Su iflası nedir, neden olur? Su iflası olursa ne olur? UNU açıkladı!

Dünya, insan faaliyetlerinin ve iklim değişikliğinin tetiklediği bir "su iflası" dönemine girmiş durumda.

Birleşmiş Milletler Üniversitesi (UNU) tarafından yayımlanan son rapora göre, on yıllardır süregelen aşırı su kullanımı ve çevresel bozulmalar, gezegenimizin su kaynaklarında geri döndürülemez zararlar bıraktı.

Peki, Su iflası nedir, neden olur?

Su iflası olursa ne olur?

Detaylar...

SU İFLASI NEDİR?

UNU raporu, su iflasını, bir bölgenin yüzey ve yer altı sularından yenilenebilir girişlere ve güvenli tükenme sınırlarına kıyasla kalıcı biçimde aşırı çekim yapılması olarak tanımlıyor.

Bu durum, sadece kurak bölgelerle sınırlı değil; her yıl taşkın yaşayan alanlar dahi, yıllık yenilenebilir su miktarını aşırı tüketiyorsa su iflası yaşayabilir.

Özetle, su iflası bir bölgenin ne kadar ıslak ya da kuru olduğuyla değil, suyun sürdürülebilir kullanım dengesiyle ilgilidir.Kaveh Madani, UNU'nun su alanındaki düşünce kuruluşunun direktörü ve raporun başyazarı, su iflasının sınırları aşan etkiler doğurduğunu ve küresel ölçekte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Su iflası, sadece yerel bir sorun değil; küresel bir tehdit haline gelmiş durumda.

SU İFLASI NEDEN OLUR?

Su iflasının temel nedenleri, uzun yıllar boyunca devam eden insan kaynaklı etkiler ve iklim değişikliğinin birleşiminden kaynaklanıyor.

UNU'nun raporu, bu nedenleri ayrıntılı olarak ortaya koyuyor:Aşırı Su Tüketimi ve Yer Altı Suyu Tükenmesi: Kronik yer altı suyu kullanımı ve nehirlerden aşırı çekim, birçok havzanın doğal toparlanma kapasitesini aşmış durumda.

Bu, özellikle tarım, sanayi ve kentleşme alanlarında suyun kontrolsüz kullanımına işaret ediyor.Kirlilik ve Toprak Bozunumu: Endüstriyel atıklar, tarımsal gübreler ve kimyasal kirleticiler su kaynaklarını hızla bozmaktadır.

Bunun yanı sıra toprak bozunumu, suyun doğal olarak emilip depolanmasını engelleyerek yer altı ve yüzey su kaynaklarını olumsuz etkiliyor.Ormansızlaşma ve Ekosistem Kaybı: Son 50 yılda AB'nin yüz ölçümüne eş değer 410 milyon hektar doğal sulak alanlar yok oldu.

Ormanların ve sulak alanların yok olması, yağmur suyunun tutulmasını ve yer altı suyunun beslenmesini engelliyor.Küresel Isınma: İklim değişikliği, kuraklıkların ve aşırı hava olaylarının sıklığını artırarak su kaynaklarının sürdürülebilirliğini tehdit ediyor.

Bu durum, doğal döngülerin bozulmasına ve su arzının dengesizleşmesine yol açıyor.UNU raporu, 'su stresi' ve 'su krizi' gibi kavramların artık durumu tam olarak yansıtmadığını, bunun yerine "su iflası" tanımının kullanılmasının gerektiğini savunuyor.

Çünkü bu kavram, kaynakların geri döndürülemez şekilde tükenmesini doğrudan ifade ediyor.

SU İFLASI OLURSA NE OLUR?

Su iflasının sonuçları yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik boyutlarıyla da oldukça ciddi.

UNU raporu ve BM Genel Sekreter Yardımcısı Tshilidzi Marwala'nın açıklamalarına göre:Kırılganlık ve Yerinden Edilme: Su kaynaklarının tükenmesi, özellikle suya doğrudan bağımlı olan toplulukları etkiliyor.

Dünya nüfusunun yaklaşık %25'i bu tür su kaynaklarına bağımlı durumda ve su iflası bu bölgelerde insanların yer değiştirmesine neden oluyor.Çatışmalar ve Güvenlik Riskleri: Su iflası, gıda ve su güvenliğini tehdit ederek bölgesel ve uluslararası çatışmalara zemin hazırlıyor.

Nehirlerin denize ulaşamaması veya büyük göllerin yarısının su kaybetmesi, tarım ve sanayi üretiminde büyük baskı oluşturuyor.Ekosistem Tahribatı: Su iflası, doğal yaşam alanlarını yok ederek biyoçeşitliliği tehdit ediyor.

Rapor, doğal sulak alanların ve ekosistemlerin kaybının, gezegenin su döngüsü üzerinde kalıcı etkiler bıraktığını belirtiyor.Küresel Perspektif Gerekliliği: Su iflası yalnızca lokal bir problem değil; sınırları aşan etkiler yaratıyor.

Bu nedenle, bilim insanları ve uzmanlar, acil ve bilime dayalı dönüşüm çağrısında bulunuyor.

Su yönetimi stratejilerinin küresel ölçekte koordineli olması, krizlerin önlenmesi için kritik öneme sahip.UNU'nun uyarısı, artık dünyamızın "küresel su iflası" dönemine girdiğini gösteriyor.

On yıllardır süren yanlış su yönetimi, iklim değişikliği ve ekosistem tahribatı, insanlık için hem çevresel hem de sosyoekonomik anlamda geri dönülmez riskler yaratıyor.

Uzmanlar, yalnızca yerel çözümler değil, bilime dayalı, küresel iş birliği gerektiren stratejiler çağrısı yapıyor.