2026 Kıdem tazminatı rehberi: Tavan ve hesaplama

Kıdem tazminatı; genel olarak işverene ait bir ya da birkaç işyerinde bel­li bir süre çalışmış bir işçi­nin, işini kaybetmesi halin­de işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşaca­ğı güçlükler ve işyerine sağ­ladığı katkı göz önüne alı­narak geçmiş hizmetlerine karşılık, işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dâhi­linde ödenen toplu para olarak tanımlanıyor.Dünya'dan Özgür Erdursun'un haberine göre kıdem tazminatı, iş söz­leşmesinin sona erdiği her durumda değil; yalnızca kanunda öngörülen hallerin varlığı halinde ve belirli bir kıdeme sahip olan iş­çilere, kıdemleri oranında öden­mektedir.KİMLER YARARLANABİLİRKıdem tazminatından;● 4857 sayılı İş Kanunu,● 5953 sayılı Basın İş Kanunu,● 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamında çalışanlar yararla­nabilmektedir.Kıdem tazminatı almak için hangi şartlar gerekir?Kıdem tazminatından ya­rarlanmak için iki temel şart aranmaktadır:1 En az 1 yıl çalışma şartıİşçinin aynı işverene ait aynı veya farklı işyerlerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.2 İş sözleşmesinin kıdem taz­minatına hak kazandıracak şekilde sona ermesiİş sözleşmesi, işçi veya işveren tarafından feshedilmiş olabilir.

Ancak fesih şekli, kıdem tazmi­natına hak kazandıracak neden­lerle yapılmalıdır.İŞÇİ HANGİ HALLERDE KIDEM TAZMİNATI ALABİLİRİşçinin işten ayrılırken kıdem tazminatı almasını sağlayan baş­lıca haller şunlardır:● İşveren tarafından, İş Kanu­nu 25/II (ahlak ve iyi niyet kural­larına aykırı haller) dışındaki se­beplerle iş sözleşmesinin feshe­dilmesi,● İşçi tarafından, İş Kanunu 24. maddede gösterilen haklı se­beplerle iş sözleşmesinin feshe­dilmesi,● Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesinin fes­hedilmesi,● İşçinin bağlı bulunduğu ku­rum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılması,● Kadın işçinin, evlendiği ta­rihten itibaren bir yıl içinde ken­di isteği ile işten ayrılması,● İşçinin ölümü nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi,● Yaş şartı dışında, sigortalı­lık süresi ve prim gün şartını ta­mamlayan işçinin kendi isteğiyle işten ayrılması.NASIL HESAPLANIRKıdem tazminatı hesabı, genel kural olarak işçinin:● Son brüt ücretinin,● çalışma yılıyla çarpılması yoluyla hesaplanır.Formül:Kıdem Tazminatı = (Giydiril­miş brüt ücret) × (Çalışma yılı)Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapı­lır.Kıdem tazminatı hesabında hangi ödemeler dikkate alınır?Kıdem tazminatı hesaplanır­ken süreklilik arz eden para veya parasal karşılığı olan menfaatler dikkate alınır.Örnek olarak:● ücret, ikramiye, yemek yar­dımı, gıda/erzak yardımı, yaka­cak yardımı, taşıt yardımı, konut yardımı, aile yardımı, çocuk yar­dımı vb. kıdem tazminatında dik­kate alınır.● Süreklilik arz etmeyen öde­meler ise kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz:fazla mesai ücreti, harcı­rah, doğum yardımı, ölüm yardımı vb.2026 KIDEM TAZMİNATI TAVANIKıdem tazminatı brüt üc­ret üzerinden hesaplanmak­la birlikte, bir üst sınır uygu­lanır.2026 yılı için:● Kıdem tazminatı tavanı: 64.948,77 TLBu şu anlama gelir:● Brüt ücretiniz daha yüksek olsa bile,● 1 yıl için kıdem tazminatı hesabında esas alınacak tutar en fazla 64.948,77 TL olur,● Bu tutarın üzerindeki kısım için kıdem tazminatı ödenmez.Kıdem tazminatından hangi kesintiler yapılır?Kıdem tazminatından:● Gelir vergisi kesilmez.● SGK primi kesilmez.● Sadece damga vergisi kesilir.Damga vergisi oranı: Binde 7,59 (=%0,759)2026 kıdem tazminatı örnek hesaplamalarıBu bölümde iki farklı baz ile kı­yaslama yapacağız:● 2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL● 2026 kıdem tazminatı tava­nı: 64.948,77 TL1) Brüt asgari ücret (33.030 TL) üzerinden kıdem tazmina­tı1 yıl çalışan:● Brüt kıdem: 33.030 TL● Damga vergisi: 33.030 × 0,00759 = 250,50 TL● Net ödeme: 32.779,50 TL5 yıl çalışan:● Brüt kıdem: 33.030 × 5 = 165.150 TL● Damga vergisi: 1.252,50 TL● Net ödeme: 163.897,50 TL10 yıl çalışan:● Brüt kıdem: 330.300 TL● Damga vergisi: 2.505 TL● Net ödeme: 327.795 TL20 yıl çalışan:● Brüt kıdem: 660.600 TL● Damga vergisi: 5.010 TL● Net ödeme: 655.590 TL2) Kıdem tazminatı tavanı (64.948,77 TL) üzerinden kı­dem tazminatı1 yıl çalışan:● Brüt kıdem: 64.948,77 TL● Damga vergisi: 64.948,77 × 0,00759 = 492,16 TL● Net ödeme: 64.456,61 TL5 yıl çalışan:●Brüt kıdem: 324.743,85 TL● Damga vergisi: 2.460,80 TL● Net ödeme: 322.283,05 TL10 yıl çalışan:● Brüt kıdem: 649.487,70 TL● Damga vergisi: 4.921,60 TL● Net ödeme: 644.566,10 TL20 yıl çalışan:● Brüt kıdem: 1.298.975,40 TL● Damga vergisi: 9.843,20 TL● Net ödeme: 1.289.132,20 TLEMEKLİLİK ŞARTLARIYLA KIDEM TAZMİNATIEvet.

Kıdem tazminatında ço­ğu işçinin bilmediği ama uygula­mada sık kullanılan önemli hak­lardan biri şudur:İşçi, emeklilikte “yaş şartı­nı” bekliyor olsa bile, sigortalı­lık süresi ve prim günü şartları­nı tamamladığında kendi isteğiy­le işten ayrılıp kıdem tazminatına hak kazanabilir.Bu çerçevede:● 08.09.1999 öncesi sigortalı olanlar için 3600 gün koşullu ay­rılma hakkı,● 08.09.1999 sonrası sigortalı­lar için 4500 gün ve 25 yıl sigorta­lılık gibi koşullar,● 01.05.2008 sonrası sigorta­lılar için ise kademeli prim gün şartları önem kazanmaktadır.1 Mayıs 2008 sonrası sigortalılar (5510 sayılı Kanun) için prim gün şartıKıdem tazminatında genel ku­ral, “istifa halinde tazminat alına­maz” şeklindedir.

Ancak 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar ba­kımından, yaş şartı beklenirken prim günü tamamlandığında kı­dem tazminatı alınarak işten ay­rılma hakkı kademeli şekilde dü­zenlenmiştir.Buna göre SSK (4A) kapsamın­da;● 1.5.2008 – 31.12.2008 arası sigortalı olanlar: 4600 gün● 1.1.2009 – 31.12.2009 arası sigortalı olanlar: 4700 gün● 1.1.2010 – 31.12.2010 arası si­gortalı olanlar: 4800 gün● 1.1.2011 – 31.12.2011 arası si­gortalı olanlar: 4900 gün● 1.1.2012 – 31.12.2012 arası si­gortalı olanlar: 5000 gün● 1.1.2013 – 31.12.2013 arası si­gortalı olanlar: 5100 gün● 1.1.2014 – 31.12.2014 arası si­gortalı olanlar: 5200 gün● 1.1.2015 – 31.12.2015 arası si­gortalı olanlar: 5300 gün● 1.1.2016 ve sonrası sigortalı olanlar: 5400 günBu şartları sağlayan çalışanlar, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan ilgili yazıyı alıp işverene suna­rak işten ayrılabilmekte ve kıdem tazminatını talep edebilmektedir.KIDEM TAZMİNATI TAKSİTLE ÖDENEBİLİR MİKural olarak kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte ödenmelidir.

Ancak işçi­nin de kabul etmesi halinde tak­sitlendirme yapılabilir.Zamanında ödenmemesi duru­munda mevduata uygulanan en yüksek faiz talep edilebilir.Kıdem tazminatında zamanaşımı kaç yıldır?Kıdem tazminatında zamanaşı­mı süresi 5 yıldır.Bu süre iş sözleşmesinin feshe­dildiği tarihten itibaren başlar.Kıdem tazminatı ödenmezse işçi ne yapabilir?7036 sayılı İş Mahkemeleri Ka­nunu ile iş davalarında zorunlu arabuluculuk düzenlemesi geti­rilmiştir.Buna göre kıdem tazminatı ödenmeyen işçi:1 Önce zorunlu arabuluculuk başvurusu yapmalı,2 Anlaşma olmazsa İş Mahke­mesinde dava açmalıdır.Sonuç: 2026’da kıdem tazmina­tında kritik 3 nokta1 Kıdem tazminatının ana şar­tı: en az 1 yıl çalışma + haklı fe­sih/uygun fesih sebebi2 Kıdem tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplansa da ta­van uygulanır3 Kıdem tazminatında gelir ver­gisi yoktur, sadece binde 7,59 damga vergisi kesilir.Odatv.com