BM'den, Haiti'de 2025'te cinayetlerin arttığı ve çetelerin yeniden örgütlendiği uyarısı

BİRLEŞMİŞ Birleşmiş Milletler (BM), Haiti'deki güvenlik sorununun devam ettiğini belirterek, 2025 yılındaki cinayetlerin 2024'e kıyasla yaklaşık yüzde 20 arttığı ve çetelerin "yapılandırılmış suç ağları halinde yeniden örgütlendiği" konusunda uyarıda bulundu.BM Güvenlik Konseyi, Haiti'deki gelişmeleri görüşmek üzere toplandı.BM Genel Sekreteri Haiti Özel Temsilcisi ve BM Haiti Entegre Ofisi Başkanı Carlos Ruiz Massieu, Haiti'de bu yıl siyasi ve güvenlik alanında somut ilerlemeler kaydedilmesi yönünde yüksek beklentileri olduğunu belirterek, "Bunu başarmak için siyasi sorumluluklar üstlenilmeli, güvenlik çabaları sürdürülmeli ve uluslararası katılım odaklı ve tutarlı kalmalıdır." dedi.Massieu, Haiti'de çetelerin, koordineli saldırılar düzenleme ve önemli ekonomik koridorlar üzerindeki kontrolü sürdürme konusunda kapasitesine devam ettiğine işaret etti.Geçen yıl işlenen cinayetlerin, 2024 yılına kıyasla yaklaşık yüzde 20 arttığına işaret eden Massieu, bununla birlikte ulusal güvenlik güçlerinin çeteler üzerinde operasyonlarını arttırdığı ve önemli kritik bölgelerde kontrolü sağlamaya çalıştığı bilgisini paylaştı.Massieu, "Şimdi asıl zorluk, güvenlik kazanımlarını genişletmek ve sürdürmek, ayrıca topluluklara temel hizmetlerin sunulması için koşullar yaratmaktır.

Bunlar olmadan, güvenlik iyileştirmelerinin tersine dönme riski vardır." diye konuştu.Ülkedeki insani durumun da ciddi bir endişe kaynağı olmaya devam ettiğine değinen Massieu, "Haiti'de yaklaşık 6,4 milyon insan, insani yardıma ihtiyaç duyuyor ve bu da ülkeyi bölgedeki en büyük insani yardım yüküne sahip ülkeler arasına yerleştiriyor." dedi.Massieu, insani yardım çalışmalarının yetersiz fonlandığına dikkati çekerek, geçen yıl Haiti'nin, küresel insani yardım çağrıları arasında en az fonlanan ülkelerden biri olduğunu, 2026 yılında en savunmasız 4,2 milyon kişiye yardım etmek için 880 milyon dolara ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.-"Çeteler yapılandırılmış suç ağları halinde yeniden örgütlendi"BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) Geçici Direktörü John Brandolino da 2022'den bu yana Haiti'de yaptıkları kümülatif raporlardaki bulguların ülkede daha şiddetli, daha sistemik ve daha köklü hale gelen bir krize işaret ettiğini söyledi.Brandolino, bunun merkezinde, Haiti'nin güvenlik ortamında yaşanan derin bir dönüşümün yer aldığını belirterek, parçalanmış çete ve grupların liderlik, amaç ve gelir akışlarına sahip "yapılandırılmış suç ağları halinde yeniden örgütlendiğini" vurguladı.Bu birleşmenin suç örgütlerinin direncini ve kaynaklarını güçlendirdiğini aktaran Brandolino, "Sonuç olarak, silahlı gruplar hem Port-au-Prince içinde hem de Artibonite'ye giden önemli koridorlar boyunca neredeyse tam kontrol sağladılar." dedi.Brandolino, çetelerin gasp, uyuşturucu, silah ve mühimmat kaçakçılığından elde edilen yasa dışı kazançlarla birlikte suçun temel bir gelir kaynağı haline geldiğine işaret ederek, bu suç ekonomisinin de sivillerin karşı karşıya kaldığı şiddeti doğrudan körüklediğini dile getirdi.Haiti'deki organize şiddet evriminin, silah kaçakçılığı ticaretiyle yakından bağlantılı olduğuna değinen Brandolino, Haiti'deki durumun ulusal bir krizin ötesine geçerek daha geniş, birbirine bağlı bir tedarik zinciri sorununa ve bölgesel bir güvenlik tehdidine dönüştüğü değerlendirmesi yaptı.Brandolino, "Bu durum, sevkiyat öncesi kontroller ve ele geçirilen silahların sistematik olarak izlenmesi de dahil olmak üzere, daha sıkı ihracat kontrolleri, BM silah ambargosunun sürekli ve güçlendirilmiş bir şekilde uygulanmasını gerektirmektedir." ifadelerini kullandı.Haiti'de çete savaşlarıAmerika kıtasının en yoksul ülkelerinden Haiti, çetelerin yol açtığı şiddet sarmalı ve iktidar boşluğu nedeniyle ekonomik çöküşün eşiğinde bulunuyor.Uzun yıllardır siyasi, ekonomik ve güvenlik krizi gibi temel problemlerle boğuşan Haiti, 11 milyonu aşan nüfusuyla kıtlık tehlikesi yaşarken çete şiddeti nedeniyle 1,4 milyondan fazla kişi yerinden oldu.Nisan-Haziran 2025'te Haiti genelinde en az 1520 kişi öldürüldü, 600'den fazla kişi yaralandı.BM verilerine göre, bu cinayet ve yaralanmaların yüzde 60'ından fazlası, güvenlik güçlerinin çetelere karşı operasyonları sırasında meydana geldi.ABD Dışişleri Bakanlığı, 2 Mayıs 2025'te şiddet olayları ve ekonomik krizin yaşandığı Haiti'deki "Viv Ansanm" ve "Gran Grif" çetelerini yabancı terör örgütleri listesine eklemişti.