Merkez Bankası faiz indiriyor bankalar artırıyor: Kredi maliyetlerinde dev yükseliş

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) politika faizinde ve enflasyonda yaşanan gerilemeye rağmen, bankalar ihtiyaç kredisi faizlerinde artışa hız verdi.

Son haftalarda kredi piyasasında gözlenen bu ayrışma, kredi maliyetlerini yeniden gündeme taşıdı.

İHTİYAÇ KREDİSİ FAİZLERİNDE SERT YÜKSELİŞ 2025 yılının sonunda 26 Aralık haftasında ortalama ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 46,37 seviyesine kadar gerilerken, 2026 yılına hızlı bir yükselişle girildi.

Faiz oranları 2 Ocak haftasında yüzde 54,48 ’e, 9 Ocak haftasında yüzde 63,53 ’e, 16 Ocak haftasında ise yüzde 64,04 ’e yükseldi.

Vergilerle birlikte ihtiyaç kredilerinde yıllık maliyet yüzde 80 ’in üzerine çıkıyor.

Gelir seviyesi düşük olan ve geçim sıkıntısı yaşayan yurttaşların daha yoğun kullandığı ihtiyaç kredilerinde, yüksek faiz oranlarına ek olarak vergi yükü de maliyetleri artırıyor.

TİCARİ KREDİ FAİZLERİNDE DALGALI SEYİR 26 Aralık haftasında yüzde 50,30 ’a kadar gerileyen ortalama ticari kredi faizleri, 2 Ocak haftasında yüzde 53,44 ’e, 9 Ocak haftasında yüzde 52,31 ’e yükseldi.

Ancak 16 Ocak haftasında yaşanan sert düşüşle birlikte faizler yüzde 45,95 seviyesine indi.

Bu oran, son üç yılın en düşük seviyesi olarak kaydedildi.

Kredili mevduat hesabı ve kurumsal kredi kartları hariç tutulduğunda ticari kredi faiz oranı ise yüzde 40,10 seviyesine geriledi.

KREDİLERDE REEL FAİZ YÜKSEK KALMAYA DEVAM EDİYOR TÜİK, aralık ayında enflasyonu yüzde 30,89 olarak hesaplarken, TCMB’nin 2026 sonu için enflasyon tahmini yüzde 16 seviyesinde bulunuyor.

Bu oranlarla karşılaştırıldığında, kredi faizlerinin reel olarak yüksek seviyelerde seyrettiği görülüyor.

Bankalar, yıl sonlarında bilanço düzenlemeleri gerekçesiyle kredi ve mevduat faizlerinde ayarlamalara gidebiliyor.

Ayrıca kredi büyümesine yönelik sınırlar da faiz oranlarında sert hareketlere yol açabiliyor.

TL cinsi ticari kredi ve mevduat faizlerinin görece kısa vadeli olması, bu kalemlerin TCMB’nin politika faizine daha yakın hareket etmesine neden oluyor.

Enflasyon beklentileri, risk primi, bankaların kâr marjları ve düzenlemeler ise kredi faizleri ile politika faizi arasındaki fark üzerinde etkili oluyor.

TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo faizini son kararıyla yüzde 37 seviyesine indirmişti.

Bu oranın yıllık bileşik karşılığı yüzde 44,5 düzeyine denk geliyor.

MEVDUAT FAİZLERİNDE GERİLEME SÜRÜYOR Kredi faizlerinde dalgalı seyir devam ederken, mevduat faizlerinde düşüş eğilimi sürüyor.

Bir aya kadar vadeli ortalama mevduat faizleri geçen hafta yüzde 44,49 ’a gerileyerek son iki yılın en düşük seviyesini gördü.

Bir ile üç ay arası vadeli ortalama mevduat faizleri ise geçen hafta yüzde 46,21 olarak kaydedildi.

Mevduat cephesindeki bu gerileme, kredi ve mevduat faizleri arasındaki makasın açılmasına neden oluyor.