Haber Detayı
Kira ödemekte zorlananlar için yeni çözüm
Yükselen kira fiyatları ve derinleşen konut krizi, İngiltere’de binlerce kişiyi terk edilmiş karakol, hastane ve ofis binalarında yaşamaya zorluyor; “mülk bekçiliği” adı verilen bu sistem, barınma sorununa geçici bir çözüm sunuyor.
İngiltere’de artan kira fiyatları ve derinleşen konut krizi, binlerce kişiyi alışılmadık bir barınma yoluna yöneltti. “Mülk koruyuculuğu” (property guardianship) olarak adlandırılan sistem kapsamında vatandaşlar; terk edilmiş polis karakolları, eski hastaneler, kullanılmayan ofis binaları ve boş kamu yapılarında yaşamayı kabul ediyor.
Bu yöntemi tercih edenler, klasik kiracılardan farklı olarak kira sözleşmesi yerine 28 günlük yenilenen bir “kullanım izni” ile binalarda kalıyor.
Aylık ödenen bedeller piyasa kiralarının oldukça altında olsa da, sistem ciddi belirsizlikler ve sınırlı hukuki haklar içeriyor.
Uzmanlara göre İngiltere genelinde boş durumda bulunan yaklaşık 754 bin mülkün önemli bir bölümü bu yöntemle kullanılabilir.
Mülk sahipleri, binaların işgal edilmesini ve vandalizmi önlemek için koruyucularla çalışırken, barınma arayanlar da yüksek kiralara alternatif bulmuş oluyor.
Ancak sistemin ciddi kısıtları bulunuyor; Çocuk yasağı, misafir sınırlamaları, her an tahliye riski, kiracılara tanınan yasal hakların büyük kısmının geçerli olmaması.
Koruyucular, bakım ve onarım talep edemiyor; denetimler ise önceden haber verilmeksizin yapılabiliyor.
Mülk sahipleri genellikle bir güvenlik firması ya da mülk koruyuculuğu şirketi aracılığıyla uygun kişileri seçiyor.
Kiracılardan farklı olarak koruyucular standart kira sözleşmesi imzalamıyor ve aylık kira ödemiyor.
Bunun yerine genellikle 28 günlük yenilenen bir lisans sözleşmesi imzalayıp “kullanım bedeli” ödüyorlar.
İngiltere’de mülk koruyucularının sayısının 5 bin ile 10 bin arasında olduğu tahmin ediliyor.
Ülkede 754 binden fazla boş bina var.
Uzmanlara göre bunların önemli bir bölümü geçici barınma için kullanılabilir.
Ancak eleştirmenler, bu sistemin “iki sınıflı bir barınma düzeni” yarattığını ve yeterince denetlenmediğini savunuyor.
Hukuk uzmanları, daha sıkı düzenleme ve denetim çağrısı yapıyor.
Uzmanlara göre mülk koruyuculuğu konut krizini tek başına çözemez; ancak yüksek kiralar karşısında geçici ve uygun maliyetli bir “ara çözüm” olabilir.
