Enflasyonda 'aralık-ocak' muamması: Bakan Şimşek 'hava durumu' Mahfi Eğilmez 'ücret oyunu' dedi!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 3 Şubat tarihinde ocak ayına ilişkin enflasyon verilerini yayımladı.

Buna göre ocak ayında enflasyon yüzde 4,84 olurken, yıllık enflasyon yüzde 30,65 olarak hesaplandı.

Yılın son aylarında açıklanan enflasyon verilerinin görece düşük seyretmesi dikkat çekerken, bu verilerin yeni yılda uygulanacak asgari ücretin belirlenmesinde temel referanslardan biri olması tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Asgari ücret, aralık ayında açıklanan yıllık enflasyon oranı dikkate alınarak belirleniyor ve ocak ayından itibaren yürürlüğe giriyor.

ARALIKTA DÜŞÜK OCAKTA YÜKSEK ENFLASYON Aralık ve ocak aylarında açıklanan enflasyon oranları arasındaki belirgin fark, önceki yıllarda olduğu gibi bu yıl da kamuoyunun gündeminde yer aldı.

TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranlarının bağımsız kuruluşlara kıyasla daha düşük olması eleştirilirken, kurumun 26 Mayıs 2022 tarihinde enflasyon sepetini açıklamayı bırakması da güvensizlik tartışmalarını artırdı.

YILLARA YAYILAN AYNI TABLO TÜİK, 2024 aralık ayında enflasyonu yüzde 1,03 olarak açıklarken, Ocak 2025’te bu oran yüzde 5,03 oldu.

Benzer bir tablo önceki yıllarda da görüldü. 2023 Aralık ayında yüzde 2,93 olan enflasyon, Ocak 2024’te yüzde 6,70 ’e yükseldi. 2022 Aralık ayında yüzde 1,18 olarak hesaplanan oran ise Ocak 2023’te yüzde 6,65 seviyesinde gerçekleşti.

Bu görünüm, önceki yıllarda aralık ayında düşük, ocak ayında yüksek seyreden enflasyon eğiliminin kalıcı hale geldiğine işaret etti.

ASGARİ ÜCRET SONRASI OCAK ENFLASYONU Bu yıl söz konusu eğilim daha erken başladı. 2025 kasım ayında enflasyon yüzde 0,87 , aralık ayında yüzde 0,89 olarak açıklandı. 23 Aralık’ta yapılan toplantının ardından asgari ücretin 28 bin 75 TL olarak belirlenmesinden sonra TÜİK, 2026 Ocak ayı enflasyonunu aylık yüzde 4,84 olarak duyurdu.

ŞİMŞEK'E GÖRE SEBEP KÖTÜ HAVA KOŞULLARI Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek , 2026 yılı ocak ayı enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Yıllardır süren, asgari ücret zammı öncesinde düşük, sonrasında yüksek açıklanan enflasyon tartışmalarına değinen Şimşek, gıda fiyatları üzerindeki hava koşulları etkisine dikkat çekti.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Ocak ayı enflasyon gerçekleşmesinde, olumsuz hava koşullarının etkisiyle uzun dönem ortalamasının oldukça üzerinde artan gıda fiyatları ile dönemsel unsurlar belirleyici oldu ifadelerini kullandı.

YAŞANANLAR TESADÜF DEĞİL İktisatçı Mahfi Eğilmez , ocak ayı enflasyonunun açıklanmasının ardından TÜİK’in enflasyon ölçümünde yaptığı değişiklikleri ele aldığı bir yazı kaleme aldı.

Endeks kapsamındaki güncellemeleri değerlendiren Eğilmez, sorunun teknik değişikliklerden çok fiyatlama davranışlarında yattığını belirtti. “ Kendime Yazılar ” adlı blogunda yayımlanan “ TÜFE Yenilendi Ama Yaklaşım Aynı ” başlıklı yazısında aralık ve ocak ayı TÜFE verilerini karşılaştıran Eğilmez, her yıl ocak ayı enflasyonunun aralık ayına kıyasla çok daha yüksek gerçekleştiğine dikkat çekti.

Son iki yılda bu farkın beş kata kadar çıktığını vurgulayan Eğilmez, bunun tesadüf olmadığını ifade etti.

Eğilmez, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: Olan şey yılın son iki ayında ve özellikle de son ayında bütün zamlar, artışlar biriktirilip bir sonraki yılın ocak ayına devrediliyor ve o nedenle aralık ayı düşük, ocak ayı çok yüksek çıkıyor.

Bunun nedeni yıllık enflasyonun son aylarda yükselmesini ve ücret artışlarını yukarı yönde etkilemesini önlemek.

Onun için de başlıkta da dediğimiz gibi yaklaşımları değiştirebilmek, endeksleri değiştirmekten çok daha önemli.

Çünkü o zaman gerçekleri görmek ve ona göre önlem almak mümkün olabilecek.