İsrail Bütçesi Oylaması Ertelendi

İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu hükümeti, Meclis'te 2026 yılı bütçesi için bugün yapılacak oylamayı Ultra-Ortodoks (Haredi) Yahudi öğrencilerin askerlikten muaf tutulmasına ilişkin yasa tasarısı etrafındaki anlaşmazlıklar nedeniyle erteledi.İsrail Meclisi Koalisyon Grup Başkanı Ofir Katz, 2026 yılı bütçesi için yapılacak ilk meclis oylamasının çarşamba gününe ertelendiğini duyurdu.Hükümetin bütçe için en geç 31 Mart'a kadar meclisten onay alması gerekiyor.

Bütçenin ilk onayı ve nihai onayı arasında en az 60 gün olması şartı bulunuyor.

Bütçenin İsrail Meclisi'nden geçmemesi halinde 3 ay içinde erken seçime gidilecek.Netanyahu, bütçenin geçmesi için koalisyon ortağı olan ve dindar Yahudilerin askerlikten muaf tutulmasını öngören yasanın çıkarılması için baskı yapan "Haredi" partilerinin desteğine ihtiyaç duyuyor.The Times of Israel gazetesine konuşan Ultra-Ortodoks (Haredi) Şas Partisi yetkilileri, erteleme kararının Tevrat okulunda (Yeşiva) okuyan Haredi öğrencilerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasına ilişkin Netanyahu hükümeti ile Haredi partiler arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklandığını vurguladı.Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisinden üst düzey bir yetkilisi ise iki meselenin birbiriyle doğrudan bağlantılı olduğunu doğrulayarak askerlikten muafiyet tasarısında ciddi sorunlar olduğunu ifade etti.Meclis Dışişleri ve Savunma Komitesi üyesi Moshe Tur-Paz ise Haredi partilerin İsrail Dış ilişkiler ve Savunma Komitesi hukuk danışmanının yasa tasarısını onaylamasını istediğini söyledi.İsrail basını, Haredi partilerin temsilcileriyle askerlikten muafiyet yasası üzerine dün gece yapılan uzun müzakerelerden de bir sonuç çıkmaması üzerine erteleme kararının alındığını aktardı.Netanyahu'nun bütçe-askerlikten muafiyet yasası krizini aşma çabasıİsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçmemesi halinde ülkeyi erken seçime götürecek yıllık bütçe oylamasında Ultra-Ortodoks partilerin olası boykotunu engelleme çabasıyla gün içinde acil toplantı gerçekleştirdi.İsrail basınına göre, Başbakan Netanyahu ile olağanüstü toplantıya aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Ultra-Ortodoks Şas Partisi lideri Aryeh Deri ve Birleşik Tevrat Yahudiliği bünyesindeki Degel HaTorah Partisi lideri Moşe Gafni katıldı.Daha önce Haredi öğrencilerin askerlikten muaf tutulmasına ilişkin yasa kabul edilmeksizin bütçe lehine oy vermeyeceklerini duyuran Şas ve Degel HaTorah partilerinin liderleriyle yapılan toplantının gergin geçtiği, zaman zaman sert tartışmalara sahne olduğu belirtildi.Yedioth Ahronot gazetesinin haberine göre, tarafların karşılıklı seslerini yükselttiği toplantıda aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, 2026 bütçesinin ancak söz konusu yasa tasarısının şart koşulmaksızın Meclis gündemine getireceğini söyledi.İsrail devlet televizyonu KAN'a göre ise Smotrich, "Ben kimsenin esiri ya da ileri geri savrulan oyuncağı değilim.

Yönetilmesi gereken bir ekonomi var.

Eğer bütçe olmazsa seçime gideriz." ifadelerini kullandı."Askerlik yasası olmazsa seçim olur." yanıtını veren Degel HaTorah lideri Gafni ise Smotrich'in sözlerini "boş tehdit" olarak nitelendirdi.Smotrich, "Harediler bütçeyi destekleme taahhüdü vermezse çarşamba günü bütçeyi getirmem." tehdidinde bulunurken Şas lideri Deriyse konunun "Hahamların kararına bağlı olduğunu, meselenin onlara taşınması gerektiğini" söyledi.Smotrich'ten Netanyahu'ya erken seçim tehdidi iddiasıİsrial'de yayın yapan Kanal 12 televizyonu, aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in toplantı öncesinde Netanyahu'ya bir mesaj göndererek, bütçenin bugün ilk okumadan geçmemesi halinde Meclis'in feshedilmesi gerektiğini bildirdiğini aktardı.İsrail'de ana muhalefet partisi Gelecek Var'ın lideri Yair Lapid ise haftalık grup toplantısında gazetecilere yaptığı açıklamada Smotrich'in Meclis'i feshetme tehdidinin inandırıcı olmadığını daha önce de benzer çıkışlar yaparak geri attığını söyledi.Haredilerin askere alınması tartışmasıİsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik hizmetini yapması gerekirken, Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askerlikten muaf tutulması yıllardır ülkede tartışılıyor.İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğine karar vermişti.Hükümetin askere alınmaya uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkekten 24 binine askerlik celbi gönderdiği, temmuz 2025 itibarıyla 2025-2026 askerlik yılı için "havuz" olarak tanımlanan grubun geri kalanına emir göndereceği kaydedilmişti.Haredilerin askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak bir yasanın çıkarılmaması nedeniyle Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Haredi koalisyon ortakları hükümetten istifa ettiğini açıklamış, meclis oturumlarını boykot etmeye başlamıştı.