Haber Detayı
Tarife belirsizliği Çin'i durduramadı, hedefe ulaşıldı
ABD ile süren tarife gerilimine ve iç talepteki zayıflığa rağmen Çin ekonomisi, güçlü ihracat performansının desteğiyle 2025’te yüzde 5 büyüyerek hükümetin hedefini tutturdu, GSYH ilk kez 140 trilyon yuanı (20 trilyon dolar) aştı.
Çin ekonomisi, ABD tarife geriliminin yarattığı belirsizliklerin hakim olduğu bir yılda, iç ekonomik göstergelerdeki istikrarsızlığa rağmen güçlü bir ihracat performansıyla yıllık büyüme hedefini yakalamayı başardı.Geçen yıl yüzde 5 ile hükümetin 2025 yılı için öngördüğü büyüme hedefine ulaşan Çin'in Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYH) ilk kez 140 trilyon yuanı (20 trilyon dolar) aştı.ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci başkanlık dönemindeki tarife artışlarının Çin'in ihracatını yavaşlatmasının beklendiği bir yılda, dış ticarette güçlü performans sergileyen Çin'in ihracatı iç talepteki zayıflığı dengeleyen kritik büyüme motoru oldu.Ülkede 2025'te üretim artarken tüketim ve iç talep zayıf bir ivme gösterdi.
Üretici fiyatlarındaki azalma ve tüketici fiyatlarındaki durgunluğun yanı sıra gayiımenkul yatırımlarında süren düşüş büyümeyi olumsuz etkilemeyi sürdürdü.Büyüme hedefi yakalandıUlusal İstatistik Bürosu (UİB) verilerine göre, 2025'te önceki yıla göre yüzde 5 artan GSYH, 140,1 trilyon yuana (20,1 trilyon dolar) ulaştı.
Böylece hükümetin belirlediği "yüzde 5 civarındaki büyüme" oranı yakalanmış oldu.
Ülke, 2020'de yüzde 2,2, 2021'de yüzde 8,4, 2022'de yüzde 3, 2023'te yüzde 5,2 ve 2024'te yüzde 5 büyümüştü.Geçen yıl sanayi üretimi yüzde 5,9, hizmet arzı yüzde 5,4, tüketim ve iç talebin ölçüsü kabul edilen perakende satışlar ise yüzde 3,7 arttı.
Altyapı, taşınmazlar, makine ve donanım harcamalarını içeren sabit sermaye yatırımları ise yüzde 3,8 azaldı.Sanayide kapasite kullanım oranı, 2025 sonunda önceki yıla göre 1,3 puanlık düşüşle yüzde 74,9 oldu.Gayrimenkul sektöründeki düşüş sürdüGayrimenkul sektörü ve konut piyasası, 2025'te de yatırımları ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkilemeyi sürdürdü.
Gayrimenkul yatırımları, 2025'te önceki yıla göre yüzde 17,2 azalırken, yeni konut satışlarının değeri yüzde 12,6 düştü.Sektörde 2022 yılından bu yana süregelen düşüş, 2025'te hızlanarak devam etti. 2021 yılında 14,7 trilyon yuanla (2,1 trilyon dolar) tepe noktasına ulaşan yatırımlar, geçen yıl 8,2 trilyon yuana (1,1 trilyon dolar) geriledi.Genç işsizlik yüksek seyretti, üretici fiyatları düştüÇin'de kentlerdeki işsizlik oranı 2025 sonunda yıllık bazda 0,1 puan artarak yüzde 5,2 oldu. 16-24 yaş aralığında işsizlik oranı, 2024'te 15,7 iken 2025'te yüzde 16,5 olarak gerçekleşti.
Genç işsizlik oranı, genel işsizlik oranının üzerinde seyretmeye devam etti.Çin'de tüketici fiyatlarındaki durgunluk ve üretici fiyatlarındaki düşüş geçen yıl da devam etti.
Enflasyonun temel göstergesi kabul edilen tüketici fiyatlarında 2025'te yıllık bazda artış kaydedilmezken, üretici fiyatlarında önceki iki yıldaki gerileme sürdü. 2023'te yüzde 3, 2024'te yüzde 2,2 düşüş kaydeden Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise 2025'te de yüzde 2,6 geriledi.
ÜFE'de 2022'nin son çeyreğinde görülen gerileme hala devam ediyor.Tüketici Fiyat Endeksi ise 2024'teki yüzde 0,2'lik artışın ardından 2025'te sabit kaldı.
Fiyat artışı, hükümetin 2025 için belirlediği yüzde 2'lik enflasyon hedefinin altında gerçekleşti.
Mart 2023'ten bu yana yüzde 1'in altında seyreden TÜFE, 2023 ve 2024'te sadece yüzde 0,2 artmıştı.
Çin hükümeti, süregelen deflasyon eğilimi nedeniyle normalde yüzde 3 olarak belirlediği yıllık enflasyon hedefini 2024'te yüzde 2'ye düşürmüştü.Dünyada Kovid-19 salgını sonrasında başta gelişmiş ekonomiler olmak üzere enflasyonun yüksek seyrettiği bir dönemde Çin'de ters yönlü eğilimin yerleştiği gözleniyor.Dış ticaret fazlası 1 trilyon yuanı aştıİç ekonomik göstergelerin istikrarsız seyrettiği bir yılda büyüme hedefinin yakalanmasında ülkenin dış ticaretteki güçlü performansı etkili oldu.Çin Gümrükler Genel İdaresinin verilerine göre, 2025'te ihracat yıllık bazda yüzde 5,5 artışla 3,77 trilyon dolara ulaşırken, önceki yıla göre artış kaydetmeyen ithalat 2,58 trilyon dolar oldu.Kasımda kümülatif olarak ilk kez 1 trilyon doları aşan dış ticaret fazlası, yıl sonunda 1,19 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.Washington yönetimi ile yıl boyunca devam eden tarife gerilimi, Çin'in bu ülke ile dış ticaretine olumsuz yansıdı ve Çin'in ABD'ye ihracatı yüzde 20 azaldı.Bu dönemde Çin'in ihracatı Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkelerinden yüzde 13,4, Avrupa Birliği'nde (AB) yüzde 8,4, Latin Amerika'da yüzde 7,4 ve Afrika'da yüzde 25,8 artış gösterdi.Doğrudan yabancı yatırımlar gerilediABD'nin teknoloji alanındaki yaptırımları ve iki büyük gücün rekabeti nedeniyle artan jeopolitik risk algısı Çin'e gelen doğrudan yabancı yatırımları (FDI) 2025'te de olumsuz etkilemeyi sürdürdü.Çin Ticaret Bakanlığının verilere göre, doğrudan yabancı yatırımlar, Ocak-Kasım 2025 döneminde 693,1 milyar yuan (98,4 milyar dolar) düzeyinde gerçekleşti.
Aktüel kullanılan yabancı sermaye miktarı, 11 ayda yıllık bazda yüzde 7,5 azaldı.Çin'de 2023'te doğrudan yabancı yatırımlar yüzde 8 azalarak 1998'den bu yana ilk kez yıllık bazda gerilemişti.
Doğrudan yabancı yatırımlar, 2024'te yıllık bazda yüzde 27,1 gerileyerek kayıtların tutulmaya başlandığı 1998'den bu yana en sert düşüşü kaydetmişti.Batılı ülkelerin, Çin ile ekonomik bağımlılığa bağlı riskleri azaltma yönelimi ve bunun tedarik zincirlerinde yol açtığı süregelen değişimlere ek olarak, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci iktidar döneminde izlediği politikaların yarattığı belirsizlikler Çin'e doğrudan yabancı yatırım akışını olumsuz etkiledi.
