Grönland hamlesinin detayları ortaya çıktı: Trump'ın toprak ve nadir metal hesabı

ABD Başkanı Donald Trump, bir süredir Avrupa ile arasında anlaşmazlık yaratan Grönland meselesiyle ilgili olarak dün "gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesi"ni oluşturduklarını söyledi.

Ancak bu açıklama, hem Grönland'da hem de Danimarka'da kuşku ve tepkiyle karşılandı.Trump Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda (WEF) yaptığı konuşmada Grönland'ı güç kullanarak değil "tapu ve mülkiyet" yoluyla istediğini belirtti.

Aynı gün içinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşen Trump "Grönland'a ilişkin gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesi"ni oluşturduklarını duyurdu.ABD'li lider ayrıca Grönland'a tatbikat için asker gönderen sekiz Avrupa ülkesine gümrük vergisi tehdidini de geri çekti.NEDİR BU ÇERÇEVE ANLAŞMA?İngiliz gazetesi Telegraph'ta yer alan iddiaya göre olası uzlaşı kapsamında ABD'ye Grönland'daki askeri üslerin bulunduğu küçük bölgelerde egemenlik tanınabileceği belirtildi.

Gazete bu düzenlemeyi, İngiltere'nin Kıbrıs'taki askeri üslerine benzetti.Ayrıca çerçevenin ABD'ye Danimarka'dan izin almadan Grönland'da nadir toprak elementleri arama, askeri operasyon yürütme, istihbarat ve eğitim faaliyetlerinde bulunma ve altyapı kurabilme fırsatı tanıyabileceği de iddia edildi.Danimarka'nın anlaşmayı kabul edip etmediği netlik kazanmazken, Danimarka parlamentosundaki Grönlandlı milletvekili Aaja Chemnitz Larsen, NATO'nun Grönland'ın egemenliği veya yeraltı kaynakları hakkında söz sahibi olmasının "kesinlikle kabul edilemez" olduğunu söyledi.PARA MI TEKLİF ETMEYİ PLANLIYORDU?Öte yandan İngiliz gazetesi Daily Mail'in haberine göre Trump, Grönland'da yaşayan yaklaşık 57 bin kişiye ABD'ye katılma yönünde oy kullanmaları halinde kişi başı 1 milyon dolar ödeme yapılmasını ciddi bir şekilde değerlendirdi.Bu ödemenin tüm nüfusa yapılması halinde toplam maliyetinin yaklaşık 564 milyon dolar tutacağı belirtiliyor.

ABD'nin yıllık savunma bütçesinin yaklaşık 800 milyar dolar olduğu düşünüldüğünde bu planın maliyetinin ABD'nin savunma harcamalarının çok küçük bir kısmına tekabül ettiği ifade ediliyor.Ancak planın uygulanabilmesi için Grönland'da resmi referandum yapılması ve bu referandumda oyların en az yüzde 60'ının "ABD'ye katılım" şeklinde çıkması gerekiyor.ÜLKELERİN TEPKİLERİ NASIL?Danimarka Dışişleri Bakanı Lars LOkke Rasmussen, gelişmeyi temkinli bir iyimserlikle karşıladı.

Rasmussen,"Bugün başladığından daha iyi bitti.

Şimdi ABD'nin Arktik'teki güvenlik kaygılarını, Danimarka Krallığı'nın kırmızı çizgilerine saygı göstererek nasıl ele alabileceğimizi konuşmalıyız" dedi.İtalya Başbakanı Giorgia Meloni Trump'ın geri adımını memnuniyetle karşılarken, Rutte ise "yapılacak çok iş olduğunu" vurgulayarak ihtiyatlı kalma çağrısı yaptı.

Rutte, Fox News'e verdiği röportajda, Grönland'ın Danimarka Krallığı'nın parçası olarak kalıp kalmayacağı sorusuna net bir yanıt vermedi ve bu konunun görüşmelerde gündeme gelmediğini söyledi.NATO Sözcüsü Allison Hart, Trump'ın sözünü ettiği çerçevenin Arktik güvenliğinin "müttefiklerin ortak çabalarıyla" sağlanmasına odaklanacağını açıkladı.İsveç Dışişleri Bakanı Maria Stenergard, Trump'ın geri adımında Avrupalıların tutumunun "etkili olduğunu" söyleyerek, Avrupa'nın “şantaja boyun eğmeyeceğini" vurguladı.

Hollanda Başbakanı Dick Schoof ise tarifelerin askıya alınmasını "gerilimi düşüren bir adım" olarak niteledi.