Haber Detayı
Anadolu’da Kuzey Işıkları İlk Kez Kitaplaştı
Prof. Dr. Nafiz Maden, 10 yıllık çalışmayla milattan sonra 333’ten günümüze Anadolu’daki kuzey ışıklarını 'Anadolu’da Kuzey Işıklarının Dansı' kitabında topladı.
Anadolu’da Kuzey Işıkları İlk Kez KitaplaştıGümüşhane merkezli çalışma, Türkiye'de görülen kuzey ışıklarını kapsamlı bir biçimde kayıt altına aldı.
Gümüşhane Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof.
Dr.
Nafiz Maden, yaklaşık 10 yıllık bir araştırmanın ardından 'Anadolu’da Kuzey Işıklarının Dansı' adlı kitabı tamamladı.Tarihsel veriler ve kapsamlı veri tabanı2016 yılından bu yana yürütülen çalışmalar sonucu, milattan sonra 333 yılına kadar uzanan gözlemlerden hareketle, Anadolu'ya özgü ilk kapsamlı kuzey ışıkları veri tabanı oluşturuldu.
Prof.
Dr.
Maden, Doğu Romalı ve Bizanslı tarihçilerin bu doğa olayını kroniklerinde kaydettiğini, İstanbul başta olmak üzere Urfa ve Adana gibi şehirlerde ilk ve orta çağ dönemlerinde fecr-i şimali gözlemlerinin bulunduğunu aktardı.Bu gözlemlerin dönem davranışlarına göre çoğunlukla kıyamet, savaş ve büyük felaketler ile ilişkilendirildiğini belirten Maden, Bizanslı tarihçi Kritovulos’un eserinde Fatih Sultan Mehmet’in doğumu ve tahta çıkışı sırasında fecr-i şimali olayına dair anekdotların yer aldığını vurguladı.
Ayrıca 1453 öncesine dair anlatımların da mevcut olduğu ifade edildi.Cumhuriyet dönemi kayıtları: 1938 ve 1940 olaylarıProf.
Dr.
Maden, Cumhuriyet dönemine ait önemli belgelerin Kandilli Rasathanesi arşivlerinde yer aldığını söyledi. 26 Ocak 1938 tarihli geniş çaplı bir fecr-i şimali olayında, Kandilli müdürü Fatin Gökmen bu olayı olağanüstü bir doğa olayı olarak nitelendirmiş, bunun Türkiye'de görülmesinin beklenmediğini belirtmiştir.
Aynı dönemde Kelkit'te halkın olayı izlediğine dair haberler ve 4 Şubat'ta Doğu Gazetesi'nde yayımlanan kayıtlar bulunuyor.1940 yılında görülen olaylar ise Türkiye’nin birçok il ve ilçesinde gözlemlendi.
Kandilli Rasathanesi'nin Milli Eğitim müdürlüklerine yazdığı yazılar, Şebinkarahisar Kaymakamlığı ile Gümüşhane, Tokat ve Elazığ Milli Eğitim Müdürlüklerine ait resmi belgeler arşivde yer alıyor.
Özellikle Gümüşhane İl Milli Eğitim Müdürü'nün, kuzey kutbunda görülen olgunun güney kutbunda da görülüp görülmediğini sorgulayan yazısı dikkat çekiyor.1940 gözlemleri yalnızca il merkeziyle sınırlı kalmadı; Hamsiköy, Torul, Kelkit, Bayburt ve Kale Bucağı gibi bölgelerde de kayıtlara geçti.
Maçka’da telefon santrallerinin devre dışı kaldığına dair bilgiler ve Zigana Karakolu’ndaki askerlerin gökyüzündeki kızıllığı yangın zannedip Torul ile Gümüşhane’yi aradığı kayıtlar, söz konusu olayın şiddetli bir güneş fırtınasından kaynaklandığını işaret ediyor.Prof.
Dr.
Nafiz Maden'in çalışması, Anadolu coğrafyasında tarih boyunca gözlemlenen kuzey ışıklarını bilimsel ve belgesel bir perspektifle bir araya getirerek alanında ilk kapsamlı kaynaklardan birini ortaya koyuyor.
GÜMÜŞHANE’DE PROF.
DR.
NAFİZ MADEN, MİLATTAN SONRA 333 YILINDAN GÜNÜMÜZE ANADOLU TARİHİNDE YAZILI BELGELERE YANSIYAN KUZEY IŞIKLARINI 10 YILLIK ÇALIŞMAYLA KAYIT ALTINA ALDI.
