AB'de tarım topraklarının yüzde 70’i bozuldu

ABD merkezli yatı­rım bankası J.P.

Mor­gan’ın ‘İklim Sezgisi: Gıda Güvenliği: Isınan Bir Dünyada Tarım ve Gıdanın Geleceği’ başlıklı çalışması yayınlandı.

Çalışmadan der­lenen bilgilere göre, mevcut nüfus artışı ve tüketim eği­limlerinin devam etmesi ha­linde dünyada, 2010’a kıyas­la yüzde 80 daha fazla besin enerjisi üretilmesi gerekiyor.

Ekilebilir arazilerin yakla­şık yarısı tarımsal faaliyetler için kullanılırken, ihtiyaç du­yulan besin enerjisinin tarım dışı arazilere ekim yapılarak karşılanamayacağı tahmin ediliyor.Dolayısıyla talebin karşı­lanması için inovasyon ve et­kin yönetimin birlikte uygu­lanması gerekiyor.Tarımsal üretimdeki artış 1960’lardan bu yana sanayi­leşme ve verimliliği yüksel­ten tarımsal teknolojilerle sağlandı.Bu artışta Çin, Hindis­tan ve Brezilya öne çıkarken ABD ve AB sınırlı kaldı.

Ara­zi, gübre, makine gibi tarım­sal girdilerle toplam çıktılar­da da artış yaşandı. ‘Toplam faktör verimliliği’ olarak ad­landırılan girdiler ile çıktılar arasındaki fark zamanla arttı ve birim başına daha az kay­nak kullanılarak daha fazla üretim yapılmaya başlandı.Toprakta bozulmalar yaşanıyorÇalışmaya göre, toplam faktör verimliliğini tehdit eden dört temel çevresel risk toprak bozulması ve erozyon, su kalitesi ve miktarında­ki azalma, pestisit direnci ve yeni zararlıların ortaya çık­ması ile iklim değişikliğinin bölgesel iklim koşullarını de­ğiştirmesi oldu.Toprak sağlığına ilişkin göstergeler, küresel tarım bölgelerinde bozulmalar ya­şandığını gösteriyor.

Orga­nik karbon kaybı ve üst top­rak erozyonunun, son yıl­lardaki üretim düşüşleriyle bağlantılı olduğu bilinirken, ABD’de mısır üretim bölge­lerindeki kayıplar yüzde 6’ya ulaştı.

AB’de ise tarım top­raklarının yüzde 60-70’inin bozulduğu ve bunun yıllık yaklaşık 50 milyar euroluk maliyete yol açtığı tahmin ediliyor.Öte yandan, su kaynakla­rındaki bozulmanın sürmesi üretkenliği azaltabilir, mali­yetleri artırabilir ve uzun va­dede arazi varlıklarının de­ğerini baskı altına alabilir.

Yer altı suyu seviyelerinin düştüğü bölgelerde tarımsal kredi geri ödeme gecikmele­ri artıyor.Gıda fiyatlarında artış yaşanıyorÇalışmada sonuçlarına yer verilen raporlar, gıda fiyatla­rındaki artışın temel neden­lerinden biri olarak aşırı ha­va olaylarını gösteriyor.Birleşik Krallık’ta yağışlı bir kışın ardından patates fi­yatları Ocak-Şubat 2024’te yüzde 22 arttı.

AB’de zeytin­yağı fiyatları 2022-23 ku­raklığının etkisiyle Ocak 2024’te yüzde 50 yükselir­ken, ABD’nin batısındaki ku­raklık sonrası Kasım 2022’de sebze fiyatları yüzde 80 ar­tış gösterdi.

Japonya’da ise ağustostaki sıcak hava dalga­sının ardından Eylül 2024’te pirinç fiyatları yüzde 48 yük­seldi.“İklim değişikliği toprak sağlığını doğrudan etkiliyor”Konuyla ilgili açıklamada bulunan Türkiye Toprak Bi­limi Derneği Üyesi Prof.

Dr.

Erhan Akça, toprağın tuttu­ğu su miktarıyla dünyanın en büyük tatlı su gölü olarak ni­telendirilebileceğini söyledi.

Akça, “Dünya bir döngüler sistemi dolayısıyla toprağın nem içeriği kaybolunca yani bu döngülerdeki en ufak bo­zukluğa yol açtığınızda sis­tem bozuluyor” dedi.Gıda üretimi yenilikçi tarımla artırılabilirYenilikçi tarım faaliyetlerinin olumlu etkileri olduğu­na dikkati çeken Türkiye Toprak Bilimi Derneği Üyesi Prof.

Dr.

Erhan Akça, “Sulamayı ölçülere göre yapmak, dron ve doğru gübre kullanmak çok güzel.

Kimyasal, sente­tik ve aşırı su girdikçe bozulmalar yaşandı.

İç Anadolu’da ba­zen mısıra 24 saat su veriyorlar ama bir sensör koyduğunuz­da 6 saatin yettiğini görüyorsunuz.Eğer uygun su ve gübre ile biyolojik kökenli malzemeler kullanırsanız yenilikçi tarım desteklediğimiz bir yaklaşım.

Gıda üretimini 20-30 yılda yüzde 50-60 arttırmamız lazım ama topraklar bitiyor bunu yenilikçi tarımla yükseltebiliriz.

Yani 1 litre suy­la 10 kilo ürün elde etmek de var, 2 kilo ürün elde etmek var.

Yenilikçi tarım 1 kilo suyla 10 kilo ürün elde ettiği için biz bunları des­tekliyoruz” diye konuştu.Metrekare başına 100 litre azalacakToprak sağlığındaki bozulmaların belli böl­gelerde gözlemlene­bileceğinin altını çizen Akça, “Hem kendi ça­pımızda hem ulusla­rarası projelerde iklim projeksiyonları yapı­yoruz.

Türkiye ve dün­yada en çok Akdeniz ikliminde olan ülkeler yani Akdeniz havzası etkilenecek.

Tropik ormanlar çok verimli gözüküyor ama top­raklar asidik olduğu için oradaki çoğu be­sin elementleri yeter­sizdir, kalsiyumsuz­dur.Projeksiyonlara göre, 1 derecelik artış­ta Akdeniz sahilimiz biraz etkileniyor.

Ama 2 derecede Aydın’dan Osmaniye’ye, kıyı hat­tından Mardin, Şırnak tarafına olan bölgeler çok etkilenecek.

Met­rekareye düşen yağış yaklaşık 100 milimet­re, yani metrekare ba­şına 100 litre azalacak.

Bu da 100 metreka­relik evinize yılda 10 ton daha az yağmur gele­cek anlamı­nı taşıyor” dedi.