Yapay zeka, klasik müziğin ruhunu yakalayabilir mi?

Ekim 2021’de Beethoven Orchestra Bonn, Beethoven’ın tamamlanmamış 10. senfonisinin ilk bölümünü seslendirdi.

Bu eser, yapay zekanın yardımıyla tamamlandı.

Bilgisayar bilimcileri, müzik tarihçileri, müzikologlar ve bestecilerden oluşan bir ekip, “Beethoven AI” adlı sistemi geliştirdi.

Bu sistem, Beethoven’ın müzikal tarzını ve hayatını analiz etmek üzere eğitildi.

Eğitim sürecinde, bestecinin 10. senfoniye ait geride bıraktığı eskizler temel alındı.

Bunun yanı sıra Johann Sebastian Bach gibi, Beethoven’ın hayatı ve eserleri üzerinde önemli etkisi olan bestecilerin çalışmaları da incelendi.

Amaç, Beethoven’ın yazmış olabileceği müziği olabildiğince gerçeğe yakın biçimde üretmekti.Beethoven’ın 10. senfonisi ve yapay zeka deneyiBeethoven AI, tıpkı ChatGPT gibi, çıktılar üretmek için çalışan bir yapay zeka kompozisyon sistemi.

Makine öğrenimi ve algoritmalar aracılığıyla müzikal verileri ve kalıpları analiz ediyor, ardından verilen girdilere dayanarak yeni müzikler üreten üretici modeller kullanıyor.

Bu nedenle yapay zeka aracı, uzman ekip tarafından gerekli tüm bilgilerle donatıldı.

Böylece müziği anlayabilmesi, bağlam kurabilmesi ve nihayetinde Beethoven’ın yazabileceği türden bir eser ortaya koyabilmesi hedeflendi.Bu gelişme, her geçen gün daha da önem kazanan kritik bir soruyu gündeme getiriyor.

Teknoloji yaratıcılığı başlatabilecek noktaya geldiyse, klasik müzik dünyasında insana özgü olan ne kaldı?

Yapay zeka, bestelemek, yorumlamak, duyguları aktarmak ya da bestecinin vermek istediği mesajı iletmek için gereken hassasiyeti ve insanlığın yerini alabilir mi?Klasik müziğin tarihsel dönüşümüKlasik müzik, tarih boyunca niş bir alan olarak var oldu.

Koro müziğinden sonra, kiliselerde doğdu ve doğal bir devam niteliği taşıdı.

Ancak uzun yıllar boyunca yalnızca ayrıcalıklı kesimler, yani soylu kökene sahip olanlar ya da müzikle bağı bulunan aileler, bir enstrümana veya kompozisyona hayatlarını adayabildi.

Aynı şekilde, klasik müziği dinleme ayrıcalığı da büyük ölçüde aristokrasiyle sınırlıydı.Zamanla, küreselleşmenin ve bilginin yaygınlaşmasının etkisiyle klasik müzik daha geniş kitlelere ulaştı.

Bugün dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan bu müzikten keyif alabiliyor.

Spotify ve YouTube gibi dijital platformlar, tarih boyunca üretilmiş sayısız beste ve kayda erişim imkanı sunarak klasik müziği demokratikleştirdi.

Aynı zamanda sosyal medya, geleneksel ya da yenilikçi sanatçıların kendi yorumlarını paylaşmasına olanak tanıyor.

Paganini’nin Campanella eserinin klasik bir yorumu ya da Vivaldi’nin Dört Mevsim’inin trap uyarlaması, bu dönüşümün dikkat çekici örnekleri arasında yer alıyor.Klasik müzik endüstrisinde teknoloji ve yapay zekaModern teknolojilerin devreye girmesi, klasik müzik endüstrisi için hızla değişen dünyada güncelliğini koruyabilmek adına önemli bir fırsat yarattı.

Berlin Filarmoni Orkestrası, kullanıcıların çok sayıda kayda ve isteğe bağlı içeriğe erişebildiği dijital bir konser salonu platformu hayata geçirdi.

Benzer şekilde Philharmonia Orchestra, sanal gerçeklik teknolojisini kullanarak izleyicilere sahnede, müzisyenlerin arasında konser deneyimi yaşatan sürükleyici projeler sunuyor.Ancak bu yeni teknolojiler aynı zamanda bir meydan okuma anlamına geliyor.

Özellikle yaratıcı endüstrilerde, insan yaratıcılığının geleceğine dair endişeleri de beraberinde getiriyor.

Klasik müzik dünyası da bu tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Türk piyanist Ayşe Deniz Gökçin, yapay zekayı kullanarak ikonik bestecilerin eserlerini düzenliyor.

Bu eserler, modern müzik trendlerine uyarlanıyor ya da bestecilerin bugün yaşasalardı üretebilecekleri formlar üzerinden yeniden şekillendiriliyor.

Bu durum, kendi seslerini oluşturmak isteyen çağdaş bestecilerin geri planda kalma riskini de beraberinde getiriyor.Yapay zeka dost mu tehdit mi?Yapay zeka ile tamamlanan bir senfoniden, orkestranın tam ortasında konser dinleme deneyimine ya da favori bir besteciyi modern ve kişiselleştirilmiş bir tarzda dinleyebilme imkanına kadar teknoloji, klasik müzik endüstrisine pek çok avantaj sunuyor.

World Journal of Advanced Research and Reviews tarafından yayımlanan “Music Composition with AI” başlıklı bir çalışma, yapay zeka teknolojilerinin verimliliği ve erişilebilirliği artırabileceğini, tarihi eserleri koruyup geliştirebileceğini ve performans ile eğitim alanında yeni imkanlar sunabileceğini ortaya koyuyor.