TBMM İmralı tutanaklarını yayımladı: Üç milletvekilinin Abdullah Öcalan'la görüşmesinde neler konuşuldu?

TBMM, üç milletvekilinin 24 Kasım'da İmralı Cezaevi'nde PKK lideri Abdullah Öcalan ile yaptığı görüşmenin tutanaklarını yayımladı.Görüşmenin detayları Meclis'in internet sitesinde, İmralı Yüksek Güvenlikli Cezaevi Görüşme Tutanağı başlığıyla kamuoyuyla paylaşıldı.

AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ve DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, 24 Kasım 2025'te Meclis Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nu temsilen Öcalan'la görüşmüştü.Tutanaklara göre Öcalan görüşmede, çözüm sürecinin büyük bir sınavla karşı karşıya olduğunu ancak gelinen noktada önümüzdeki 1000 yılı şekillendiren bir kapıyı aralayacaklarını söyledi.

İttifak halinde yürümek gerektiğini, Komisyon Üyeleri'nin İmralı'ya gelmesinin kendisini çok umutlandırdığını ve tarihi bir aşamanın başladığını kaydeden Öcalan, süreç konusunda iyimser olduğunu belirtti.

Öcalan, Türkiye'yi artık kendi devleti olarak gördüğünü, Türkiye'nin demokratik Cumhuriyet olmasını istediğini, sürece en az muhatapları kadar katkı yapacak gücü olduğunu vurguladı.Bahçeli'nin boşuna umut hakkı ibaresini kullanmadığını belirten Öcalan "bu olmadan çalışamayacağını, bu yapıldıktan sonra Suriye konusunda başarılı olmaması durumunda yargılanmayı ve eleştirilmeyi kabul edeceğini, mevcut durumu ile İsrail'e karşı çıkamayacağını, geçmişte Suriye'de Beşar Esad'ın yanındayken İsrail'in kendisini ne hale getirdiğinin gayet açık olduğunu" söyledi.

Öcalan, CHP'nin kendisiyle görüşmek için İmralı'ya temsilci göndermemesiyle ilgili olarak "Çok dikkat çekici bir karar ama bunu CHP'nin dışlanması için söylemiyorum" dedi.

Kendilerini İmralı'da buluşturanın ve yakınlaştıranın "devlet aklı" olduğunu söyleyen Öcalan, "CHP de (Komisyon görüşmesinde) olsaydı iyi olacaktı" diye konuştu.

Öcalan: 'Sayın Bahçeli Cumhuriyet tarihinde ender görülen bir cesaret sergiledi'Tutanağa göre Abdullah Öcalan görüşmeye Kürt sorununun 1000 yıllık bir sorun olduğunu söyleyerek başladı.

Abdullah Öcalan kendisinin ise Ankara'da ilk gittiği derneğin Ülkü Ocağı olduğunu, siyasete orada başladığını, Kürt sorununun devlet katından siyasi kata geçtiğini, bu ciddi sorunu şimdi siyasiler ile tartışacağını ve bunu çok önemsediğini söyledi.

Öcalan, "ilk başta Sayın Cumhurbaşkanı ve Sayın Devlet Bahçeli'ye teşekkür etmek istediğini" belirtti, Bahçeli için "Cumhuriyet tarihinde ender görülen bir cesaret sergiledi, bu kapsamda kendisine şükran duyuyorum" dedi.

Yeni süreçte daha önce söylediği tüm sözlerin arkasında olduğunu vurgulayan Öcalan, Bahçeli'nin, "100 yıllık Türk-Kürt ilişki sistematiğine sözleri ile büyük katkı sağladığını" söyledi.

Hüseyin Yayman'ın araya girerek "şehit ailelerinin hassasiyeti ile geldiklerini" kaydetmesi üzerine Öcalan, her asker kaybının kendisi için trajedi olduğunu, asla sevinmediğini, bu gençlerin böyle ölmemesi gerektiğini söyledi.

Öcalan, 1992'den beri devlet ile irtibat ve diyalog kurduklarını ancak "devlet içerisindeki bir elin kendileri ile Kürt sorununun çözülmesini istemediğini, her seferinde darbe mekanizmasının devreye girdiğini" savundu.

Sekizinci Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın 17 Nisan 1993'te ölmesiyle ilgili kuşkuları olduğunu söyleyen ve Özal'ın ölümü için "suikast" ifadesini kullanan Öcalan, bugünkü süreçle ilgili olarak "Başaramamaları durumunda darbe mekanizmasının başta Devlet Bahçeli ve Cumhurbaşkanı'na olmak üzere işleyebileceğini" iddia etti.'TUSAŞ eylemine çok üzüldüm'Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da Malazgirt'te iç cephenin güçlendirilmesine yönelik bir konuşma yaptığını, Bahçeli'nin katkı olarak "El uzatıyorum" dediğini belirten Öcalan ancak örgütün Kandil'de değişik sesler çıkardığını, hatta eylem gerçekleştirdiğini; TUSAŞ eylemine çok üzüldüğünü söyledi. 23 Ekim 2024'te Ankara'nın Kahramankazan ilçesindeki Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) yerleşkesine PKK tarafından düzenlenen silahlı ve bombalı saldırıda 5 kişi hayatını kaybetmiş, 22 kişi yaralanmış, 2 saldırgan öldürülmüştü.

Öcalan ise Bahçeli'nin bir gün önce kendisinin "Eğer imkanlar tanınırsa ben devlete hizmet etmeye hazırım" sözünü hatırlatmasını, hatta gerekirse umut hakkından faydalanarak DEM Parti grup toplantısında konuşmasını istemesinin de "tarihi" olduğunu vurguladı.Öcalan; süreçte geçen bir yılı başarılı gördüğünü söyledi, "Bu dönemde hiçbir şehit verilmedi, çatışma çıkmadı ve böylelikle büyük bir politik açılım sağlandı" dedi.

Görüşmede çok sayıda tarihi olaya ve güncel gelişmelere referans veren Öcalan, Bahçeli'nin "devleti en az kendisi kadar bildiğini" ve "tecrübesinin çok büyük olduğunu" söyledi, özellikle Suriye'deki gelişmelerin önemine dikkat çekti. 'Suriye için paylaşım modeli geliştirilebilir, orası için önerdiğimizi İran için de tartışacağız'Yirmi yıl yaşadığı Suriye'yi çok iyi tanıdığını vurgulayan Öcalan, Esad ailesinin yaptıklarının ortada olduğunu, eğer demokratik şartlar sağlanmazsa Suriye'nin geçici devlet başkanı Ahmed el-Şara'nın da "yarın bir diktatöre dönüşebileceğini" söyledi.

Öcalan, Hüseyin Yayman'ın, "petrol kaynakları ve sınır kapılarının ne olacağı" sorusu üzerine, bir paylaşım modeli geliştirilebileceğini, Suriye için önerdiklerini İran için de tartışacaklarını belirtti.

İsrail için Kürtlerin çok gerekli olduğunu, Ortadoğu'nun dengelerinin bozulmasının Kürt jeopolitiğine bağlı olduğunu, Kürt jeopolitiği olmadan İsrail'in Ortadoğu hegemonyasını gerçekleştiremeyeceğini söyleyen Öcalan; İsrail'in İbrahim Anlaşması, İran'ın ise Şii projesi önerdiğini belirtti.Öcalan "ülke çıkarımız" ifadesiyle bunların uygulanmasının Türkiye'nin çıkarı için uygun olmadığını, bunun yerine demokratik entegrasyonun önemli olduğunu vurguladı.

İran'ın PKK üzerinde en az İsrail kadar ağırlığının bulunduğunu, kendisinin İran'ın ideolojisine katılmadığını hatırlatan Öcalan "kendisini Türkiye Cumhuriyeti'nin bir mensubu olarak hareket edeceğini ve demokratik toplumun Kürtlerin en ideal çözüm tarzı olduğunu söyleyeceğini kaydetti. 'Komisyon konuya özgü bir kanun çıkarmalı' Öcalan ayrıca PKK'nın feshi ve silahtan arındırılması adımlarından sonra da tekrar pozitif adımlar atacağını, bu nedenle Meclis Komisyonu'nun çıkaracağı kanunun konuya özgü bir kanun olması gerektiğini söyledi.

PKK ile ilişkili olanların, en üstten en alta hepsinin, hukuki durumlarının açıklığa kavuşması gerektiğini belirten Öcalan, "Sayın Bahçeli'nin 'umut ilkesi' önerisinin düşünülmesi gerek.

Bu şekilde genel aftan kurtulmuş olunacak.

Türkiye için genel af uygun değil" dedi.

MHP'li Yıldız: 'Sorunların demokrasi çerçevesinde çözümü ancak Terörsüz Türkiye'de mümkün'MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise sözlerine İmralı'daki görüşmenin Meclis Komisyonu'nun 19. toplantısı olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyleyerek başladı.

Feti Yıldız, yaşanılan sorunların demokrasi çerçevesinde çözülebileceğini, bunun ancak "teröre son verilerek Terörsüz Türkiye'de mümkün olacağını" vurguladı.Yıldız, Öcalan'ın, Şubat 2025'de yaptığı çağrıda bütün yapıların silahlı mücadeleyi bırakmasını ve örgütsel varlıklarını dağıtmaları gerektiklerini anladığını söylediğini, bunun toplumu çok rahatlattığını belirtti.

Yıldız bununla birlikte PKK'nın üst düzey yöneticilerinden Sabri Ok'un Türkiye'den çekilirken yanında olan örgüt mensuplarının ellerinde silah olmasının Türk kamuoyunda infial yarattığını, Öcalan'ın çağrısına tam olarak uyulmadığının görüldüğünü söyledi.

Yıldız ayrıca PKK'nın Irak'tan çektiği güçlerini Suriye'ye gönderdiği yönünde gözlemler olduğunu, bu durumun daha önceki açıklama ile çelişki yarattığına dikkat çekti.

AKP'li Yayman: 'İhtiyatlı iyimserim, geçmişte yaşananları asla unutmadım'AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman ise sözlerinin başında, Meclis Komisyonu adına İmralı'da olduklarını, Öcalan'a hitaben milletin sorularını kendisine soracağını söyledi.

Bütün Türkiye'nin kulağının İmralı'da olduğunu belirten Yayman, buradaki havanın tüm bölgeyi etkileyeceğini, bunun Türkiye ve bölge adına tarihsel olduğunu belirtti.

Cumhur İttifakı olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin meselenin çözümü açısından çok büyük risk aldıklarını hatırlatan Yayman, milletin meselenin çözümü için daha hızlı adımlar beklediğini söyledi.

Komisyon ve Türkiye adına başarmak zorunda olduklarını kaydeden Yayman, aksi halde sokaktaki iklim ve havanın bambaşka bir hale dönebileceği uyarısında bulundu.Yayman, Öcalan'ın 27 Şubat'ta yaptığı PKK'nın silah bırakması ve feshi çağrısını önemsediğini ancak daha fazla pratik adım atılması talebi olduğunu söyledi.

Yayman'ın "Terörsüz Türkiye gerçekleşecekse Türkiye'nin pratik adımları bekliyor olduğu" şeklindeki sözleri sonrası Öcalan, "pozitif hamleler peşinde olduğunu" ifade etti.

Yayman ise sözlerini noktalarken "ihtiyatlı iyimser" olduğunu söyledi, geçmişte yaşananları asla unutmadığını ve "Terörsüz Türkiye"nin gerçekleşmesi için çalışılması gerektiğini belirtti.

DEM Partili Koçyiğit: 'Öcalan'ı dinlemek ve onun düşüncelerini kamuoyu ile paylaşmak istiyoruz'DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ise Öcalan'ın gayet iyi ve sağlıklı göründüğünü, birçok kesimi dinlediklerini, komisyon adına İmralı'da bulunduklarını söyledi.

Gülistan Kılıç Koçyiğit, Öcalan'ı dinlemek ve onun düşüncelerini kamuoyu ile paylaşmak istediklerini belirtti.

Koçyiğit, sürecin ilerlemesi ve Abdullah Öcalan'ın elinin güçlenmesi ve onun bütün söylediklerinin pratiğe geçmesi için komisyona düşenin ne olduğu konusunda Öcalan'ın fikrini bilmek istediklerini kaydetti.

Süreçte son durum ne?TBMM'de ağustos ayında çalışmaya başlayan Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, yeni çözüm sürecine ilişkin toplumsal desteğin sağlanması ve sürecin hukuki altyapısının oluşturulması için kurulmuştu.Komisyonda temsil edilen tüm siyasi partiler raporlarını Meclis Başkanlığı'na iletti.TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un başkanlığında, grubu bulunan siyasi partilerden birer üyenin katılımıyla yapılan toplantıyla, tüm partilerin önerileri dikkate alınarak rapor yazımına başlandı.Partilerin önerileri doğrultusunda hazırlanacak ortak rapor, Meclis Genel Kurulu'nun bilgisine sunulacak.Öneriler ortak raporun ekleri olarak Meclis kayıtlarına girecek.İmralı'daki görüşmenin özet tutanakları ise 4 Aralık'ta yapılan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu toplantısında okunmuştu.

Tutanakların özet olarak aktarılmasına başta DEM Parti olmak üzere tüm muhalefet partileri itiraz etmişti.

İtirazlara rağmen TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, tutumunu değiştirmemişti.