Haber Detayı
Staj ve çıraklık mağdurları merakla bekleniyordu! Emeklilik geliyor
Staj ve çıraklık sigortası nedeniyle emeklilik hakkı elde edemeyen milyonlarca çalışan için umut ışığı yeniden gündemde. SGK Uzmanı Emin Yılmaz, yaptığı açıklamalarda, staj ve çıraklık mağdurlarının yaşadığı hak kayıplarını, geriye dönük borçlanma ihtimalini ve olası düzenleme senaryolarını tüm yönleriyle değerlendirdi.
ÇIRAK VE STAJYER KİMLERİ KAPSIYOR?
Emin Yılmaz, çırak ve stajyer kavramlarının 1986 tarihli Mesleki Eğitim Kanunu’nda açık şekilde tanımlandığını belirterek, çırakların meslek öğrenmek amacıyla iş yerlerinde çalışan kişiler olduğunu, stajyerlerin ise mesleki ve teknik eğitim kapsamında uygulamalı eğitim gören öğrencilerden oluştuğunu ifade etti.Bu gruplar SGK’ya kayıtlı olmalarına rağmen yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına tabi tutuluyor.NEDEN EMEKLİ OLAMIYORLAR?
Yılmaz’a göre mağduriyetin temel nedeni, staj ve çıraklık dönemlerinde uzun vadeli sigorta primlerinin yatırılmaması.
Emekliliğe esas olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri bu süreçte ödenmediği için, staj ve çıraklık başlangıç tarihleri emeklilikte sigorta girişi olarak kabul edilmiyor.
Bu durum özellikle 8 Eylül 1999 öncesi çalışanlar için ciddi hak kayıplarına yol açıyor.1,9 MİLYONDAN FAZLA KİŞİ ETKİLENİYOR SGK’nın yayımladığı 2026 Ocak bültenine ve 2025 Ekim verilerine göre, Türkiye genelinde 1 milyon 393 bin stajyer ve kursiyer, 590 binin üzerinde çırak bulunuyor.
Toplamda 1,9 milyondan fazla kişi, staj ve çıraklık sigortası nedeniyle emeklilik hakkından yararlanamıyor.
Kesin rakamların ise SGK kayıtlarında yer aldığı ifade ediliyor.EYT’DE NEDEN KAPSAM DIŞI KALDILAR?
EYT düzenlemesiyle yaklaşık 4,8 milyon kişi emeklilik hakkı elde ederken, stajyer ve çıraklar kapsam dışında bırakıldı.
Emin Yılmaz, bu durumun bütçe dengeleri, maliyet-etki analizleri ve siyasi tercihler gibi birçok faktöre bağlı olabileceğini söyledi.GERİYE DÖNÜK BORÇLANMA MÜMKÜN MÜ?
En çok merak edilen başlıklardan biri olan geriye dönük borçlanma konusunda Yılmaz temkinli konuştu.
Teknik olarak bunun mümkün olmadığını belirten SGK Uzmanı, ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde çıkarılacak yeni bir yasal düzenleme ile bu konunun çözülebileceğini ifade etti.
Geçmişte benzer bir uygulamanın Turgut Özal döneminde hayata geçirildiğini de hatırlattı.GELECEKTE DÜZENLEME İHTİMALİ VAR MI?
Emin Yılmaz’a göre Türkiye’nin sosyal devlet anlayışı ve geçmişte yapılan borçlanma düzenlemeleri, staj ve çıraklık konusunda da ilerleyen yıllarda bir adım atılabileceğine işaret ediyor.
Doğum borçlanması ve askerlik borçlanmasında zamanla yapılan esnekliklerin, bu alanda da örnek teşkil edebileceğini vurguladı.“ÇIRAK VE STAJYERLER GELECEĞİMİZDİR” Mesleki eğitimin önemine dikkat çeken Yılmaz, dijitalleşen dünyada ara eleman ihtiyacının arttığını, bu nedenle meslek liseleri ve meslek yüksekokullarının desteklenmesi gerektiğini söyledi.Çırak ve stajyerlerin sistemin dışına itilmemesi gerektiğini belirtti.STAJYER VE ÇIRAKLARA HAYATİ TAVSİYE Emin Yılmaz, stajyer ve çıraklara haklarını bilmeleri ve talep etmeleri çağrısında bulundu.
Sosyal güvenlik haklarının kişiye otomatik olarak bildirilmediğini vurgulayan Yılmaz, demokratik yollarla ve sivil toplum kuruluşları aracılığıyla hak arayışının sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
