumhurbaşkanı ile bu rakamın 15 milyar dolara çıkarılması konusunda uzlaştıklarını, tarafların bu yönde çalışmaya devam edeceklerini söyledi.