Milyonlarca çalışan bu hakkını bilmiyor! Murat Bal'dan geciken maaş, düşük gösterme, elden ödeme için çok kritik uyarı

İşçi alacakları aslında sadece maaş olarak düşünülmemesi gereken kapsamlı bir konu.

Fazla mesai, izin ücreti, tazminat ve yan haklar da işçilerin hakları arasında yer alıyor.

Ücretin eksik ya da geç ödenmesi, elden ödeme ispatı, arabuluculuk süreci ve 5 yıllık zamanaşımı gibi kritik detaylar çalışanların hak kaybına uğramasını önlüyor.

İşçiler birçok konuda mağdur oldukları halde haklarını bilmedikleri için harekete geçemiyorlar.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, Tgrthaber.com Ekonomi Editörü Bengü Sarıkuş'a tüm çalışanları ilgilendiren çok kritik açıklamalarda bulundu.İşçi alacakları denildiğinde kamuoyunda genelde sadece maaş akla geliyor.

Hukuken işçi alacakları hangi kalemleri kapsar?İşçi ile işveren arasında kurulan iş akdi çerçevesinde, işçinin yasal ve varsa sözleşmeden kaynaklı haklarına dayanarak işverenden talep edebileceği parasal veya sosyal hakların tamamını ifade ederBunların en önemlileri:• Ödenmeyen veya eksik ödenen ücret,• Fazla mesai,• Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri,• Yıllık izin ücreti,• Kıdem ve ihbar tazminatı,• Satış primi, ikramiye, yol ve yemek ücreti gibi yan haklardır.Dolayısıyla işçi alacağı, yalnızca maaşla sınırlı olmayan geniş bir hukuki alanı ifade eder.İŞÇİ ALACAĞI HER ZAMAN ÖNCELİKLİÜcretin eksik veya geç ödenmesi hangi durumlarda “işçi alacağı” sayılır?Bir iş akdinde, işverenin temel yükümlülüğü ücretin zamanında, tam ve eksiksiz ödenmesidir.• Ücretin bir kısmının zamanında ödenmemesi,• Asgari ücretin altında ödeme yapılması,• Fazla mesai ve/veya tatil ücretlerinin maaşa yansıtılmaması,• Ücretin geç ödenmesinin devamlı halde olmasıhukuken işçi alacağı doğurur.

Hatta ücretin 20 günden fazla gecikmesi, işçiye iş görme borcunu yerine getirmeme ve gerekirse haklı fesih hakkı dahi tanır.

Biliyorsunuz ki iflas yada konkordato gibi durumlarda dahi işçi alacağı her zaman öncelik taşır.ELDEN MAAŞ ALANLAR DİKKAT!Elden ödeme ya da bordroda düşük gösterilen ücret nasıl ispat edilir?

İşçiler bu konuda ne yapmalı?Bu konu uygulamada en sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

Maalesef hem bugün için sosyal ve emeklilik hakları manasında işçi açısından, hem de SGK’nın aktüeryal dengesi açısından da kayıplar yaşatan bir durumdur.

Elden ödeme veya bordroda düşük gösterim şu delillerle ispatlanabilir:• Banka kayıtları,• Tanık beyanları (aynı işyerinde çalışanlar),• Telefon SMS, WhatsApp yada diğer uygulama yazışmaları, e-postalar,• İşverenin imzasını taşıyan belgeler,• SGK bildirimleri ile fiili çalışma arasındaki çelişkiler.Özellikle tanık anlatımları iş davalarında son derece güçlü bir delildir.

İşçinin “bordroya imza attım ama gerçek ücretim bu değildi” demesi tek başına yeterli olmasa da, tanıklarla desteklendiğinde mahkemelerce kabul edilmektedir.

Elbette tanıkların konuyu bilebilecek kişiler olması şarttır.YILLIK İZİN HAKKINDA KRİTİK DETAYKullanılmayan yıllık izinler hangi şartlarda ücrete dönüşür?Yıllık izin, kural olarak çalışırken kullandırılması gereken bir haktır.

Ancak iş sözleşmesi her ne sebeple olursa olsun sona erdiğinde, kullanılmayan yıllık izin süreleri ücrete dönüşür.Burada önemli nokta şudur:• İşçi izin kullanmadığını iddia ediyorsa, işveren izin kullandırdığını yazılı belgeyle ispatlamak zorundadır.Aksi halde izinlerin kullandırılmadığı kabul edilir ve karşılığı ücret olarak işçiye ödenir.

Çalışmaya devam ederken yıllık izin ücreti talep edilemez.İşçi alacaklarında arabuluculuk süreci nasıl işler?2018’den bu yana işçi alacakları ve tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk vardır.

Süreç kısaca şöyle işler:1.

İşçi, arabuluculuk bürosuna başvurur. 2.

Arabulucu tarafları toplantıya davet eder.3.

Taraflar anlaşırsa tutanak düzenlenir ve bu belge mahkeme kararı hükmündedir.4.

Anlaşma sağlanamazsa, yine tutanak düzenlenir ve bu tutanakla işçi dava açma hakkı kazanır.Arabuluculuk, hem zaman hem de maliyet açısından işçi lehine ciddi avantajlar sağlayabilir.

Geçen zaman içerisinde mahkemelerin yükünü hafiflettiği için olumlu bir uygulama olarak kabul edebiliriz.HAKKINIZI ZAMANAŞIMINDAN KAYBEDEBİLİRSİNİZİşçi alacaklarında zamanaşımı süreleri nelerdir?Zamanaşımı konusu hak kaybı yaşanmaması açısından son derece önemlidir.

Güncel durum şöyledir.

Normalde Borçlar Kanunu açısından zamanaşımı süresi 10 yıldır.

Ancak iş kanununda özellikle 5 yıllık zamanaşımı süresi olduğu için işçi alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.• Ücret, fazla mesai, izin ücreti, tatil ücretleri: 5 yıl• Kıdem ve ihbar tazminatı: 5 yılBu süreler, alacağın doğduğu tarihten itibaren başlar.

Süresi içinde talep edilmeyen alacaklar zamanaşımına uğrar ve dava yolu dahil talep edilemez.3276847 -> Kredi kartı borcu bitmeyenler dikkat!

TÜKONFED'den asgari ödeme batağı uyarısı 3276012 -> Tapu için gerçek bedel dönemi başlıyor ama tehlike büyük!

Hakan Akdoğan ev alıp satacakla...