Birleşmiş Milletler'de iflas alarmı: Ülkelere aidatlarını eksiksiz ve zamanında ödeme çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, örgütün ciddi bir mali krizle karşı karşıya olduğunu belirterek üye ülkelere zorunlu aidatlarını eksiksiz ve zamanında ödeme çağrısı yaptı.

Guterres, mevcut gidişatın sürmesi halinde BM’nin yıl ortasında nakit sıkıntısına düşebileceği uyarısında bulundu.“Yıl ortasında paramız bitebilir” BM Genel Sekreteri, bazı üye ülkelerin zorunlu katkı paylarını hiç ödemediğini, bazılarının ise ödemeleri geciktirdiğini vurguladı.

Bu durumun örgütte kronik bütçe sorunlarına yol açtığını belirten Guterres, işe alımların durdurulduğunu ve kapsamlı bütçe kesintilerinin gündeme geldiğini ifade etti.

Guterres’e göre, tahsilatlarda ciddi bir iyileşme sağlanmazsa BM’nin düzenli bütçe nakit akışı temmuz ayında tükenebilir.“Ya yükümlülükler yerine getirilecek ya da kurallar değişecek”Üye ülkelere gönderdiği mektupta sert ifadeler kullanan Guterres, “Ya tüm üye ülkeler yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirir ya da yaklaşan mali çöküşü önlemek için finansal kurallarımızı köklü biçimde gözden geçirmek zorunda kalırız” dedi.Trump yönetimiyle artan gerilimGuterres’in çıkışı, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin son aylarda bazı BM kuruluşlarına sağlanan fonları azaltması, bazı zorunlu katkıları ise reddetmesi ya da ertelemesinin ardından geldi.

Trump, BM’nin rolünü ve önceliklerini sık sık eleştirirken, bu tutum Washington ile BM arasındaki gerilimi daha da artırdı.Güvenlik Konseyi tıkanmış durumdaBM’nin en güçlü organı olan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde veto yetkisine sahip ABD, Rusya ve Çin arasındaki siyasi çekişmelerin, Konsey’in etkinliğini büyük ölçüde felç ettiği belirtiliyor.

Bu tablo, örgütün hem siyasi hem de mali anlamda manevra alanını daraltıyor.1,6 milyar dolarlık açık150’den fazla ülke aidatlarını ödemiş olmasına rağmen BM, 2025 yılını 1,6 milyar dolarlık ödenmemiş katkı payıyla kapattı.

Bu rakam, bir önceki yılın iki katından fazla.

Guterres, bu açığın örgütü “yapısal mali risklere” açık hale getirdiğini vurguladı.“Kafkaesk bir döngü”BM’nin bir diğer sorunu ise kullanılmayan fonların üye ülkelere geri ödenmesi yükümlülüğü.

Guterres bu durumu, “Var olmayan parayı geri vermemiz beklenen Kafkaesk bir döngünün içindeyiz” sözleriyle tanımladı.Son yıllık konuşmasında sert tablo çizdi2026 sonunda görevini bırakmaya hazırlanan Guterres, son yıllık konuşmasında dünyayı “kendini sabote eden jeopolitik bölünmeler ve açık uluslararası hukuk ihlalleriyle” tanımladı.

Genel Sekreter, mali krizin çözülmemesi halinde BM’nin onaylanan programlarını bile tam olarak uygulayamayabileceği uyarısını yineledi.