40 milyarlık araziler Çinlileri bekliyor

Türkiye uzun yıllardır otomotiv sektöründe gerçek bir yatırım ala­madı.

Hatta gelinen son bir­kaç yılda mevcut yatırımlar, gerek küresel kararlar gerek­se dünyada yaşanan jeopolitik riskler karşısında Türkiye’den gitti.

Burada yeni bir sayfa aç­mak isteyen Türkiye, yatırım tarafında kapıları sonuna ka­dar açsa da özellikle Uzak Do­ğu’dan tam bir geri dönüş ala­madı.

Otomotiv sanayisinde Çinli üreticilerin son yıllar­daki agresif tavırları sektörü tüm dünyada yeniden şekil­lendirirken, bir anlamda yatı­rım savaşları da başladı.

Özel­likle Türkiye otomotiv sana­yisinde Çinli üreticilerle yeni bir yatırım döneminin başla­ması beklenirken, bu durum son iki yıldır yüksek sesle de dile getiriliyor.

Elektrikli ve içten yanmalı araç yatırımla­rı için Manisa ve Samsun’da organize sanayi bölgelerinde (OSB) tahsis edilen geniş ara­ziler, bugün itibarıyla yaklaşık 40 milyar liralık bir ekonomik değeri temsil ediyor.

Hatta Samsun’da Chery’nin yapaca­ğı yatırıma ilişkin tahsis edi­len arsanın bile başka firmala­ra verilmesi gündemde.Ayrılan parseller 40 milyar TL eşiğine yaklaştıSamsun’un Tekkeköy’de­ki Yeni Organize Sanayi Böl­gesi’nde yaklaşık 1,2 milyon metrekare büyüklüğünde bir alan Chery yatırımı için ay­rıldı.

Hatta yaklaşık 10 ay ön­ce TBMM Plan ve Bütçe Ko­misyonu Başkanı ve Samsun Milletvekili Mehmet Muş, bölgede incelemelerde bu­lunmuş, “Türkiye gündemin­deki yabancı yatırımcının da burada yeri ayrılmış vaziyet­te” demişti.

Samsun OSB’de firmalara tahsis edilen sana­yi parsellerinin güncel met­rekare karşılığı yaklaşık 5 bin TL seviyesinde bulunurken, bu çerçevede Chery için ayrı­lan alanın toplam piyasa değe­ri yaklaşık 6 milyar TL’ye ula­şıyor.

Manisa OSB’de sanayi parsellerinde metrekare birim fiyatı yaklaşık 21 bin TL sevi­yesinde bulunurken, BYD için tahsis edilen 1,6 milyon met­rekarelik alanın toplam piyasa değeri bu hesaplamayla yakla­şık 33,6 milyar TL’ye karşılık geliyor.

Böylece iki Çinli üre­tici için ayrılan sanayi parsel­lerinin toplam ekonomik bü­yüklüğü 40 milyar TL eşiğine yaklaşmış durumda.Gümrük avantajları cazip kılıyorKulislerde konuşulanlara göre, özellikle Samsun’daki bu büyük ölçekli parselin baş­ka küresel otomotiv ya da tek­noloji firmalarına açılması da seçenekler arasında.

Özel­likle Avrupa pazarına yakın­lık, gümrük avantajları ve iç pazar potansiyeli, Türkiye’yi Çinli üreticiler kadar başka Asyalı ve Avrupalı markalar için de cazip kılıyor.BYD’de planlanan hedef 2026Manisa OSB’de Çinli elektrikli araç devi BYD için ayrılan alan, Türkiye’nin bugüne kadar otomotivde gördüğü en büyük yatırım vaatlerinden birine ev sahipliği yapacak şekilde planlandı.

Hatta bu bölgede yıllar önce Volkswagen’in üretim yapacağı defalarca konuşulmuş, ancak deyim yerindeyse “top hep direkten dönmüştü”.

Taraflar arasında yapılan anlaşma, 8 Temmuz 2024’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde BYD Yönetim Kurulu Başkanı Wang Chuanfu tarafından imzalandı.

Açıklanan çerçevede yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım, yıllık 150 bin adet üretim kapasitesi ve binlerce kişilik istihdam yapılacağı da aktarılanlar arasındaydı.

Aradan geçen sürede BYD cephesinden yatırımı rafa kaldırdığına dair resmi bir açıklama gelmiş değil; ancak yatırımın hâlen “niyet ve planlama” aşamasında kalması beklentileri sınırlı tutuyor.

Fabrikanın 2026 sonunda faaliyete geçeceği belirtiliyor.Chery’den resmi bir açıklama yapılmadıChery adına tahsis edilen Samsun OSB'deki arazi, otomobil fabrikası kurulabilecek tüm altyapıya sahip.

Buna karşın en baştan beri Chery'den net bir yatırım takvimi paylaşılmış fakat Türkiye her fırsatta vurgulanıyor.

Mart 2025’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Samsun’da gerçekleştireceği dev yatırım için Chery International Başkanı Zhang Guibing’e teşekkür belgesi verilmişti.

Chery’nin yatırım iddiası, üretim tesisi planları ve kamuoyu açıklamalarıyla gündeme geldi“Yerimiz çok güzel, başkalarına verebiliriz”Samsun’un uluslararası ve ulusal yatırımcılar için cazibe merkezi hâline geldiğini vurgulayan Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, Chery için tüm eksiklikleri giderilen alanın yatırımcının kararını beklediğini söyledi.

Doğan, “Chery gelirse kendileri için de bir kazanç olur.

Gelmezse kendileri bilir.

Bizim yerimiz çok güzel.

Başka firmalara da verebiliriz” diye konuştu.

Doğan, “Samsun, bugün 1 milyon 200 bin metrekarelik bir alana gelebilecek bir yabancı otomotiv şirketine tahsis yaptı.

Bununla alakalı dört elektrik hattı istendi, elektrik hatlarını çektik.

SASKİ’nin içme suyuyla alakalı vermesi gereken tüm taahhütleri verdik.

Samsun olarak uluslararası bir yabancı otomotiv firmasının gelmesiyle alakalı yapmamız gereken her şeyi; valilik, büyükşehir belediyesi ve bakanlığımızla birlikte yaptık.

Bu saatten sonrası ülkeler arasındaki anlaşmalar, ticari birliktelikler ve ülkelerin vereceği kararlara bağlı” dedi.1 milyar dolarlık üretim tesisi● BYD, Manisa OSB’de yaklaşık 1 milyar dolarlık otomobil üretim tesisi kuracağını paylaşmıştı.● Manisa’da yılda yaklaşık 150– 200 bin araç üretebilecek bir üretim tesisi ve AR-GE merkezi kurmayı taahhüt etti.● Şirket, Türkiye’de fabrika kurma taahhüdü karşılığında elektrikli ve hibrit araçlara getirilen ek gümrük vergisi gibi bazı vergisel avantajlardan muaf tutuldu.Yıllık 200 bin adetlik kapasiteChery’den yatırım konusunda ve detayları hakkında net bir açıklama yapılmadı.

Ancak gündeme gelen iddialara göre:● Planlanan yatırım 1 milyar dolar seviyesinde olacak.● Kurulacak alan 1,2 milyon metrekare.● Yıllık üretim kapasitesi 200 bin adet.● Bu yatırımla 5 bin kişiye kadar istihdam planlanıyor.