Matlı: Gümrük Birliği güncellenmezse yapısal kırılma kaçınılmaz

Bursa Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, Avrupa Birliği ile Hindistan arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) Türkiye’nin ihracat ve üretim dengeleri üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirdi. 1996’dan bu yana yürürlükte olan Gümrük Birliği’nin, küresel ticaretteki dönüşüme ayak uyduramadığını vurgulayan Matlı, özellikle AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı kapsamlı anlaşmaların Türkiye aleyhine asimetrik sonuçlar doğurduğunu ifade etti.İhracat rakamları riskin boyutunu gösteriyorMatlı, Türkiye ihracatının Avrupa Birliği’ne yüksek bağımlılığının, AB pazarında yaşanacak her yapısal değişikliği kritik hâle getirdiğini söyledi. 2025’te Türkiye’nin toplam ihracatının 273,4 milyar dolar olduğunu, bunun 116,9 milyar dolarının AB ülkelerine yapıldığını belirtti.

Bursa özelinde ise tablo daha hassas: 17,9 milyar dolarlık ihracatın 12 milyar dolardan fazlası AB pazarına yönelmiş durumda.

Bu veriler, AB ile ilişkilerde oluşabilecek bir dengesizliğin sanayici ve ihracatçıya doğrudan yansıyacağını ortaya koyuyor.Hint ürünlerinin tek taraflı girişi rekabeti zorluyorAB-Hindistan STA’sının, Hindistan menşeli ürünlerin AB üzerinden Türkiye pazarına gümrüksüz girişini kolaylaştırdığına dikkat çeken Matlı, bunun yerli üretici açısından ciddi bir rekabet baskısı yarattığını belirtti.

Düşük iş gücü maliyetleri ve yüksek üretim kapasitesiyle öne çıkan ülkelerin avantaj kazanırken, Türk üreticisinin aynı pazarlara erişimde daha fazla engelle karşılaştığını söyledi.

Bu asimetrinin iç pazar dengelerini bozduğunu ve rekabet gücünü zayıflattığını vurguladı.Matlı, Ticaret Bakanlığı’nın Gümrük Birliği kaynaklı sorun başlıklarına ilişkin yürüttüğü temasları olumlu bulduklarını ifade ederken, sürecin hızlandırılmasının üreticinin korunması için kritik olduğunu dile getirdi.Çözüm tam entegrasyonla güncellemeGümrük Birliği’nin artık ertelenemez biçimde güncellenmesi gerektiğini belirten Matlı, modernizasyonun tarım, hizmetler ve yatırımların yanı sıra ulaştırma kotaları, vize serbestisi, dijital dönüşüm ve Yeşil Mutabakat uyumunu kapsaması gerektiğini söyledi.

Aksi hâlde Türkiye–AB ticaretinde yapısal bir kırılmanın kaçınılmaz olacağını vurgulayan Matlı, “Türkiye’nin AB ticaret ağlarına tam entegrasyonu bir tercih değil, ekonomik sürdürülebilirlik için zorunluluktur” dedi.