Sudan'da HDK'nin yaklaşık 2 ay kuşatma altında tuttuğu şehirdeki halk yaşadıklarını anlattı

EL MUHAMMED EMİN CANİK/AHMED SATTİ - Sudan'ın orta kesiminde yer alan Cezira eyaletine bağlı el-Hilaliye şehri sakinleri, ordu ile çatışan Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) şehri yaklaşık 2 ay kuşatma altında tutarak yağmaladığını ve su kuyularını dahi zehirlediğini söyledi.Başkent Hartum'da 15 Nisan 2023'te başlayan çatışmalar, ülkenin farklı noktalarına sıçradı.HDK, Aralık 2023'te, ülkenin orta kesimlerinde "tahıl ambarı" olarak bilinen Cezira eyaletinin merkezi Vad Medeni'ye girdi.Eyalette yayılan HDK unsurlarının sivil halka yönelik ihlallerde bulunduğu, bazı şehirleri kuşattığı, bazı köylerde katliamlar yaptığı, yiyecekleri ve suları zehirlediği aktarıldı.Cezira'nın doğusundaki Hilaliye sakinleri de HDK'nin bu uygulamalarına maruz kaldı.Hilaliye sakinleri ve yerel kaynaklara göre, HDK mensupları, Hilaliye'de bir komutanlarının taraf değiştirip Sudan ordusuna katılması nedeniyle şehirden intikam almak istedi.İki noktada yaklaşık 2 ay kuşatmaHilaliye'ye kalabalık bir şekilde baskın yapan HDK, yağma ve zehirleme gibi ciddi eylemlere imza attı.HDK, Hilaliye'nin merkezindeki halkı şehrin 2 noktasında yaklaşık 2 ay boyunca kuşatma altında tuttu.Kent sakinleri ve yerel yetkililer, kuşatma süresince yaşadıklarını AA muhabirine anlattı.Hilaliye Kalkınma ve Geliştirme Komitesi Başkanı Muhammed Barakat, "O gece çok sayıda Cancavid (HDK mensubu) geldi, yaklaşık 5 bin kişi.

İnsanların evlerini bastılar.

Evleri yağmaladılar, çaldılar, namusa el uzattılar." dedi."Ne su vardı ne elektrik ne yemek ne içecek ne de abdest alacak su...

Kuşatma yaklaşık iki ay sürdü." diyen Barakat, insanların göç etmek zorunda kaldığını kaydetti.Barakat, "Amaçları belliydi; tam anlamıyla intikam almak.

Ne insan onuru kaldı ne küçüklere merhamet ne büyüklere merhamet.

Amaç, sivillerden intikam almaktı." ifadelerini kullandı.Çoğu zehirlenerek 2 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğine işaret eden Barakat, oğlu dahil ailesinden en az 20 kişinin öldüğünü kaydetti.Kent sakini Samah Mirgani Barakat da HDK mensupları Hilaliye'ye girmeye başladıklarında, sokakta kimsenin kalmadığını söyledi.Evlere duvarlardan atlayıp baskın yaptıklarını belirten Barakat, "Sabah ansızın içeri girdiler.

Altın ve paraların yerini sordular.

Arama yapmaya başladılar.

Onlara hiçbir şeyimiz olmadığını söyledik.

İlk gün aradılar ve çıktılar.

Televizyonları, hafif eşyaları, arabaya sığan her şeyi alıp götürdüler." diye konuştu.Barakat, eşinin HDK saldırılarında öldüğünü, iletişimdeki aksaklıklar nedeniyle bir gün sonra öğrendiklerini belirtti.Kuşatma altında yaşadıklarına ilişkin Barakat, "Kuşatma çok ağırdı.

Giriş-çıkışa izin vermiyorlardı.

Bir süre sonra ordu girdi ve kuşatma kırıldı.

Ondan sonra insanların hayatı yavaş yavaş normale dönmeye başladı." dedi.Zaman mevhumunu yitirdiklerini anlatan Barakat, "Saat yok, telefon yok.

Namaz vakitlerini sadece güneşin gölgesinden tahmin ediyorduk.

Evde namaz kılıyorduk.

Sudan ordusunun gelişinin ardından camiler yavaş yavaş açıldı, insanlar geri dönmeye, hayat yeniden canlanmaya başladı." ifadelerini kullandı."Biz masum insanlarız, hiçbir şey yapmadık"Nadiya el-Amin de oğlu ve kızlarıyla Hartum'dan dönerken HDK tarafından yolda durdurulduklarını dile getirdi.HDK mensuplarının arabaya ateş açarak oğlunu elinden ve karnından vurduklarını anlatan Amin, oğlunun, gözlerinin önünde hayatını kaybettiğini söyledi.Amin, HDK mensuplarının evleri yağmaladığını belirterek "Kızlarımın altınlarını aldılar.

Kızlarım yurt dışında, emanet bırakmışlardı.

Hepsini aldılar.

Ev yapmak için biriktirilen paraları aldılar.

Biz masum insanlarız, hiçbir şey yapmadık.

Ayaklarımıza ateş ettiler, tehdit ettiler, elbiseleri aldılar, evi tamamen boşalttılar." diye konuştu.HDK mensuplarına "Bunu bize neden yapıyorsunuz?" dediğini aktaran el-Amin, "Daha fazlasını da yaparız." cevabını aldığını ifade etti."Gerçek bir trajedi yaşadık"Hilaliye sakinlerinden Et-Tirefi Yusuf İmameddin, "Gerçek bir trajedi yaşadık." diyerek HDK mensuplarının zehirlediği su kuyusunu gösterdi.İmameddin, suların zehirlenmesi nedeniyle çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini ve hastalandığını belirtti.Civardaki evlere işaret eden İmameddin, "Bu evler şu an tamamen boş, sahiplerinin hepsi öldü.

HDK kuşattı, vurdu, öldürdü, yağmaladı ve her şeyi yaptı." dedi.Cezira Eyaleti Valisi et-Tahir İbrahim el-Hayr, HDK'nin eyalette çocukları zorla silah altında aldığını ve Hilaliye'de 1200'den fazla kişinin zehirlenme sonucu hayatını kaybettiğini söylemişti.Sudan'daki çatışmalarSudan, 15 Nisan 2023'ten bu yana ordu ile HDK arasında şiddetli çatışmalara sahne oluyor.Dünyanın en kötü insani krizlerinden birine yol açan bu çatışmalar, on binlerce Sudanlının hayatını kaybetmesine ve yaklaşık 13 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.HDK, ülkenin 18 eyaletinden 5'inin merkezlerini kontrol ederken Sudan ordusu güney, kuzey, doğu ve orta kesimler dahil olmak üzere kalan 13 eyaletin büyük bölümünde ve Hartum'da hakimiyetini sürdürüyor.HDK, çatışmaların başladığı Hartum'da yaklaşık 2 yıl boyunca yayılmıştı.

Evlerin, iş yerlerinin, bankaların yağmalandığı bu süre içerisinde altyapı ciddi şekilde hasar aldı.Ordu güçleri, başlattıkları operasyonlar sonucunda Mayıs 2025'te başkentin tamamında kontrol sağladı.