Haber Detayı
Yapay zeka bizi aptallaştırıyor mu? Çarpıcı Türkiye verileri
OECD'nin 2026 raporu, yapay zekanın öğrencileri pasif birer kullanıcıya dönüştürdüğünü kanıtladı. Türkiye’de yapılan araştırmada ödev başarısı %127 artan öğrencilerin, asıl sınavda yaşıtlarından %17 daha düşük puan alması zihinsel tembellik tehlikesini ortaya koydu.
Yapay zeka araçları eğitim dünyasında devrim yaratırken, beraberinde büyük bir bilişsel risk getiriyor.
OECD tarafından yayımlanan "Dijital Eğitim Görünümü 2026" raporu, öğrencilerin bu teknolojiyi bir rehber değil, zihinsel bir "koltuk değneği" olarak kullandığını gösteriyor.
Görevleri hızla tamamlayan ancak öğrenme sürecini devre dışı bırakan bu yöntem, kısa vadede kusursuz ödevler üretilmesini sağlasa da kalıcı öğrenme ve problem çözme becerilerini köreltiyor.
TÜRKİYE VERİLERİ ÇARPICI Türkiye'de 1000 lise öğrencisiyle yürütülen matematik araştırması, teknolojinin yarattığı illüzyonu net bir şekilde belgeledi.
Eğitim odaklı yapay zeka sistemlerini kullanan öğrencilerin alıştırma başarısı inanılmaz bir artışla yüzde 127 seviyesine yükseldi.
Ancak bu destek sistemden çekildiğinde acı tablo ortaya çıktı.
Kendi başına sınava giren bu öğrenciler, yapay zekaya hiç dokunmayan arkadaşlarından yüzde 17 daha düşük performans göstererek gerçek bilgi birikiminin gerilediğini kanıtladı. 'YANIT VERİYOR AMA ÖĞRETMİYOR' Uzmanlar, ChatGPT gibi araçların birer öğretme aracı değil, sadece yanıt verme mekanizması olduğunu hatırlatıyor.
Öğrenci zihinsel bir çıkarım yapmadan doğrudan cevaba ulaştığında, bilgi uzun süreli belleğe aktarılamıyor ve yeni problemlere uyarlanamıyor.
Özellikle analitik düşünme gerektiren merkezi sınavlarda bu durum ciddi bir dezavantaja dönüşüyor.
Teknolojinin öğrencinin zihnini tembelleştirmek yerine bilişsel gelişimini destekleyecek pedagojik temelli uygulamalarla yapılandırılması gerektiği savunuluyor.
Prof.
Dr.
Yelkin Diker Coşkun ise bu meseleyi şu şekilde yorumluyor: “Yapay zekâ ile bir soruyu yanıtlamak başka, o süreci zihinde yapılandırıp öğrenmek başkadır.
ChatGPT bir öğretme aracı değil, bir yanıt verme aracıdır.
Öğrenci, çıkarım yapmadan doğrudan cevaba ulaştığında zihinsel kapasitesini kullanmaz.
Bu durum kısa vadeli başarı getirse de bilginin uzun süreli belleğe aktarılmasını ve ‘transfer becerisi’ dediğimiz, bilginin yeni problemlerde kullanılmasını engeller.é
